तस्मिन्बाला द्विजश्रेष्ठाश्चक्रे संगीतमुत्तमम्
त्या पर्वतावर, द्विजश्रेष्ठ, कन्यांनी उत्तम गाणं केलं.
समीपवर्तिनी तस्य भूत्वा लिङ्गस्य भामिनी
तेथे लिंगाजवळ एक तेजस्विनी स्त्री उभी होती.
तस्मिन्प्रवृत्ते राजेन्द्रगीते मन्मथवर्द्धने
राजेंद्र, त्या गाण्याने प्रेमशक्ती वाढली.
न च दैवं न चादैवं गीतं तादृग्बभूव ह
ना दैवाने, ना प्रयत्नाने, असं गाणं कधीच झालं नव्हतं.
मोहिनीमुखनिर्गीतं गीतं सत्वविमोहनम्
मोहिनीच्या तोंडातून ओघळलेलं गाणं सर्व जीवांचं मन मोहून टाकणारं होतं.
कामातुरो भोक्तुमनाश्चचाल तां मोहिनीं पार्वतिदृष्टिलज्जः
इच्छेने पछाडलेला आणि आनंद घेण्याच्या ओढीने, तो मोहिनीपाशी गेला, पण पार्वतीच्या नजरेमुळे त्याला लाज वाटत होती.
संपूज्य बहुशो देवं पीतांबरधरं हरम्
पिवळ्या वस्त्रातील हराची वारंवार पूजा करून,
कृत्वा शून्यं यमपथं जित्वा वैवस्वतं यमम्
त्याने यमाचा मार्ग रिकामा केला आणि वैवस्वत यमावर विजय मिळवला.
आहूय तनयं काले धर्माङ्गदमभाषत
योग्य वेळी त्याने आपल्या मुलाला बोलावलं आणि धर्मांगदाशी बोलला.
परिपालय वीर्येण स्वधर्मे कृतनिश्चयः
आपल्या धर्माचं धैर्याने आणि ठाम निश्चयाने रक्षण कर.
तस्य धर्मस्तथा कीर्तिर्विनस्यति न संशयः
त्याचा धर्म आणि कीर्ती नष्ट होते—यात काहीच शंका नाही.
अवश्य पातकी सो ऽपि विज्ञेयो भुवनत्रये
तो सुद्धा तिन्ही लोकांत पापी म्हणूनच ओळखला जातो.
मातुरुच्चारवज्जातो द्विजिह्वो विषवर्जितः
तो आईच्या मलासारखा जन्मलेला, दोन जिभांचा, पण विषरहित आहे.
प्रकाशयति सर्वत्र स्वकरैरिव भास्करः
तो आपल्या हातांनी सर्वत्र प्रकाश पसरवतो, जणू काही सूर्यच.
स पुत्रो नरकं याति यावदाभूतसंप्लवम्
तो मुलगा सर्व जीवांचा विनाश होईपर्यंत नरकात जातो.
स याति देव सायुज्यं स्तूयमानो दिवि स्थितैः
तो स्वर्गात राहणाऱ्यांनी स्तुती केली जाऊन देवांशी एकरूप होतो.
न भुक्तं नैव सुप्तं तु स्वेच्छया पालने स्थितः
तो आपल्या इच्छेने ना खातो, ना झोपतो, संरक्षणात कायम ठाम असतो.
विष्णुवासरभोक्तॄणां निग्रहे कृतबुद्धिना
विष्णूच्या दिवसांचे सेवन करणाऱ्यांना रोखण्याचा निर्धार त्याने केला आहे.
विरिञ्चिमार्गगाश्चान्ये पार्वत्याश्च स्थिताः परे
इतर काही विरिंचीच्या मार्गाने जातात, तर काही पार्वतीसोबत राहतात.
बालो युवा वा वृद्धो वा गुर्विणी वा कुमारिका
मुलगा असो, तरुण असो, वृद्ध असो, गरोदर स्त्री असो, किंवा कुमारिका असो,
इत्येवं जल्पितं यैस्तु तान्निरस्य समन्ततः
अशा प्रकारे बोलणाऱ्यांना तो सर्व बाजूंनी खोडून काढतो.
संबोधयित्वा बहुशः प्रजानां सुखहेतवे
त्याने लोकांच्या सुखासाठी वारंवार त्यांना समजावलं.
शास्त्रदृष्ट्या तु विदुषो मूर्खान्दण्डनपूर्वकम्
शास्त्रानुसार ज्ञानी लोकांनी मूर्खांना शिक्षा करावी.
तेन मे न सुखं किञ्चिदवलीढं धरातले
म्हणूनच मला या पृथ्वीवर क्षणभरही सुख मिळालं नाही.
स्वेभ्यो वापि परेभ्यो वा या रक्षेच्च प्रजा नृपः
राजाने आपल्या लोकांचं किंवा इतरांचं, कुणाच्याही हातून, प्रजेला नेहमीच संरक्षण द्यावं.
सो ऽहं प्रजाकृते सौम्य संस्थितो नात्मनः क्वचित्
म्हणूनच, सौम्य, मी नेहमी प्रजेसाठी वागलो, स्वतःसाठी कधीच नाही.
न पानद्यूतजं पुत्र कामये ऽहं कदाचन
माझ्या मुला, मी कधीच मद्यपान किंवा जुगारामुळे मिळणाऱ्या सुखांची इच्छा केली नाही.
त्वत्प्रसादादहं पुत्र मृगयाव्याजतो ऽधुना
तुझ्या कृपेने, मुला, मी आता शिकारीच्या निमित्ताने इथे आलो आहे.
भोक्तुकामः प्रियान्कामांस्त्वयि भारं निवेश्य च
प्रिय सुखांचा आस घेऊन, मी हा भार तुझ्यावर सोपवला आहे.
कृते तव महाकीर्तिरकृते नरकस्थितिः
तू कर्तव्य केलंस तर मोठं यश मिळेल; नाही केलंस तर नरकात जावं लागेल.