वारव्रतानुकथनं नक्षत्रव्रतकीर्तनम्
वारव्रतांची कथा आणि नक्षत्रव्रतांचे गौरव सांगितले आहेत.
नवव्यूहार्चनं प्रोक्तं नरकाणां निरूपणम्
नऊ व्यूहांची पूजा सांगितली आहे आणि नरकांचे वर्णन केले आहे.
नाडीचक्रसमुद्देशः संध्याविधिरनुत्तमः
नाडीचक्राचा विभाग आणि उत्तम संध्याविधी सांगितला आहे.
राज्याभिषेकमन्त्रोक्तिर्द्धर्मकृत्यं च भूभुजाम्
राज्याभिषेकाचा मंत्रोच्चार आणि राजांची धर्मकृत्ये सांगितली आहेत.
मण्डलादिकनिर्द्देंशो रत्नदीक्षाविधिस्ततः
मंडळ वगैरे गोष्टींचे वर्णन आणि रत्नांनी अभिषेक करण्याची विधी पुढे सांगितली आहे.
धनुर्विद्या ततः प्रोक्ता व्यवहारप्रदर्शनम्
त्याच्या नंतर धनुर्विद्येचे ज्ञान आणि व्यवहार कसे करावे हे शिकवले आहे.
गजादीनां चिकित्सा च तेषां शान्तिस्ततः परम्
गज व इतर प्राण्यांची चिकित्सा आणि त्यांना शांत करण्याचे उपाय पुढे दिले आहेत.
शान्तयश्चापि विविधाश्छन्दः शास्त्रमतः परम्
विविध शांतिपाठ तसेच छंदशास्त्र यानंतर सांगितले आहे.
सिद्धशब्दानुशिष्टिश्चकोशः सर्गादिवर्गकः
ठराविक शब्दांची शिकवण, कोष आणि सृष्टी वगैरे विभाग पुढे येतात.
वर्णनं नरकाणां च योगाश्त्रमतः परम्
नरकांचे वर्णन आणि त्यानंतर योगशास्त्र सांगितले आहे.
एतदाग्नेयकं विप्र पुराणं परिकीर्तितम्
हे अग्नेय पुराण असे सांगितले गेले आहे, हे ब्राह्मण.
तिलधेनु युतं चापि मार्गशीर्ष्यां विधानतः
या विधीला तिळ आणि गाय दान जोडले आहे, व मार्गशीर्ष महिन्यात नियमाने करावे.
एषानुक्रमणी प्रोक्ता तवाग्नेयस्य मुक्तिदा
तुझ्या अग्नेय विभागाची ही मुक्तिदायक अनुक्रमणी सांगितली आहे.
शृण्वतां पठतां चैव नृणां चेह परत्र च
हे ऐकणाऱ्यांना आणि वाचणाऱ्यांना, या जगात आणि पुढील जन्मातही—
भविष्यं भवतः सर्वलोकाभीष्टप्रदायकम्
—सर्व लोकांच्या सर्व इच्छा भविष्यात पूर्ण होतील.
सृष्ट्यर्थं तत्र संजातो मनुः स्वार्यभुवः पुरा
सृष्टीसाठी पूर्वी स्वयंभुव मनू तेथे जन्मले.
अहं तस्मै तदा प्रीतः प्रावोचं धर्मसंहिताम्
त्यावेळी मी प्रसन्न होऊन त्यांना धर्मसंहिता सांगितली.
तदा तां संहितां सर्वां पञ्चधा व्यभजन्मुनिः
मग त्या ऋषींनी ती संहिता पाच भागांत विभागली.
तत्रादिमं स्मृतं पर्वं ब्राह्मं यत्रास्त्युपक्रमः
त्यात पहिला पर्व 'ब्रह्म' म्हणून ओळखला जातो, जिथे उपक्रम आहे.
आदित्यचरितप्रायः सर्वाख्यानसमन्वितः
तो प्रामुख्याने आदित्यांच्या कृत्यांनी भरलेला असून, सर्व कथांनी युक्त आहे.
पुस्तलेखकलेखानां लक्षणं च ततः परम्
यानंतर पुस्तके, लेखन आणि शिलालेख यांची लक्षणे सांगितली आहेत.
पक्षस्यादितिथीनां च कल्पाः सप्त च कीर्तिताः
पक्षाच्या पहिल्या तिथींचे सात कल्प पुढे सांगितले आहेत.
शैवे च कायतो भिन्नाः सौरे चान्त्यकथान्वयः
शैव परंपरेत शरीरानुसार वेगळेपणा आहे, आणि सौर परंपरेत शेवटच्या कथेनुसार वंश सांगितला जातो.
पुराणस्योपसंहारसहितं पर्व पञ्चमम्
पुराणाचं पाचवं पर्व म्हणजे त्याचा उपसंहारही त्यात समाविष्ट आहे.
धर्मे कामे च मोक्षे तु विष्णोश्चापि शिवस्य च
धर्म, काम आणि मोक्ष या बाबतीत विष्णू आणि शिव दोघांचाही समावेश आहे.
प्रतिसर्गाह्वयं त्वन्त्यं प्रोक्तं सर्वकथान्वितम्
शेवटचं पर्व प्रतिसर्ग असं म्हणतात, आणि त्यात सर्व कथा आहेत असं सांगितलं जातं.
चतुर्द्दशसहस्रं तु पुराणं परिकीर्तितम्
हे पुराण चौदा हजार श्लोकांचं आहे असं वर्णन केलं आहे.
गुणानां तारतम्येन समं ब्रह्मेति हि श्रुतिः
गुणांच्या श्रेष्ठतेनुसार सर्वांना ब्रह्म असं श्रुतीने समान मानलं आहे.
गुडधेनुयुतं हेमवस्त्रमाल्यविभूषणैः
गोड दूध देणाऱ्या गायी, सोनं, वस्त्र, फुलमाळा आणि दागिने यांसह,
गन्धाद्यैर्भोज्यभक्ष्यैश्च कृत्वा नीराजनादिकम्
सुगंध, अन्न, मिठाई आणि इतर नैवेद्य अर्पण करून, आरतीसह पूजा करावी.