नर्मदाचरितं यत्र वायुना परिकीर्तितम्
जिथे वायूने सांगितलेली नर्मदेची कथा ऐकवली जाते.
श्रावण्यां यो ददेद्भक्त्या ब्राह्मणाय कुटुंबिने
जो कोणी श्रावण महिन्यात भक्तीभावाने कुळधारी ब्राह्मणाला काही देतो—
यः श्रावयेद्वा शृणुयाद्वायवीयमिदं नरः
किंवा जो कोणी वायूची ही कथा ऐकतो किंवा इतरांना ऐकवतो—
यश्चानुक्रमणीमेतां शृणोति श्रावयेत्तथा
आणि जो कोणी ही कथा ऐकतो किंवा इतरांना ऐकवतो—
सो ऽपि सर्वपुराणस्य फलं श्रवणजं लभेत्
त्यालाही सर्व पुराणे ऐकण्याचे फळ मिळते.
श्रीमद्भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसंमितम्
श्रीमद्भागवत हे पुराण ब्रह्मदेवाने मान्य केले आहे.
सुरपादपरूपो ऽयं स्कन्धैर्द्वादशभिर्युतः
हे पुराण देवांच्या पायांसारखे असून, त्यात बारा स्कंध आहेत.
तत्र तु प्रथमस्कन्धे सूतर्षीणां समागमे
त्यात पहिल्या स्कंधात सूत ऋषी आणि इतरांच्या सभेत—
परीक्षितमुपाख्यानमितीदं समुदाहृतम्
परीक्षिताची कथा पुढीलप्रमाणे सांगितली आहे.
ब्रह्मनारदसंवादे देवताचरितामृतम्
ब्रह्मा आणि नारद यांच्या संवादात देवांच्या लीळांचे अमृत आहे.
द्वितीयो ऽयं समुदितः स्कन्धो व्यासेन धीमता
हा दुसरा स्कंध बुद्धिमान व्यासांनी रचला आहे.
सृष्टिप्रकरणं पश्चाद्बह्मणः परमात्मनः
यानंतर ब्रह्मा, परमतत्त्व यांच्या सृष्टीचे वर्णन येते.
सत्याश्चरितमादौ तु ध्रुवस्य चरितं ततः
सत्याश्चर्याचा चरित्र सर्वप्रथम, त्यानंतर ध्रुवाचं चरित्र सांगितलं आहे.
इत्येष तुर्यो गदितो विसर्गे स्कन्ध उत्तमः
असा हा चौथा आणि श्रेष्ठ विभाग, सृष्टीविषयक, सांगितला आहे.
ब्रह्माण्डान्तर्गतानां च लोकानां वर्णनं ततः
यानंतर ब्रह्मांडामधील विविध लोकांचं वर्णन येतं.
अजामिलस्य चरितं दक्षसृष्टिनिरूपणम्
अजामिलाचं चरित्र आणि दक्षाच्या सृष्टीचं निवेदन पुढे येतं.
षष्ठो ऽयमुदितः स्कन्धोव्यासेन परिपोषणे
हा सहावा विभाग, पोषणासाठी, व्यासांनी सांगितला आहे.
सप्तमो गदितो वत्स वासनाकर्मकीर्तने
सप्तवा विभाग, प्रिय बालका, वासनां आणि कर्मांच्या कथनासाठी आहे.
समुद्रमथनं चैव बलिवैभवबन्धनम्
समुद्रमंथन आणि बलीच्या सामर्थ्याचं बांधणं यांचंही वर्णन आहे.
सूर्यवंशसमाख्यानं सोमवंशनिरूपणम्
सूर्यवंशाची कथा आणि सोमवंशाचं निवेदन पुढे येतं.
कृष्णस्य बालचरितं कौमारं च व्रजस्थितिः
कृष्णाचं बालपण, त्याचं कुमारावस्था आणि व्रजमधील जीवन सांगितलं आहे.
भूभारहरणं चात्र निरोधे दशमः स्मृतः
भूभार हटवण्याचं वर्णन इथे आहे आणि दहावा विभाग म्हणजे संहार मानला जातो.
यदोश्च दत्तात्रेयेण श्रीकृष्णोनोद्धवस्य च
यदू, दत्तात्रेय, श्रीकृष्ण आणि उद्धव यांच्या कथा सांगितल्या आहेत.
भविष्यकलिनिर्द्देशो मोक्षो राज्ञः परीक्षितः
भविष्यातील कलियुगाचं संकेत आणि राजा परीक्षिताचा मोक्ष यांचं वर्णन आहे.
सौरी विभूतिरुदिता सात्वती च ततः परम्
सौरीची महती सांगितली आहे आणि त्यानंतर सात्वतांचीही.
इत्येवं कथितं वत्स श्रीमद्भागवतं तव
अशा प्रकारे, प्रिय बालका, तुझ्यासाठी श्रीमद्भागवत सांगितलं आहे.
साहाय्यकर्तुर्गदितं भक्तिभुक्तिविमुक्तिदम्
सहाय्य करणाऱ्याने हे सांगितलं, जे भक्ती, भोग आणि मुक्ती देणारं आहे.
देयं भागवतायेदं द्विजायप्रीतिपूर्वकम्
हे भागवत प्रेमपूर्वक ब्राह्मणाला द्यावं.
स पुराणश्रवणजं प्राप्नोति फलमुत्तमम्
जो हे पुराण ऐकतो, त्याला उत्तम फळ मिळतं.
पञ्चविंशतिसाहस्रं बृहत्कल्पकथाश्रयम्
हे पंचवीस हजार श्लोकांचं असून, मोठ्या कल्पकथांवर आधारलेलं आहे.