रुक्माङ्गद महाबाहो निबोध मम चेष्टितम्
रुक्मांगद, बलवान वीर, माझ्या कृती ऐक.
रूपयौवनसंपन्ना तस्य नातिप्रिया विभो
ती सुंदर आणि तरुण असली तरी, राजन, ती त्याला फारशी प्रिय नव्हती.
नान्यस्य कस्यचिद्द्वेष्टा स तु मे नृपते पतिः
तो कोणाचाही द्वेष करत नाही; पण राजन, तो माझा पती आहे.
अपृच्छं प्रमदा राजन्यास्त्यक्ताः पतिभिः किल
मी त्या स्त्रियांना विचारले — त्या राजघराण्यातील होत्या आणि पतींनी त्यांना सोडले होते.
अस्माकं प्रत्ययो जातो भर्तृत्यागावमाननात्
पतींनी टाकून दिल्यामुळे आणि मिळालेल्या अपमानामुळे आमचा विश्वास दृढ झाला.
त्वं पृच्छ तां वरारोहे दास्यते भेषजं शुभम्
तू त्या सुंदर स्त्रीला विचार, ती तुला शुभ औषध देईल.
ततो ऽहं त्वरितं गत्वा तासां वाक्येन भूपते
मग राजन, मी त्यांच्या सांगण्यावरून लगेच तिकडे गेले.
शतस्तंभसमायुक्तः कान्तिमत्सुधया युतः
ती शंभर खांबांनी सजलेली होती आणि सुंदर तेजाने झळकत होती.
प्रावृतां दीर्घवस्त्रेण सन्ध्यारागसवर्णिनीम्
ती लांब वस्त्राने झाकलेली होती, ज्याचा रंग संध्याकाळच्या छटेप्रमाणे होता.
परिचारकैस्तु संयुक्ता वीज्यमाना शनैः शनैः
ती सेवकांनी वेढलेली होती आणि हळूहळू वारं घालण्यात येत होते.
सर्ववश्यकरं मन्त्रं क्षोभकं प्रत्ययावहम्
तो मंत्र सर्वांना वश करणारा, अस्वस्थ करणारा आणि विश्वास देणारा होता.
मृदुकाञ्चनसंभूतं अतिरिक्तप्रभान्वितम्
तो मऊ सोन्यापासून बनवलेला आणि विलक्षण तेज असलेला होता.
अपृष्टया तया ज्ञातं मम भर्त्तुर्विमाननम्
तीने विचारले नाही तरीही, माझ्या पतीने मला दिलेला अपमान तिला कळला.
चूर्णो रक्षान्वितो ह्येष सर्वभूतवशानुगः
हा चूर्ण रक्षण करणारा असून, सर्व जीवांना वश करतो.
भविष्यति पतिर्वश्यो नान्यां यास्यति सुन्दरीम्
पती तुझ्या अधीन होईल आणि दुसऱ्या सुंदर स्त्रीकडे जाणार नाही.
प्रदोषे पयसा युक्तश्चूर्णो भर्तरि योजितः
संध्याकाळी दूधात चूर्ण मिसळून पतीला द्यायचा आहे.
यदा स पीतचूर्णस्तु भर्ता नृपवरोत्तमा
हे राजाधिराज, जेव्हा तिच्या पतीने ते पिवळ्या रंगाचे चूर्ण घेतले,
गुह्ये तु क्रिमयो जाताः क्षतदुष्टव्रणोद्भवाः
त्याच्या गुप्तांगात, रक्ताने दूषित झालेल्या जखमांमधून, किडे निर्माण झाले.
हततेजास्तथा भर्त्ता मामुवाचाकुलेन्द्रियः
त्याची सगळी ताकद गेली, आणि इंद्रिये व्याकुळ झाली, तेव्हा पतीने मला असे सांगितले,
त्राहि मां शरणं प्राप्तं न गच्छेयं परिस्त्रियम्
माझा आधार घे, मला वाचव. मी तुझ्या आश्रयाला आलो आहे; मला दुसऱ्या स्त्रीकडे जाऊ देऊ नकोस.
तस्यां निवेदितं सर्वं कथं भर्ता भवेत्सुखी
तिला सगळं सांगितलं गेलं—पती कसा सुखी होईल हे विचारण्यात आलं.
दत्ते तु भेषजे तस्मिन्सुस्थो ऽभूत्तत्क्षणात्पतिः
त्याला औषध दिल्यावर, त्या क्षणीच पती पूर्णपणे बरा झाला.
ततः प्रभृति मे भर्ता वश्यो ऽभूद्वचने स्थितः
त्या दिवसापासून माझा पती माझ्या वश झाला आणि माझ्या शब्दांवर कायम राहिला.
ताम्रभ्राष्ट्रे ह्यहं दग्धा युगानि दश पञ्च च
मला तांब्याच्या भांड्यात पंधरा युगे जाळण्यात आलं.
किञ्चित्पातकशेषेण धरायामवतारिता
थोडं पाप शिल्लक राहिल्यामुळे मला पृथ्वीवर टाकण्यात आलं.
साहमत्र स्थिता भूप वर्षाणामयुतं पुरा
राजा, मी इथे पूर्वी दहा हजार वर्षे राहिले.
वृथाधर्मा दुराचारा दह्यते ताम्रभ्राष्ट्रके
जी स्त्री वाईट वागणुकीची आणि अधार्मिक असते, तिला तांब्याच्या भांड्यात जाळलं जातं.
तस्य वश्यं चरेद्या तु सा कथं सुखमाप्नुयात्
जर ती पतीच्या इच्छेनुसार वागत असेल, तरी तिला सुख कसं मिळेल?
तस्माद्भूपाल कर्तव्यं स्त्रीभिर्भर्तृवचः सदा
म्हणून, राजन, स्त्रियांनी नेहमीच पतीच्या शब्दांचं पालन करावं.
यदि नोद्धरसे राजन्नद्य मां शरणागताम्
राजा, जर तू आज मला, जी तुझ्या आश्रयाला आली आहे, वाचवलं नाहीस,