मत्तेभकुंभसंस्थस्तु धर्माङ्गदनिदेशतः
धर्मांगदाच्या आज्ञेने, जो मदाने भरलेल्या हत्तीच्या कपाळासारखा भासे, तो तेथे उभा राहिला.
अक्षारलवणाः सर्वे हविष्यान्ननिषेविणः
जे लोक फक्त मिठाशिवाय किंवा मिठासह धान्यावर जगतात, ते सर्व तेथे होते.
स्मरध्वं देवदेवेशं पुराणं पुरुषोत्तमम्
देवतांचा देव, प्राचीन पुरुषोत्तम यांचे नेहमी स्मरण करा.
अकृतश्राद्धनिचया अप्राप्ताः पिण्डमेव च
ज्यांनी श्राद्ध केले नाही किंवा ज्यांना पिंड मिळाले नाही,
एषा कार्तिकशुक्ला वै हरेर्निद्राव्यपोहिनी
ही कार्तिक महिन्यातील शुक्ल पक्ष आहे, जी हरिची निद्रा दूर करणारी आहे.
ब्रह्महत्यादिपापानि कामकारकृतानि च
ब्राह्मणहत्येसारखी मोठी पापे आणि इच्छेने केलेली पापे,
प्रबोधयेद्धर्म्मपरान्न्यायाचार समन्वितान्
धर्मावर प्रेम करणाऱ्या आणि योग्य आचार असणाऱ्यांना जागे करावे.
सकृच्चोपोषितां चेमां निद्राच्छेदकरीं हरेः
ही हरिची निद्रा भंग करणारी व्रत एकदाच जरी पाळली तरीही—
रुरुध्वं चक्रिणः पूजामात्मवित्तेन मानवाः
माणसांनो, स्वतःच्या संपत्तीने चक्रधारी परमेश्वराची पूजा करा.
सुहृद्यैश्च फलैर्गन्धैर्यजध्वं श्रीहरेः पदम्
मित्रांसोबत फळे आणि सुवासिक द्रव्ये श्रीहरीच्या पायांवर अर्पण करा.
स मे दण्ड्यश्च वाध्यश्च निर्वास्यो विषयाद्ध्रुवम्
तो माणूस शिक्षा करण्यास, दंड करण्यास किंवा नक्कीच राज्यातून हाकलून देण्यास पात्र आहे.
हस्ता दमुञ्च तांबूलं सकर्पूरं नृपोत्तमः
सर्वोत्तम राजा आपल्या हातात कापूर घातलेले तांबूल ठेवावा.
उदत्तिष्ठन्महीपालः शय्यायां रतिवर्द्धनः
आनंद वाढवणारा राजा आपल्या शय्येवरून उठावा.
देवि प्रातर्हरिदिनं भविष्यत्यधनाशनम्
देवी, सकाळी दिवस सर्व दुर्दैवापासून मुक्त होईल.
तवाज्ञया मया कृच्छ्रं सन्ध्यावल्या तु कारितम्
तुझ्या आज्ञेने मी कठीण संध्यावंदन विधी केला आहे.
अशेषपापबन्धस्य छेदनी गतिदायिनी
ती सर्व पापांचे बंधन तोडते आणि मुक्तीचा मार्ग देते.
तस्माद्धविष्यं भोक्ष्ये ऽहं नियतो मत्तगामिनी
म्हणून, अहंकारी सख्ये, मी संयमाने हवनाचे अन्न खाईन.
येन यास्यसि निर्वाणं दाहप्रलयवर्जितम्
ज्यामुळे तुला ज्वाला आणि विनाशरहित मुक्ती मिळेल.
जन्ममृत्युजराछेदि करिष्ये ऽहं तवाज्ञया
तुझ्या आज्ञेने मी जन्म, मृत्यू आणि वार्धक्य तोडून टाकीन.
करप्रदानसहिता भवता सुकृताङ्किता
सद्गुणांनी चिन्हांकित आणि तुझ्या हाताच्या दानासह.
जन्मप्रभृति यत्पुण्यं त्वया यत्नेन संचितम्
जन्मापासून तू मेहनतीने साठवलेले पुण्य—
एहि चार्वङ्गि कर्त्तास्मि यत्ते मनसि वर्तते
आ ये सुंदर अंगवाली, तुझ्या मनात जे आहे ते मी करीन.
किं पुनर्ग्रामवित्तादि धरायुक्तं च भामिनि
मग गावाची संपत्ती आणि जमीन याचे काय, हे सुंदरिनी?
नोपोष्यं वामरं विष्णोर्भोक्तव्या यद्यहं प्रिया
जर मी तुला प्रिय असेन, तर विष्णूला अर्पण न केलेले अन्न मी खाऊ नये.
त्वत्संयोगं विना भूता भविष्यामि वरं विना
तुझ्याशी एकरूप न होता मी कोणताही वर न घेता राहीन.
तदा त्यजोपवासं हि भुज्यतां हरिवासरे
मग उपवास सोड आणि हरिवासराला अन्न खा.
न चेद्दास्यसि राजेन्द्र भूत्वानृतवचाभवान्
राजेंद्र, जर तू दिलं नाहीस, आणि खोटं बोललास, तर तू खोटं बोलणारा ठरशील.
मैवं त्वं वद कल्याणि नेदं त्वय्युपपद्यते
कल्याणी, असं बोलू नकोस; हे तुझ्यासाठी योग्य नाही.
जन्मप्रभृत्यहं नैव भुक्तवान्हरिवासरे
मी जन्मापासून कधीही हरिवासर म्हणजे विष्णूच्या दिवशी अन्न घेतलेलं नाही.
यौवनातीतमर्त्यस्य क्षीणेन्द्रियबलस्य च
ज्याचं तारुण्य गेलंय आणि ज्याची इंद्रियशक्ती कमी झाली आहे अशा माणसासाठी,