तस्य धर्मस्तथा कीर्तिर्विनस्यति न संशयः
त्याचा धर्म आणि कीर्ती नष्ट होते—यात काहीच शंका नाही.
अवश्य पातकी सो ऽपि विज्ञेयो भुवनत्रये
तो सुद्धा तिन्ही लोकांत पापी म्हणूनच ओळखला जातो.
मातुरुच्चारवज्जातो द्विजिह्वो विषवर्जितः
तो आईच्या मलासारखा जन्मलेला, दोन जिभांचा, पण विषरहित आहे.
प्रकाशयति सर्वत्र स्वकरैरिव भास्करः
तो आपल्या हातांनी सर्वत्र प्रकाश पसरवतो, जणू काही सूर्यच.
स पुत्रो नरकं याति यावदाभूतसंप्लवम्
तो मुलगा सर्व जीवांचा विनाश होईपर्यंत नरकात जातो.
स याति देव सायुज्यं स्तूयमानो दिवि स्थितैः
तो स्वर्गात राहणाऱ्यांनी स्तुती केली जाऊन देवांशी एकरूप होतो.
न भुक्तं नैव सुप्तं तु स्वेच्छया पालने स्थितः
तो आपल्या इच्छेने ना खातो, ना झोपतो, संरक्षणात कायम ठाम असतो.
विष्णुवासरभोक्तॄणां निग्रहे कृतबुद्धिना
विष्णूच्या दिवसांचे सेवन करणाऱ्यांना रोखण्याचा निर्धार त्याने केला आहे.
विरिञ्चिमार्गगाश्चान्ये पार्वत्याश्च स्थिताः परे
इतर काही विरिंचीच्या मार्गाने जातात, तर काही पार्वतीसोबत राहतात.
बालो युवा वा वृद्धो वा गुर्विणी वा कुमारिका
मुलगा असो, तरुण असो, वृद्ध असो, गरोदर स्त्री असो, किंवा कुमारिका असो,
इत्येवं जल्पितं यैस्तु तान्निरस्य समन्ततः
अशा प्रकारे बोलणाऱ्यांना तो सर्व बाजूंनी खोडून काढतो.
संबोधयित्वा बहुशः प्रजानां सुखहेतवे
त्याने लोकांच्या सुखासाठी वारंवार त्यांना समजावलं.
शास्त्रदृष्ट्या तु विदुषो मूर्खान्दण्डनपूर्वकम्
शास्त्रानुसार ज्ञानी लोकांनी मूर्खांना शिक्षा करावी.
तेन मे न सुखं किञ्चिदवलीढं धरातले
म्हणूनच मला या पृथ्वीवर क्षणभरही सुख मिळालं नाही.
स्वेभ्यो वापि परेभ्यो वा या रक्षेच्च प्रजा नृपः
राजाने आपल्या लोकांचं किंवा इतरांचं, कुणाच्याही हातून, प्रजेला नेहमीच संरक्षण द्यावं.
सो ऽहं प्रजाकृते सौम्य संस्थितो नात्मनः क्वचित्
म्हणूनच, सौम्य, मी नेहमी प्रजेसाठी वागलो, स्वतःसाठी कधीच नाही.
न पानद्यूतजं पुत्र कामये ऽहं कदाचन
माझ्या मुला, मी कधीच मद्यपान किंवा जुगारामुळे मिळणाऱ्या सुखांची इच्छा केली नाही.
त्वत्प्रसादादहं पुत्र मृगयाव्याजतो ऽधुना
तुझ्या कृपेने, मुला, मी आता शिकारीच्या निमित्ताने इथे आलो आहे.
भोक्तुकामः प्रियान्कामांस्त्वयि भारं निवेश्य च
प्रिय सुखांचा आस घेऊन, मी हा भार तुझ्यावर सोपवला आहे.
कृते तव महाकीर्तिरकृते नरकस्थितिः
तू कर्तव्य केलंस तर मोठं यश मिळेल; नाही केलंस तर नरकात जावं लागेल.
गुर्वीं राज्यधुरं तात त्वदीयामुद्धराम्यहम्
मुला, मी तुझ्या या मोठ्या राजकारभाराचा भार उचलतो आहे.
पितुर्वाक्यमकुर्वाणः कुर्वन्धर्मानधो व्रजेत्
जो वडिलांचं सांगणं पाळत नाही, तो कितीही धर्माचं आचरण केलं तरी खाली पडतो.
एवमुक्ते तु वचने राजा हृष्टो बभूव ह
ही वचने ऐकून राजा अत्यंत आनंदी झाला.
धर्माङ्गदो ऽपि दृष्टात्मा प्रजा आहूय चाब्रवीत्
धर्मांगदाने, स्वतःवर नियंत्रण ठेवून, प्रजेला बोलावलं आणि सांगितलं.
पितुर्वाक्यं मया कार्यं सर्वथा धर्ममिच्छता
धर्माची इच्छा असलेल्या मला वडिलांचं सांगणं नेहमीच पाळावं लागेल.
मयि दण्डधरे शास्ता न यमो भवति क्वचित्
मी शिक्षा करणारा राजा असताना, यमाला कधीच गरज लागत नाही.
ब्रह्मार्पणप्रयोगेण यजनीयो जनार्दनः
ब्रह्मार्पणाने जनार्दनाची पूजा करावी.
येन वो ह्यक्षया लोका भवेयुर्नात्र संशयः
यामुळे तुम्हाला नक्कीच अक्षय लोक मिळतील—यात काहीच शंका नाही.
ब्रह्मार्पणक्रियायुक्ता भवन्तु ज्ञानकोविदाः
ज्यांना ज्ञानाची जाण आहे, त्यांनी ब्रह्मार्पणासह कर्मे करावीत.
विशेषो हि मयाख्यातो भवतां ब्रह्मसंस्थितिः
मी तुम्हाला ब्रह्माशी एकरूप होण्याची विशेष स्थिती सविस्तर सांगितली आहे.