तावत्प्रणम्य नृपतेः पुत्रो वचनमब्रवीत्
तेव्हा राजपुत्राने वाकून आपले म्हणणे सांगितले.
तव भर्तुः प्रसादेन वृद्धिं संप्राप्तवानहम्
तुझ्या पतीच्या कृपेने मला भरभराट मिळाली आहे.
अस्याः पीतं पयो भूरि कुचयोः स्नेहसंप्लुतम्
मी तिच्या छातीतील, मायेने ओथंबलेले दूध पुष्कळ प्यायलो आहे.
इयं मां जनयित्वैव जाता शिथिलबन्धना
तिने मला जन्म दिल्यावर, तिचे माझ्याशी नाते सैल झाले.
मातुः पुत्रस्य चार्वङ्गि सत्यमेतन्मयेरितम्
सुंदर अंग असलेल्या तू, आई आणि मुलाबद्दल मी जे बोललो ते खरे आहे.
उत्संगे वर्तयिष्यामि मातृसंघस्य नित्यशः
मी नेहमी आईंच्या संगतीत, त्यांच्या कुशीत राहीन.
मातृसौख्यं न जानाति कुमारी भर्तृजं यथा
कुमारीला आईच्या सुखाची जाणीव होत नाही, जशी पतीपासून जन्मलेल्या मुलीला होते.
हारमुत्तमदेहस्थं हस्तेनाहर्तुमिच्छति
ती आपल्या हाताने, उत्तम शरीरावर असलेला हार घ्यायची इच्छा करते.
समीहते जगद्धर्तुं सवीर्यं मातृजं पयः
ती जगाला पोसणारे, बळाने भरलेले आईचे दूध प्यावे असे मनात धरते.
अस्याश्चैवापराणां च विशेषो यदि मे न चेत्
माझ्या लक्षात जर तिच्यात आणि इतरांत फरकच नसेल—
एवं ब्रुवाणे तनये मोहिनी विस्मयं गता
मुलगा असे बोलत असताना मोहिनी आश्चर्यचकित झाली.
विनीतस्य ह्यपापस्य औचित्यं पापिनो गृहे
सज्जन माणसाचे वर्तन, वाईटाच्या घरी असले तरी, योग्यच असते.
एवं गुणाधिकस्याहं कर्तुं कर्म जुगुप्सिताम्
तो गुणी असूनही, मला हे निंद्य कृत्य करावंच लागतं आहे.
एवं विमृश्य बहुधा मोहिनी लोकसुंदरी
अशा अनेक विचारांनी मोहिनी, जी स्त्रियांमध्ये सर्वात सुंदर आहे,
न शक्नोमि विना तेन मुहूर्तमपि वर्तितुम्
त्याच्याशिवाय मी एक क्षणही राहू शकत नाही.
कनिष्ठा जननी तात शीघ्रं त्वां द्रष्टुमिच्छति
माझ्या लहान आईला, बाळा, तुला लगेच भेटायचं आहे.
पुत्रवाक्येन नृपतिरतत्क्षणाद्गन्तुमुद्यतः
मुलाच्या बोलण्यावर राजाने ताबडतोब जायची तयारी केली.
संप्रविश्य गृहे राजा ददर्श शयनस्थिताम्
घरात शिरून, राजाने तिला पलंगावर पडलेली पाहिली.
उपास्य मानां प्रियया संध्यावल्या शनैः शनैः
आपली प्रिय संध्यावली हिला सन्मान देत, तो हळूहळू तिच्याजवळ गेला.
दृष्ट्वा रुक्माङ्गदं प्राप्तं शयने मोह्य सुंदरी
रुक्मांगद पलंगावर आला हे पाहून, सुंदर स्त्री भावनांनी भरून पलंगावर पडली.
इहोपविश्यतां कान्त पर्यङ्के मृदुतूलके
या प्रिये, या मऊशार गादीवर बस.
अद्यापि नहि ते वाञ्छा राज्ये परिनिवर्तते
आजही तुझं राज्यावरचं आकर्षण कमी झालेलं नाही.
यः समर्थं सुतं ज्ञात्वा स्वयं पश्येन्नृपश्रियम्
जो राजा आपल्या समर्थ मुलाला ओळखूनही, स्वतःचं वैभव अजूनही धरून ठेवतो—
सुपुत्राणां पितॄणां हि सुखं याति क्षणं नृप
राजा, चांगल्या मुलांच्या वडिलांचं सुख फक्त क्षणभर टिकतं.
सर्वाश्च प्रकृती राजंस्तवेष्टाः पूर्णपुण्यजाः
राजा, तुझे सर्व प्रजाजन तुझ्यावर प्रेम करतात, ते सगळे पुण्यवान आहेत.
परित्यज्य प्रियासौख्यं कीनाश इव दुर्बलः
आपल्या प्रियेसोबतचं सुख सोडून, तो अगदी अशक्त, मृत्युपंथाला लागलेल्या माणसासारखा झाला आहे.
निष्प्रयोजनमानीता क्षीरसागरमस्तकात्
जणू काही क्षीरसागराच्या शिखरावरून, काहीही कारण नसताना इथे आणलेलं.
यो भार्यां यौवनोपेतां न सेवेदिह दुर्मतिः
ज्याच्याकडे तरुण पत्नी आहे, पण जो तिचा आस्वाद घेत नाही, तो खरोखर मूर्ख आहे.
असेविता व्रजेद्भार्या अदत्तं हि धनं व्रजेत्
पत्नीचं संग न घेतल्यास ती निघून जाते, जसं न दिलेलं धनही जातं.
नालसैः प्राप्यते विद्या न भार्या व्रतसंस्थितैः
आळशी माणसाला विद्या मिळत नाही, आणि व्रतस्थ माणसाला पत्नी मिळत नाही.