उत्तरे ऽस्या विभागे तु पुरा गीतैश्वरी ततः
याच्या उत्तरेकडील विभागात पूर्वी देवीचे गुणगान केले गेले,
नानाविधानां तीर्थानां माहात्म्यं च पृथक् ततः
त्यांनंतर वेगवेगळ्या तीर्थस्थानांचे माहात्म्य वेगळे सांगितले,
अतः परं भागवतीसंहितार्थ निरूपणम्
यानंतर भागवती संहितेच्या अर्थाचे स्पष्टीकरण आले,
पादऽस्याः प्रथमे प्रोक्ता ब्राह्मणानां व्यवस्थितिः
याच्या पहिल्या भागात ब्राह्मणांची स्थिती सांगितली आहे,
द्वितीये क्षत्त्रियाणां तु वृत्तिः सम्यक्प्रकीर्तिता
दुसऱ्या भागात क्षत्रियांची उपजीविका व्यवस्थित सांगितली आहे,
तृतीये वैश्यजातीनां वृत्तिरुक्ता चतुर्विधा
तिसऱ्या भागात वैश्य जातीच्या चार प्रकारच्या उपजीविकेचे वर्णन आहे.
चतुर्थे ऽस्यास्तथा पादे शूद्रवृत्तिरुदाहृता
या श्लोकाच्या चौथ्या चरणात शूद्रांच्या वर्तनाचे वर्णन केले आहे.
पञ्चमे ऽस्यास्ततः पादे वृत्तिः संकरजोदिता
पाचव्या चरणात मिश्र जातींच्या वर्तनाचा उल्लेख केला आहे.
इत्येषा पञ्चपद्युक्ता द्वितीया संहिता मुने
मुनिवर, ही दुसरी संहिता पाच चरणांची आहे असे सांगितले जाते.
षोढा षट्कर्मसिर्द्धि बोधयन्ती च कामिनाम्
ती सहा प्रकारच्या कर्तव्यांची सिद्धी आणि इच्छुकांच्या इच्छा शिकवते.
चतुष्पदी द्विजातीनां साक्षाद्ब्रह्मस्वरूरिणी
चार चरणांची ही ऋचा द्विजांसाठी प्रत्यक्ष ब्रह्मरूप आहे.
ताः क्रमात्षट्चतुर्द्वीषुसाहस्राः परिकीर्तिताः
त्या अनुक्रमे सहा, चार, दोन आणि हजार अशा सांगितल्या आहेत.
पठतां शृण्वतां नॄणां सर्वोत्कृष्टगतिप्रदम्
जे वाचतात आणि ऐकतात त्यांना ती सर्वश्रेष्ठ गती देते.
ब्राह्मणाया यने दद्यात्स याति परमां गतिम्
जो ब्राह्मणाला हे देतो, तो परम गतीला पोहोचतो.
यत्रोक्तं सप्तकल्पानां वृत्तं संक्षिप्य भूतले
जिथे सात कल्पांची कथा पृथ्वीवर संक्षिप्त सांगितली आहे,
उपक्रम्य तदुद्दिष्टं चतुर्द्दशसहस्रकम्
त्याची सुरुवात करून, ते चौदा हजार इतके सांगितले आहे.
ब्रह्मदेवासुरोत्पत्तिर्मारुतोत्पत्तिरेव च
ब्रह्मा, देव, दैत्य आणि वायू यांच्या उत्पत्तीचे वर्णन,
मन्वन्तरसमुद्देशो वैश्यराज्याभिवर्णनम्
मन्वंतरांचा संक्षिप्त उल्लेख आणि वैश्यांच्या राज्याचे वर्णन,
पितृवंशानुकथनं श्रद्धाकालस्तथैव च
पितरांच्या वंशाची कथा आणि श्रद्धेचा काळ याचाही उल्लेख,
कीर्तनं सोमवंशस्य ययातिचरितं तथा
सोमवंशाचे कीर्तन आणि ययातिची कथा,
भृगुशापस्तथा विष्णोर्दशधा जन्मने क्षितौ
भृगूचा शाप आणि विष्णूचे पृथ्वीवर दहा जन्म,
क्रियायोगस्ततः पश्चात्पुराणपरिकीर्तनम्
त्यानंतर विधींचा अभ्यास आणि पुराणांचा उल्लेख,
कृष्णाष्टमीव्रतं तद्वद्रोहिणीचन्द्रसंज्ञितम्
कृष्णाष्टमीचे व्रत, जे रोहिणीचंद्र असेही म्हणतात,
सौभाग्यशयनं तद्वदगस्त्यव्रतमेव च
सौभाग्यशयन आणि अगस्त्यव्रत यांचाही त्यात समावेश आहे.
तथैवानं दकर्याश्च व्रतं सारस्वतं पुनः
त्याचप्रमाणे उपवासाचे व्रत आणि सारस्वत व्रत यांचेही वर्णन आहे.
भीमाख्या द्वादशी तद्वदनङ्गशयनं तथा
भीम नावाची द्वादशी आणि अनंगशयन व्रत यांचेही तसेच सांगितले आहे.
सप्तमीसप्तकं तद्वद्विशोकद्वादशीव्रतम्
सप्तमीचे सात व्रते आणि विषोक द्वादशी व्रत यांचेही तसेच वर्णन आहे.
ग्रहस्वरूपकथनं तथा शिवचतुर्दशी
ग्रहांच्या स्वरूपाचे कथन आणि शिवचतुर्दशी यांचेही वर्णन आहे.
संक्रान्तिस्नपनं तद्वद्विभूतिद्वादशीव्रतम्
संक्रांतीला स्नान आणि विभूति द्वादशी व्रत यांचेही तसेच सांगितले आहे.
प्रयागस्य तु माहात्म्यं द्वीपलोकानुवर्णनम्
प्रयागचे माहात्म्य आणि दोन द्वीपांचे वर्णनही सांगितले आहे.