एतद्विष्णुपुराणं वै सर्वशास्त्रार्थसंग्रहम्
हे विष्णुपुराण सर्व शास्त्रांचा अर्थ एकत्र करणारे आहे.
यो नरः पठते भक्त्या यः शृणोति च सादरम्
जो मनुष्य भक्तीने हे वाचतो किंवा आदराने ऐकतो,
तल्लिखित्वा च यो दद्यादाषाढ्यां घृतधेनुना
किंवा हे लिहून, आषाढ महिन्यात दूधाळ गाय दान करतो,
स याति वैष्णवं धाम विमानेनार्कवर्चसा
तो सूर्याप्रमाणे तेजस्वी होऊन, विमानात बसून विष्णूच्या धामाला पोहोचतो.
कथयेच्छृणुयाद्वापि स पुराणफलं लभेत्
कोणी हे सांगितले किंवा ऐकले, तरी त्याला पुराणाचे फळ मिळते.
यस्मिञ्च्छ्रुते लभद्धाम रुद्रस्य परमात्मनः
ज्याचे श्रवण केल्याने रुद्र परमात्म्याचे परमधाम मिळते,
श्वेतकल्पप्रसंगेन धर्मानत्राह मारुतः
श्वेतकल्पाच्या संदर्भात, येथे मारुताने धर्म सांगितले.
सर्गादिलक्षणं यत्र प्रोक्तं विप्र सविस्तरम्
जिथे सृष्टीचे आणि इतरांचे विशेष वर्णन विस्ताराने केले आहे, हे ब्राह्मण.
गयासुरस्य हननं विस्तराद्यत्र कीर्तितम्
जिथे गयासुराचा वध विस्ताराने सांगितला आहे.
दानधर्मा राजधर्मा विस्तरेणोदिता स्तथा
दानधर्म आणि राजधर्म यांचेही सविस्तर वर्णन केले आहे.
व्रतादीनां च पूर्वो ऽयं विभागः समुदाहृतः
व्रते आणि इतर नियमांचे विभाग सुरुवातीला सांगितले आहेत.
शिवस्य संहितोक्ता वै विस्तरेण मुनीश्वर
शिवसंहिता येथे विस्ताराने सांगितली आहे, हे श्रेष्ठ मुनी.
स तु सर्वात्मना यस्यास्तीरे तिष्ठति संततम्
जो पूर्ण मनाने तिच्या काठी नेहमी उभा असतो,
इदं ब्रह्म निराकारं कैवल्यं नर्मदाजलम्
हे निराकार ब्रह्म, मोक्ष, म्हणजेच नर्मदेचे पाणी आहे.
शक्तिः कापि सरिदृपा रेवेयमवतारिता
कोणत्या तरी अद्भुत शक्तीने ही रेवा नदी पृथ्वीवर आणली आहे.
वसंति याम्यतीरे ये लोकं ते यान्ति वैष्णवम्
जे लोक रेवा नदीच्या दक्षिण काठावर राहतात, त्यांना विष्णूचे लोक मिळतात.
संगमाः पञ्च च त्रिंशन्नदीनां पापनाशनी
इथे पस्तीस नद्यांचे संगम आहेत, जे पापांचा नाश करतात.
पञ्चत्रिंशत्तमः प्रोक्तो रेवासागरसगमः
पस्तीसवा संगम म्हणजे रेवा आणि समुद्राचा संगम असे म्हटले जाते.
चतुःशतानि तीर्थानि प्रसिद्धानि च संति हि
इथे चारशे प्रसिद्ध तीर्थस्थळे आहेत.
संति चान्यानि रेवायास्तीरयुग्मे पदे पदे
रेवा नदीच्या दोन्ही काठावर प्रत्येक ठिकाणी इतरही तीर्थस्थळे आहेत.
नर्मदाचरितं यत्र वायुना परिकीर्तितम्
जिथे वायूने सांगितलेली नर्मदेची कथा ऐकवली जाते.
श्रावण्यां यो ददेद्भक्त्या ब्राह्मणाय कुटुंबिने
जो कोणी श्रावण महिन्यात भक्तीभावाने कुळधारी ब्राह्मणाला काही देतो—
यः श्रावयेद्वा शृणुयाद्वायवीयमिदं नरः
किंवा जो कोणी वायूची ही कथा ऐकतो किंवा इतरांना ऐकवतो—
यश्चानुक्रमणीमेतां शृणोति श्रावयेत्तथा
आणि जो कोणी ही कथा ऐकतो किंवा इतरांना ऐकवतो—
सो ऽपि सर्वपुराणस्य फलं श्रवणजं लभेत्
त्यालाही सर्व पुराणे ऐकण्याचे फळ मिळते.
श्रीमद्भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसंमितम्
श्रीमद्भागवत हे पुराण ब्रह्मदेवाने मान्य केले आहे.
सुरपादपरूपो ऽयं स्कन्धैर्द्वादशभिर्युतः
हे पुराण देवांच्या पायांसारखे असून, त्यात बारा स्कंध आहेत.
तत्र तु प्रथमस्कन्धे सूतर्षीणां समागमे
त्यात पहिल्या स्कंधात सूत ऋषी आणि इतरांच्या सभेत—
परीक्षितमुपाख्यानमितीदं समुदाहृतम्
परीक्षिताची कथा पुढीलप्रमाणे सांगितली आहे.
ब्रह्मनारदसंवादे देवताचरितामृतम्
ब्रह्मा आणि नारद यांच्या संवादात देवांच्या लीळांचे अमृत आहे.