व्रतादिकरणं राज्ञां नोक्तं क्वापि निदर्शने
राजांनी व्रतांचे आचरण केले, असे कुठेही उदाहरण दिलेले नाही.
दानं हि पालनं युद्धं तृतीयं भूभुजां स्मृतम्
राजांसाठी दान, संरक्षण आणि युद्ध ही तीन कर्तव्ये सांगितली आहेत.
मुहूर्तमपि राजेन्द्र न शक्नोमि त्वया विना
राजा, तुझ्याशिवाय मला एक क्षणही सहन होत नाही.
यत्रोपवासकरणं मन्यसे वसाधाधिप
हे वसुंधरेचे अधिपती, उपवास कुठे करायचा हे जिथे तुला हवे तिथे कर.
एवमुक्ते तु वचने मोहिन्या रुक्मभूषणः
मोहिनीने हे शब्द सोन्याच्या दागिन्यांनी सजून बोलल्यावर,
आहूता तत्क्षणात्प्राप्ता राजानं भूरिदक्षिणम्
ती बोलावल्यावर लगेचच, भरपूर दान देणाऱ्या राजासमोर आली.
संघृष्टं हि कुचाग्रेण स्वर्णकुंभनिभेन हि
तिच्या सोन्याच्या कलशासारख्या उरोजाने त्याला हलकेच स्पर्श केला,
कृतां जलिपुटा भूत्वा भर्तुर्नमितकन्धरा
तिने पतीसमोर मान झुकवून, हातांनी पाण्याचा कप तयार केला.
तव वाक्ये स्थिता कान्त दुःसापत्न्यविवर्जिता
प्रिय, मी तुझ्या शब्दाला कायम राहिले आहे आणि दुसऱ्या पत्नीच्या दुःखापासून मुक्त आहे.
तथा तथा मम प्रीतिर्वर्द्धते नात्र संशयः
अशा प्रकारे माझे तुझ्यावरचे प्रेम दिवसेंदिवस वाढत आहे—यात काहीच शंका नाही.
सा तु श्येनी भवेद्राजंस्त्रीणि वर्षाणि पञ्च च
पण ती, राजा, तीन वर्षे आणि पाच महिने गरुड होईल.
आज्ञां मे देहि राजेन्द्र मा व्रीहां कामिकां कुरु
राजेंद्र, मला आज्ञा दे; मला तांदळाची इच्छा करू नकोस.
तव वाक्येन हि चिरं मोहिनी रमिता मया
तुझ्या शब्दामुळे मोहिनी माझ्या सहवासाने खूप दिवस आनंदी राहिली आहे.
प्रिया सौख्येन मुग्धस्य न गतो हरिवासरः
माझ्या निरागस प्रियेच्या सुखात, हरिवासर कधीच संपला नाही.
ज्ञातो ऽयं कार्तिको मासः सर्वपापक्षयङ्करः
हा कार्तिक महिना सर्व पापांचा नाश करणारा म्हणून ओळखला जातो.
इयं वारयते मां च व्रताद्ब्रह्मसुता शुभे
ही ब्रह्माची कन्या, शुभे, मला व्रत करण्यापासून थांबवते.
मामकं व्रतमाधत्स्व कृच्छ्राख्यं कायशोषकम्
माझ्यासाठी कृत्स्न नावाचे, शरीर शोषणारे व्रत स्वीकार.
उवाच वाक्यं द्विजराजकक्त्राव्रतं चरिष्ये तव तुष्टिहेतोः
ती म्हणाली: 'द्विजश्रेष्ठा, तुझ्या समाधानासाठी मी तुझे व्रत पाळीन.'
करोमि सौम्यं नरदेवनाथ क्षिपामि देहं ज्वलनेत्वदर्थम्
हे सौम्य नरदेवनाथ, मी ते करीन; तुझ्यासाठी मी माझे शरीर अग्नीप्रमाणे सोडीन.
किन्त्वेवमेतद्व्रतकर्म भूयः करोमि सौम्यं नरदेवनाथ
पण, हे सौम्य नरदेवनाथ, मी हे व्रत पुन्हा करीन.
व्रतं चकाराथ तदा हि देवी ह्यशेषपापौघविनाशनाय
त्या वेळी देवीने सर्व पापांचा नाश व्हावा म्हणून एक व्रत घेतले.
उवाच वाक्यं कुशकेतुपुत्रीं कृतं वचः सुभ्रु समीहितं ते
तिने कुशकेतूच्या कन्येला सांगितले, "सुंदर भुवया असलेल्या सखी, तुझे इच्छित साध्य झाले आहे."
विमुक्तकार्यस्तव सुभ्रु हेतोर्नान्यास्ति नारी मम सौख्यहेतुः
सुंदर भुवया असलेल्या सखी, तुझ्या प्रेमासाठी मी सर्व जबाबदाऱ्यांपासून मुक्त झाले आहे; माझ्या सुखाचा खरा कारण तूच आहेस, दुसरी कोणीही नाही.
ज्ञात्वा भवन्तं बहुकामयुक्तं त्रिविष्टपान्नाथ समागताहम्
हे देवाधिदेव, तुझ्यात अनेक इच्छा असल्याचे मला कळले म्हणून मी स्वर्गातून तुझ्याकडे आले आहे.
संदृश्यमानान्मम नाथ हेतोः स्नेहान्विताहं तव मन्दराद्रौ
हे नाथा, तुझ्यावरच्या प्रेमामुळे मी मंदार पर्वतावरून तुझ्या दर्शनासाठी आले आहे.
अन्यचेतः कृतः कामः शवयोरिव संगमः
ज्याचे मन दुसरीकडे आहे, त्याच्याशी केलेला संग म्हणजे जणू दोन मृत शरीरांचा एकत्र येणेच.
त्वया कामवता कान्त दुर्ल्लभं यज्जगत्त्रये
हे प्रिय, तुझ्यातील इच्छेमुळे या तिन्ही जगात जे दुर्लभ आहे ते तुला मिळाले आहे.
तदेव चामृतं लोके यत्पुरन्ध्र्यधरासवम्
या जगात खरी अमृतासमान गोष्ट म्हणजे सती स्त्रीच्या ओठांवरचे मधुर मद्य.
एवमुक्त्वा परिष्वज्य राजानं रहसि स्थितम्
असे म्हणून तिने एकांतात उभ्या असलेल्या राजाला मिठी मारली.
तस्यैवं रममाणस्य मोहिन्या सहितस्य हि
मोहिनीबरोबर रमण करत असताना तो राजा आनंदात होता.