एतदाग्नेयकं विप्र पुराणं परिकीर्तितम्
हे अग्नेय पुराण असे सांगितले गेले आहे, हे ब्राह्मण.
तिलधेनु युतं चापि मार्गशीर्ष्यां विधानतः
या विधीला तिळ आणि गाय दान जोडले आहे, व मार्गशीर्ष महिन्यात नियमाने करावे.
एषानुक्रमणी प्रोक्ता तवाग्नेयस्य मुक्तिदा
तुझ्या अग्नेय विभागाची ही मुक्तिदायक अनुक्रमणी सांगितली आहे.
शृण्वतां पठतां चैव नृणां चेह परत्र च
हे ऐकणाऱ्यांना आणि वाचणाऱ्यांना, या जगात आणि पुढील जन्मातही—
भविष्यं भवतः सर्वलोकाभीष्टप्रदायकम्
—सर्व लोकांच्या सर्व इच्छा भविष्यात पूर्ण होतील.
सृष्ट्यर्थं तत्र संजातो मनुः स्वार्यभुवः पुरा
सृष्टीसाठी पूर्वी स्वयंभुव मनू तेथे जन्मले.
अहं तस्मै तदा प्रीतः प्रावोचं धर्मसंहिताम्
त्यावेळी मी प्रसन्न होऊन त्यांना धर्मसंहिता सांगितली.
तदा तां संहितां सर्वां पञ्चधा व्यभजन्मुनिः
मग त्या ऋषींनी ती संहिता पाच भागांत विभागली.
तत्रादिमं स्मृतं पर्वं ब्राह्मं यत्रास्त्युपक्रमः
त्यात पहिला पर्व 'ब्रह्म' म्हणून ओळखला जातो, जिथे उपक्रम आहे.
आदित्यचरितप्रायः सर्वाख्यानसमन्वितः
तो प्रामुख्याने आदित्यांच्या कृत्यांनी भरलेला असून, सर्व कथांनी युक्त आहे.
पुस्तलेखकलेखानां लक्षणं च ततः परम्
यानंतर पुस्तके, लेखन आणि शिलालेख यांची लक्षणे सांगितली आहेत.
पक्षस्यादितिथीनां च कल्पाः सप्त च कीर्तिताः
पक्षाच्या पहिल्या तिथींचे सात कल्प पुढे सांगितले आहेत.
शैवे च कायतो भिन्नाः सौरे चान्त्यकथान्वयः
शैव परंपरेत शरीरानुसार वेगळेपणा आहे, आणि सौर परंपरेत शेवटच्या कथेनुसार वंश सांगितला जातो.
पुराणस्योपसंहारसहितं पर्व पञ्चमम्
पुराणाचं पाचवं पर्व म्हणजे त्याचा उपसंहारही त्यात समाविष्ट आहे.
धर्मे कामे च मोक्षे तु विष्णोश्चापि शिवस्य च
धर्म, काम आणि मोक्ष या बाबतीत विष्णू आणि शिव दोघांचाही समावेश आहे.
प्रतिसर्गाह्वयं त्वन्त्यं प्रोक्तं सर्वकथान्वितम्
शेवटचं पर्व प्रतिसर्ग असं म्हणतात, आणि त्यात सर्व कथा आहेत असं सांगितलं जातं.
चतुर्द्दशसहस्रं तु पुराणं परिकीर्तितम्
हे पुराण चौदा हजार श्लोकांचं आहे असं वर्णन केलं आहे.
गुणानां तारतम्येन समं ब्रह्मेति हि श्रुतिः
गुणांच्या श्रेष्ठतेनुसार सर्वांना ब्रह्म असं श्रुतीने समान मानलं आहे.
गुडधेनुयुतं हेमवस्त्रमाल्यविभूषणैः
गोड दूध देणाऱ्या गायी, सोनं, वस्त्र, फुलमाळा आणि दागिने यांसह,
गन्धाद्यैर्भोज्यभक्ष्यैश्च कृत्वा नीराजनादिकम्
सुगंध, अन्न, मिठाई आणि इतर नैवेद्य अर्पण करून, आरतीसह पूजा करावी.
अथ वैकहविष्याशी कीर्तयेच्छृणुयादपि
यानंतर, दिवसातून एकदाच जेवणारा माणूसही हे म्हणावं किंवा ऐकावं.
यो ऽप्यनुक्रमणीमेतां भविष्यस्य निरूपिताम्
जो कोणी भविष्यासाठी ठरवलेली ही अनुक्रमणिका म्हणतो,
पठेद्वा शृणुयाच्चैतां भुक्तिं मुक्तिं च विन्दति
कोणी हे वाचलं किंवा ऐकलं, तर त्याला भोग आणि मोक्ष दोन्ही मिळतात.
ब्रह्मवैवर्तकं नाम वेदमार्गानुदर्शकम्
ब्रह्मवैवर्त हे नाव असून, ते वेदांचा मार्ग दाखवणारं आहे.
नारदाय पुराणार्थं प्राह सर्वमलौकिकम्
हे नारदाला सांगितलं गेलं, ज्यात पुराणाचा अर्थ आणि सर्व अलौकिक गोष्टी समाविष्ट आहेत.
तयोरभेदसिद्ध्यर्थं ब्रह्मवैवर्तमुत्तमम्
त्यांच्यातील अभेद सिद्ध करण्यासाठी हे उत्तम ब्रह्मवैवर्त तयार केलं.
शतकोटिपुराणे तत्संक्षिप्य प्राह वेदवित्
शंभर कोटी श्लोकांच्या पुराणात, वेदज्ञानीने ते संक्षिप्त करून सांगितलं.
अष्टादशसहस्रं तत्पुराणं परिकीर्तितम्
हे पुराण अठरा हजार श्लोकांचं आहे असं सांगितलं आहे.
तत्र सूतर्षिसंवादे पुराणोपक्रमस्ततः
त्यात सूत आणि ऋषी यांच्या संवादात पुराणाची प्रस्तावना सांगितली आहे.
विवादः सुमहान्यत्र द्वयोरासीत्पराभवः
तेथे दोघांमध्ये मोठा वाद झाला आणि एकाचा पराभव झाला.