दीर्घमायुरवाप्नोति वाञ्छितां विन्दति श्रियम्
तो दीर्घायुष्य मिळवतो आणि आपल्या इच्छेप्रमाणे संपत्ती मिळवतो.
अपमृत्युजिदेव स्यादायुरारोग्यवर्द्धनम्
तो अकाली मृत्यूवर विजय मिळवतो आणि त्याचे आयुष्य व आरोग्य वाढते.
समिद्वरैः कृतो होमः सर्वमृत्युगदापहः
योग्य समिधांनी केलेला होम सर्व मृत्यू व रोग दूर करतो.
अपामार्गसमिद्धोमः सर्वामयनिषूदनः
अपामार्गाच्या लाकडाने प्रज्वलित केलेला होम सर्व आजार नष्ट करतो.
वटमूलपदस्यान्ते प्रवदेच्च निवासिने
वडाच्या झाडाच्या मुळाशी राहणाऱ्याला शेवटी जाऊन हे म्हणावे.
रुद्राय शंभवे तारशक्तिरुद्धो ऽयमीरितः
रुद्र आणि शंभू यांना ही ताऱाशक्ती संयमितपणे उच्चारावी.
मुनिः शुकः समुद्दिष्टश्छन्दो ऽनुष्टुप्प्रकीर्तितम्
या मंत्राचा ऋषी शुक आहे आणि छंद अनुष्टुप आहे असे सांगितले आहे.
तारशक्तियुक्तैः पूर्वं ह्रीमाद्यन्तैश्च मन्त्रजैः
ताऱाशक्ती असलेल्या, 'ह्रीं' पासून सुरू होणाऱ्या आणि शेवटच्या मंत्रांनी आधीच.
मूर्ध्नि भाले दृशोः श्रोत्रे गण्डयुग्मे सनासिके
डोक्यावर, कपाळावर, डोळ्यांवर, कानांवर, दोन्ही गालांवर आणि नाकावर.
कट्यां गुह्ये पुनः पादसंधिष्वर्णान्न्यसेन्मनोः
कंबरेवर, गुप्तांगावर, पुन्हा पायांच्या सांध्यांवर, मंत्राचे अक्षर ठेवावे.
हिमाचलतटे रम्ये सिद्धिकिन्नरसेविते
हिमालयाच्या सुंदर काठावर, सिद्ध व किन्नरांनी सेविलेल्या ठिकाणी.
सुपुष्पितैर्लताजालैराश्लिष्टकुसुमद्रुमे
फुलांनी बहरलेल्या वेलींनी वेढलेल्या आणि फुलांनी लगडलेल्या झाडांनी.
गायद्देवाङ्गनासंघे नृत्यद्बर्हि कदम्बके
देवांगनांच्या गाण्याच्या समूहात आणि नाचणाऱ्या मोरांच्या थव्यांत.
परस्परविनिर्मुक्तमात्सर्यमृगसेविते
जिथे हरिण वावरतात आणि एकमेकांमध्ये मत्सर नसतो.
आद्यैः शुकाद्यैर्मुनिभिरजस्रसुखसेविते
शुक व इतर श्रेष्ठ ऋषी सतत आनंदाने तेथे वावरतात.
वटवृक्षं महोच्छ्रायं पद्मरागफलोज्ज्लम्
उंच वडाचे झाड, पद्मराग फळांनी झळाळते.
नवरत्नमयाकल्पैर्लंबमानैरलङ्कृतम्
नऊ प्रकारच्या रत्नांच्या लटकत्या अलंकारांनी ते शोभलेले आहे.
तस्य मूले सुसंकॢप्तरत्नसिंहासने शुभे
त्या झाडाच्या मुळाशी, सुंदर रत्नांच्या मांडलेल्या सिंहासनावर.
कैलासाद्रिनिभं त्र्यक्षं चन्द्राङ्कितकपर्दकम्
तो कैलासासारखा भासतो, तीन डोळ्यांचा आहे, आणि त्याच्या जटांमध्ये चंद्र शोभतो.
भद्राटके कुरङ्गाढ्यजानुस्थकरपल्लवम्
शुभ आसनावर त्याच्या हातांना आणि गुडघ्यांना हरिणाची छाया लाभली आहे.
अयुतद्वयसंयुक्तगुणलक्षं जपेन्मनुम्
ज्याच्यात दहा लाख गुण आहेत, अशा मंत्राचा जप करावा.
पञ्चाक्षरोदिते पीठे तद्विधानेन पूजयेत्
पंचाक्षरी मंत्र जिथे उच्चारला जातो, त्या आसनावर योग्य पद्धतीने पूजा करावी.
नित्यं सहस्रमष्टार्द्धं परां विन्दति वाक्छ्रियम्
जो नेहमी एक हजार आठ अर्धा वेळा जप करतो, त्याला श्रेष्ठ वाणी आणि समृद्धी मिळते.
दक्षिणामूर्तिंसंध्यानाच्छास्त्रव्याख्यानकृद्भवेत्
दक्षिणामूर्तीचे ध्यान केल्याने, मनुष्य शास्त्रांचे भाष्य करणारा होतो.
ङेयुतं दक्षिणामूर्तिं मह्यंमेधामुदीरयेत्
दक्षिणामूर्तीपासून आपल्यासाठी बुद्धी मागावी, कारण तोच खरा ज्ञानदाता आहे.
मुनिश्चतुर्मुखश्छन्दो गायत्री देवतोदिता
या मंत्राचा ऋषी चतुर्मुख ब्रह्मा आहे, छंद गायत्री आहे, आणि देवता पूर्वी सांगितल्याप्रमाणेच आहे.
पदैर्मन्त्रभवैर्वापिध्यानाद्यं पूर्ववन्मतम्
मंत्राच्या शब्दांना आणि अर्थांना ध्यानात ठेवून, पूर्वी सांगितल्याप्रमाणे त्याचे ध्यान करावे.
द्वितीयं वह्निबीजस्था दीर्घा शान्तीन्दुभूषिता
दुसरा मंत्र अग्निबीजावर आधारलेला, दीर्घ आहे, शांततेने आणि चंद्राने शोभलेला आहे.
नीलकण्ठात्मकः प्रोक्तो विषद्वयहरः परः
तो निळ्या गळ्याचा, श्रेष्ठ आणि दोन्ही विषांचा नाश करणारा आहे असे सांगितले आहे.
कपर्द्दिने पदयुगं शिरोमन्त्र उदाहृतः
जटा असलेल्या प्रभूचे पायांचे जोडे 'शीर्षमंत्र' म्हणून ओळखले जातात.