एवं ब्रुवाणे तनये मोहिनी विस्मयं गता
मुलगा असे बोलत असताना मोहिनी आश्चर्यचकित झाली.
विनीतस्य ह्यपापस्य औचित्यं पापिनो गृहे
सज्जन माणसाचे वर्तन, वाईटाच्या घरी असले तरी, योग्यच असते.
एवं गुणाधिकस्याहं कर्तुं कर्म जुगुप्सिताम्
तो गुणी असूनही, मला हे निंद्य कृत्य करावंच लागतं आहे.
एवं विमृश्य बहुधा मोहिनी लोकसुंदरी
अशा अनेक विचारांनी मोहिनी, जी स्त्रियांमध्ये सर्वात सुंदर आहे,
न शक्नोमि विना तेन मुहूर्तमपि वर्तितुम्
त्याच्याशिवाय मी एक क्षणही राहू शकत नाही.
कनिष्ठा जननी तात शीघ्रं त्वां द्रष्टुमिच्छति
माझ्या लहान आईला, बाळा, तुला लगेच भेटायचं आहे.
पुत्रवाक्येन नृपतिरतत्क्षणाद्गन्तुमुद्यतः
मुलाच्या बोलण्यावर राजाने ताबडतोब जायची तयारी केली.
संप्रविश्य गृहे राजा ददर्श शयनस्थिताम्
घरात शिरून, राजाने तिला पलंगावर पडलेली पाहिली.
उपास्य मानां प्रियया संध्यावल्या शनैः शनैः
आपली प्रिय संध्यावली हिला सन्मान देत, तो हळूहळू तिच्याजवळ गेला.
दृष्ट्वा रुक्माङ्गदं प्राप्तं शयने मोह्य सुंदरी
रुक्मांगद पलंगावर आला हे पाहून, सुंदर स्त्री भावनांनी भरून पलंगावर पडली.
इहोपविश्यतां कान्त पर्यङ्के मृदुतूलके
या प्रिये, या मऊशार गादीवर बस.
अद्यापि नहि ते वाञ्छा राज्ये परिनिवर्तते
आजही तुझं राज्यावरचं आकर्षण कमी झालेलं नाही.
यः समर्थं सुतं ज्ञात्वा स्वयं पश्येन्नृपश्रियम्
जो राजा आपल्या समर्थ मुलाला ओळखूनही, स्वतःचं वैभव अजूनही धरून ठेवतो—
सुपुत्राणां पितॄणां हि सुखं याति क्षणं नृप
राजा, चांगल्या मुलांच्या वडिलांचं सुख फक्त क्षणभर टिकतं.
सर्वाश्च प्रकृती राजंस्तवेष्टाः पूर्णपुण्यजाः
राजा, तुझे सर्व प्रजाजन तुझ्यावर प्रेम करतात, ते सगळे पुण्यवान आहेत.
परित्यज्य प्रियासौख्यं कीनाश इव दुर्बलः
आपल्या प्रियेसोबतचं सुख सोडून, तो अगदी अशक्त, मृत्युपंथाला लागलेल्या माणसासारखा झाला आहे.
निष्प्रयोजनमानीता क्षीरसागरमस्तकात्
जणू काही क्षीरसागराच्या शिखरावरून, काहीही कारण नसताना इथे आणलेलं.
यो भार्यां यौवनोपेतां न सेवेदिह दुर्मतिः
ज्याच्याकडे तरुण पत्नी आहे, पण जो तिचा आस्वाद घेत नाही, तो खरोखर मूर्ख आहे.
असेविता व्रजेद्भार्या अदत्तं हि धनं व्रजेत्
पत्नीचं संग न घेतल्यास ती निघून जाते, जसं न दिलेलं धनही जातं.
नालसैः प्राप्यते विद्या न भार्या व्रतसंस्थितैः
आळशी माणसाला विद्या मिळत नाही, आणि व्रतस्थ माणसाला पत्नी मिळत नाही.
नोद्यमी सुखमाप्नोति नाभार्यः संततिं लभेत्
जो प्रयत्न करीत नाही, त्याला सुख मिळत नाही; आणि ज्याची पत्नी नाही, त्याला संतती होत नाही.
अपृच्छन्नैव जानाति अगच्छन्न क्वचिद्व्रजेत्
काही विचारल्याशिवायच तो जाणतो; कुठेही न गेलेला, तो कुठेतरी पोहोचतो.
कस्माद्भूपाल मां त्यक्त्वा धर्माङ्गदगृहे शुभे
राजन, तू मला धर्मांगदाच्या शुभ घरात का सोडून दिलेस?
वीक्ष्यसे राज्यपदवीं समर्थे तनये विभो
हे प्रभो, तुझ्या समर्थ पुत्रामध्येच तुला राजसिंहासन दिसते.
व्रीडान्वितः पुत्रसमीपवर्ती प्रोवाच वाक्यं नृपतिः प्रियान्ताम्
लाजलेला राजा, आपल्या पुत्राजवळ उभा राहून त्याला आवडेल असे बोलला.
श्रमातुरस्य निद्रा मे प्रवृत्ता मुखदायिनी
थकलेल्या मला झोप आली आहे, जी चेहऱ्यावर शांती आणते.
पूजयस्व यथान्या ममेषा पत्नी प्रिया मम
तिने दुसरी कोणती असती, तशीच तिचा सन्मान कर; ती माझी पत्नी आहे, मला फार प्रिय आहे.
निर्वातवातसंयुक्तं सर्वर्तुसुखदायकम्
मंद वाऱ्यांसह मिळून, ते सर्व ऋतूंमध्ये सुख देणारे आहे.
शयनं प्राप्य कष्टात्ते अभाग्यो हि धनं यथा
पलंगावर पोहोचल्यानंतरही, तू दु:ख भोगतोस, जणू धन असूनही दुर्दैवी आहेस.
यद्व्रवीषि वचो देवि तत्करोमि न संशयः
देवी, तू जे काही सांगशील, ते मी नक्की करीन; यात शंका नाही.