पुस्तलेखकलेखानां लक्षणं च ततः परम्
यानंतर पुस्तके, लेखन आणि शिलालेख यांची लक्षणे सांगितली आहेत.
पक्षस्यादितिथीनां च कल्पाः सप्त च कीर्तिताः
पक्षाच्या पहिल्या तिथींचे सात कल्प पुढे सांगितले आहेत.
शैवे च कायतो भिन्नाः सौरे चान्त्यकथान्वयः
शैव परंपरेत शरीरानुसार वेगळेपणा आहे, आणि सौर परंपरेत शेवटच्या कथेनुसार वंश सांगितला जातो.
पुराणस्योपसंहारसहितं पर्व पञ्चमम्
पुराणाचं पाचवं पर्व म्हणजे त्याचा उपसंहारही त्यात समाविष्ट आहे.
धर्मे कामे च मोक्षे तु विष्णोश्चापि शिवस्य च
धर्म, काम आणि मोक्ष या बाबतीत विष्णू आणि शिव दोघांचाही समावेश आहे.
प्रतिसर्गाह्वयं त्वन्त्यं प्रोक्तं सर्वकथान्वितम्
शेवटचं पर्व प्रतिसर्ग असं म्हणतात, आणि त्यात सर्व कथा आहेत असं सांगितलं जातं.
चतुर्द्दशसहस्रं तु पुराणं परिकीर्तितम्
हे पुराण चौदा हजार श्लोकांचं आहे असं वर्णन केलं आहे.
गुणानां तारतम्येन समं ब्रह्मेति हि श्रुतिः
गुणांच्या श्रेष्ठतेनुसार सर्वांना ब्रह्म असं श्रुतीने समान मानलं आहे.
गुडधेनुयुतं हेमवस्त्रमाल्यविभूषणैः
गोड दूध देणाऱ्या गायी, सोनं, वस्त्र, फुलमाळा आणि दागिने यांसह,
गन्धाद्यैर्भोज्यभक्ष्यैश्च कृत्वा नीराजनादिकम्
सुगंध, अन्न, मिठाई आणि इतर नैवेद्य अर्पण करून, आरतीसह पूजा करावी.
अथ वैकहविष्याशी कीर्तयेच्छृणुयादपि
यानंतर, दिवसातून एकदाच जेवणारा माणूसही हे म्हणावं किंवा ऐकावं.
यो ऽप्यनुक्रमणीमेतां भविष्यस्य निरूपिताम्
जो कोणी भविष्यासाठी ठरवलेली ही अनुक्रमणिका म्हणतो,
पठेद्वा शृणुयाच्चैतां भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति
कोणी हे वाचलं किंवा ऐकलं, तर त्याला भोग आणि मोक्ष दोन्ही मिळतात.
ब्रह्मवैवर्तकं नाम वेदमार्गानुदर्शकम्
ब्रह्मवैवर्त हे नाव असून, ते वेदांचा मार्ग दाखवणारं आहे.
नारदाय पुराणार्थं प्राह सर्वमलौकिकम्
हे नारदाला सांगितलं गेलं, ज्यात पुराणाचा अर्थ आणि सर्व अलौकिक गोष्टी समाविष्ट आहेत.
तयोरभेदसिद्ध्यर्थं ब्रह्मवैवर्तमुत्तमम्
त्यांच्यातील अभेद सिद्ध करण्यासाठी हे उत्तम ब्रह्मवैवर्त तयार केलं.
शतकोटिपुराणे तत्संक्षिप्य प्राह वेदवित्
शंभर कोटी श्लोकांच्या पुराणात, वेदज्ञानीने ते संक्षिप्त करून सांगितलं.
अष्टादशसहस्रं तत्पुराणं परिकीर्तितम्
हे पुराण अठरा हजार श्लोकांचं आहे असं सांगितलं आहे.
तत्र सूतर्षिसंवादे पुराणोपक्रमस्ततः
त्यात सूत आणि ऋषी यांच्या संवादात पुराणाची प्रस्तावना सांगितली आहे.
विवादः सुमहान्यत्र द्वयोरासीत्पराभवः
तेथे दोघांमध्ये मोठा वाद झाला आणि एकाचा पराभव झाला.
शिववाक्येन तत्पश्चान्मरीचेर्नारदस्य तु
शंकरांच्या वचनांनंतर मग मरीची आणि नारद यांची वचने आली.
आश्रमे सुमहापुण्ये त्रैलोक्याश्चर्यकारिणी
त्या अत्यंत पवित्र आणि त्रैलोक्याला आश्चर्य वाटावे अशा आश्रमात,
ततः सावर्णिसंवादो नारदस्य समीरितः
मग सावर्णीसोबतचा संवाद नारदांनी सांगितला.
प्रकृतेरंशभूतानां कलानां चापि वर्णितम्
प्रकृतीचे अंश आणि तिच्या विविध रूपांचेही वर्णन झाले.
एतत्प्रकृतिखण्डं हि श्रुतं भूतिविधायकम्
ही प्रकृतीची कथा ऐकली, जी ऐकणाऱ्याला ऐश्वर्य देते.
पार्वत्याः कार्तिकेयेन सह विघ्नेशसंभवम्
पार्वती, कार्तिकेय आणि गणेश यांच्या जन्माची कथा सांगितली गेली.
विवादः सुमहानासीज्जामदग्र्यगणेशयोः
जमदग्नीपुत्र आणि गणेश यांच्यात मोठा वाद झाला.
श्रीकृष्णजन्मसंप्रश्नो जन्माख्यानं ततो ऽद्भुतम्
श्रीकृष्णाच्या जन्माचा प्रश्न आणि त्याचा अद्भुत जन्मकथा सांगितली गेली.
बाल्यकौमारजा लीला विविधास्तत्र वर्णिताः
त्याच्या बालपणातील आणि कुमारवयातील विविध लीला तिथे सांगितल्या.
रहस्ये राधया क्रीडा वर्णिता बहुविस्तरा
राधेसोबतच्या गुप्त खेळांचे सविस्तर वर्णन झाले.