येन संतुष्यसे देवि समयं तं करोम्यहम्
देवी, तुला जे आवडेल, ते वचन मी पूर्ण करीन.
दशावस्थां गतो देहो मम त्वत्संगमं विना
तुझ्या संगाविना माझ्या देहाची अवस्था फारच वाईट झाली आहे.
येन मे प्रत्ययो राजन् वचने तावके भवेत्
राजा, तुझ्या शब्दांवर मला विश्वास कसा वाटावा?
न वक्तास्यनृतं काले मार्गायं लौकिकः कृतः
योग्य वेळी तू असत्य बोलणार नाहीस; हा सांसारिक मार्ग मी स्वीकारला आहे.
अब्रवीन्नृपतिस्तां तु सुप्रसन्नमना नृप
राजा अत्यंत आनंदित मनाने तिला म्हणाला.
स्वैरेष्वपि विहारेषु कदापि वरवाणिंनि
हे वर देणाऱ्या, तुझ्या स्वतःच्या आनंदातही, कधीच—
दतो ह्येष मया हस्तो दक्षिणः पुण्यलाञ्छनः
माझा हा उजवा, पुण्याने शोभणारा हात, मी खरोखरच दिला आहे.
तत्सर्वं तव वामोरु यदि कुर्यान्न ते वचः
हे सुंदर नितंब असणाऱ्या, हे सर्व तुझंच आहे, फक्त तू माझं ऐकलंस तर.
तव रूपेण मे क्षोभः सहसा प्रत्युपस्थितः
तुझ्या सौंदर्यामुळे माझ्या मनात अचानक अस्वस्थता आली आहे.
इक्ष्वाकुवशसंभूतः सुतो धर्माङ्गदो मम
इक्ष्वाकू कुळात जन्मलेला धर्मांगद नावाचा मुलगा माझा आहे.
ततो दृष्टो वने हृद्यो वामदेवाश्रमो मया
मग मी वनात वामदेवांचं रमणीय आश्रम पाहिलं.
आरुह्य वाहनश्रेष्ठंमन्दरं द्रष्टुमागतः
सर्वोत्कृष्ट वाहनावर बसून मी मंदार पाहायला आलो.
प्राप्तं मच्छ्रवणे गीतं तव वक्त्रविनिर्गतम्
तुझ्या ओठांतून उमटलेलं गाणं माझ्या कानावर आलं.
दृष्टेः पथमनुप्राप्ता मम त्वं चारुलोचने
हे सुंदर डोळ्यांची, तू माझ्या नजरेत आलीस.
सांप्रतं चेतनायुक्तस्तव वाक्यामृतेन हि
आता तुझ्या मधुर शब्दांनी मी पुन्हा भानावर आलो आहे.
प्रत्युत्तरप्रदानेन प्रसादं कर्त्तुमर्हसि
उत्तर देऊन तू मला कृपा दाखवावी.
अहं ब्रह्मभवा राजंस्त्वदर्थं समुपागता
हे राजन, मी ब्रह्मातून जन्म घेऊन तुझ्यासाठी इथे आले आहे.
परित्यज्य सुरान्सर्वान्विश्वंभरपुरोगमान्
विश्वंभरा यांच्या पुढे असलेल्या सर्व देवांना सोडून,
संपूजयन्ती देवेशं गीतदानेन शङ्करम्
मी गाण्याचं दान देऊन देवाधिदेव शंकरांची पूजा केली,
सर्वदानाधिकं भूप ह्यनन्तगतिदायकम्
राजा, गाण्याचं दान हे सर्व दानांपेक्षा श्रेष्ठ आहे, कारण ते अनंत फल देतं.
ईप्सितो ऽयं मया प्राप्तो भवानवनिपालकः
माझ्या मनातील इच्छा पूर्ण झाली—तू, हे पृथ्वीचे रक्षण करणारा, मला मिळालास.
अभिप्रीतो ऽसि मे राजन्नभिप्रीता ह्यहं तव
राजा, तू माझ्यावर प्रसन्न आहेस आणि मीही तुझ्यावर आनंदी आहे.
उत्थापयामास धराशयानमिन्द्रस्य यष्टीमिव मोहिनी सा
मोहिनीने त्याला पृथ्वीवरून उचलले, जणू इंद्राची काठी उचलावी तसे.
मा शङ्कां कुरु राजेन्द्र कुमारीं विद्ध्यकल्मषाम्
राजाधिराज, तुझ्या मनात शंका ठेवू नकोस; ती कन्या निष्पाप आहे हे जाण.
अनूढा कन्यका राजन् यदि गर्भं बिभर्ति हि
राजा, जर एखादी अविवाहित मुलगी खरोखरच गर्भवती असेल,
चाण्डालयोनयस्तिस्रः पुराणे कवयो विदुः
प्राचीन ऋषींनी तीन प्रकारच्या चांडाळ जन्मांचा उल्लेख केला आहे.
ब्राह्मण्यां शूद्रजनिता तृतीया नृपपुङ्गव
राजाधिराज, तिसरा प्रकार म्हणजे ब्राह्मण स्त्रीला शूद्र पुरुषापासून झालेला पुत्र.
ततस्तां चपलापाङ्गीं नृपो रुक्माङ्गदो गिरौ
मग राजा रुक्मांगदाने त्या चपळ डोळ्यांच्या स्त्रीला डोंगरावर नेले.
न तथा त्रिदिवप्राप्तिः प्रीणयेन्मां वरानने
सुंदर मुखवाली, मला स्वर्गसुद्धा मिळाला तरी तितकी आनंद मिळणार नाही.
मन्ये पुरन्दराद्देवि ह्यात्मानमधिकं क्षितौ
देवी, मला वाटते की पृथ्वीवर मी पुरंदरापेक्षा मोठा आहे.