न कृतं यन्मया बाल्ये यौवने न कृतं च यत्
लहानपणी मी जे केलं नाही किंवा तारुण्यात जे केलं नाही,
प्रसीद चपलापाङ्गि प्रसीद वरवर्णिनि
चपळ डोळ्यांची सुंदरी, कृपा कर; सुंदर वर्णाच्या स्त्री, कृपा कर.
अथवा नेच्छसि त्वं तत्करोम्यन्यत्सुलोचने
सुंदर डोळ्यांची, तुला ते नको असेल तर मी दुसरं काही करीन.
यत्रेच्छसि नयिष्यामि पादचारी कलत्रयुक्
तुला जिथे जायचं आहे तिथे मी पत्नीला घेऊन तुझ्या पावलांपाशी चालत घेऊन जाईन.
तर्हि स्वर्णमयौ स्तंभौ कृत्वा विद्रुमभूषितौ
मग मी दोन सोन्याचे आणि प्रवाळांनी सजवलेले खांब तयार करीन.
तत्र त्वां दोलयिष्यामि बहून्मासानहर्निशम्
त्या ठिकाणी मी तुला अनेक महिने, रात्रंदिवस झुलवीन.
वरं श्वपचमांसं हि श्वमांसं वा वरानने
सुंदरी, श्वपचाचं मांस किंवा अगदी कुत्र्याचं मांस खाणं हे जास्त चांगलं,
त्रैलोक्यघातिनः पापं मैथुने शशिनः क्षये
तीन लोकांचं विनाश करणं, किंवा चंद्र कमी होत असताना मैथुन करणं,
भोजने वासरे विष्णोस्तैले षष्ट्यां व्यवस्थिते
किंवा विष्णूच्या दिवशी अन्न खाणं, किंवा साठव्या भागात तेल असताना,
आज्येषु पौर्णमास्यां वै सुरायां रविसंक्रमे
किंवा पौर्णिमेला तुपात, किंवा सूर्य संक्रमणाच्या वेळी मद्यपान करणं,
निक्षेपहारके वापि कुमारीविघ्नकारके
किंवा ठेवलेली वस्तू चोरून नेणं, किंवा कुमारिकेला अडथळा आणणं,
ददामीति द्विजाग्र्याय प्रतिश्रुत्य न दातरि
किंवा श्रेष्ठ ब्राह्मणाला देईन असं वचन देऊन न देणं,
यत्पातकं तदन्ने हि संस्थितं हरिवासरे
त्या अन्नात असलेलं पाप हरिवासर म्हणजे विष्णूच्या दिवशी असतं.
एकभुक्तेन नक्तेन तथैवायाचितेन च
फक्त एकदाच अन्न घेणं, रात्रीचं जेवण, किंवा मागून मिळालेलं अन्न—
गुर्विणीनां गृहस्थानां क्षीणानां रोगिणां तथा
गर्भवती स्त्रिया, गृहस्थ, गरिब आणि आजारी लोकांच्या बाबतीत,
यज्ञभोगोद्यतानां च संग्रामक्षितिसेविनाम्
यज्ञासाठी तयार असणारे, युद्धाची तयारी करणारे, आणि राजाची सेवा करणारे,
एतन्मे गौतमः प्राह स्थिताया मन्दराचले
हे सर्व गौतमाने मला मंदार पर्वतावर असताना सांगितले,
ते गृहस्था द्विजा ज्ञेया येषामग्निपरिग्रहः
ज्या गृहस्थ द्विजांनी अग्नि ठेवला आहे, त्यांनाच असे समजावे.
गुर्विणी ह्यष्टममासीया शिशवश्चाष्टवत्सराः
गर्भवती स्त्री आठव्या महिन्यात असते आणि मुले आठ वर्षांची असतात.
ये विवाहादिमाङ्गल्यकर्मव्यग्रा महोत्सवाः
जे विवाहासारख्या शुभ कार्यात किंवा मोठ्या सणात मग्न असतात,
त्रिविधेन पुराणेन भर्त्तुर्या स्त्री हिते रता
ती स्त्री जी पतीच्या कल्याणासाठी, तीन प्रकारच्या प्राचीन आधारांनी, नेहमीच तत्पर असते,
किमन्यैर्बहुभिर्भूप वाक्यालापकृतैर्मया
राजा, मी कितीही बोललो किंवा चर्चा केली, त्याचा काय उपयोग?
न प्रीतिर्यदि मे छित्वा शिरः स्वं हि प्रयच्छसि
तू आपले डोके कापून दिलेस तरी जर मला आनंद मिळत नसेल,
तदा ह्यसत्यवचसो देहं न स्पर्शयामि ते
मग, जर तुझे बोलणे खोटे असेल, तर मी तुझ्या देहाला स्पर्श करणार नाही.
विशेषाद्भूमिपालानां त्वद्विधानां महीपते
राजा, तुझ्यासारख्या राजांमध्ये हे विशेष महत्त्वाचे आहे,
सत्ये स्थिता क्षितिर्भूप सत्यं धारयते जगत्
राजा, पृथ्वी सत्यावर उभी आहे; सत्यानेच जग टिकून आहे.
सत्या धारमिदं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम्
सत्यामुळे हे सर्व जग—जड आणि जंगम—स्थिर आहे.
न गर्भं युवती धत्ते वेलातीतं कदाचन
कोणतीही तरुण स्त्री योग्य वेळेपेक्षा जास्त काळ गर्भ धारण करत नाही.
दिव्यादिसाधनं नॄणां सत्याधारं महीपते
राजा, माणसांना दैवी किंवा इतर काही साध्य करायचे असेल, तर त्याचा पाया सत्य आहे.
मदिरापानतुल्येन कर्मणा लिप्यसे ऽनृतात्
तू खोटेपणामुळे जणू दारू प्यायल्यासारखा पापी होतोस.