ज्ञेयं तद्भारतं वर्षं सर्वकर्मफलप्रदम्
भारतम्हणून ओळखले जाणारे ते क्षेत्र सर्व कर्मांच्या फळांचे दाते आहे.
तत्फलं भुज्यते चैव भोगभूमिधनक्रमात्
त्याचे फळ भोग, भूमी आणि धन यांच्या क्रमाने उपभोगले जाते.
तत्फलं क्षयि विप्रेन्द्र भुज्यते ऽन्यत्रजन्तुभिः
ब्राह्मणश्रेष्ठा, ते फळ संपते आणि इतरत्र प्राण्यांनी उपभोगले जाते.
संचितं सुमहत्पुण्यमक्षय्यममलं शुभम्
संचित पुण्य फार मोठे, अक्षय, निर्मळ आणि शुभ असते.
कदा पुण्येन महता यास्याम परमं पदम्
कधी आपण मोठ्या पुण्यामुळे ते परमपद मिळवू?
जगदीशंसमेष्यामो नित्यानन्दमनामयम्
आपण जगाचा स्वामी, शाश्वत आनंद आणि दुःखरहित अवस्था गाठू.
न तस्य सदृशो ऽन्यो ऽस्ति त्रिषु लोकेषु नारदा
नारद, तिन्ही लोकांत त्याच्या समान कोणीच नाही.
शुक्षषुर्वापि महतः सवेद्यो दिविजैरपि
शुद्ध असो वा अशुद्ध, मोठ्यांनाही देवांनी ओळखता येते.
भक्तोच्छिष्टान्नसेवी च याति विष्णोः परं पदम्
जो भक्तांच्या उरलेल्या अन्नाचा स्वीकार करतो, तो विष्णूचं परम स्थान प्राप्त करतो.
अहिंसादिपरः शन्तिः सो ऽपि वन्द्यः सुरोत्तमैः
जो अहिंसा आणि इतर सद्गुणांना महत्त्व देतो, शांत आहे, तोही देवश्रेष्ठांकडून वंदनीय असतो.
सर्वभूतहितो नित्यं सो ऽभ्यर्च्यो दिविजैः स्मृतः
जो नेहमी सर्व जीवांच्या कल्याणासाठी कार्य करतो, तो देवांकडून पूजनीय मानला जातो.
अनसूयुःशुचिर्दक्षो यः सो ऽप्यर्च्यःसुरेश्वरैः
जो द्वेषरहित, शुद्ध आणि कुशल आहे, तोही देवाधिदेवांकडून पूजनीय आहे.
वेदवादरतो नित्यं स ज्ञेयः पङ्किपावनः
जो नेहमी वेदांच्या चर्चेत मग्न असतो, तो पतितांना पावन करणारा समजावा.
सर्वं यो ब्रह्मण नित्यमस्मदादिषु का कथा
जो सर्वत्र ब्रह्म पाहतो, त्याच्याबद्दल आपण किंवा इतरांविषयी आणखी काय सांगावं?
अपरिग्रहशी लश्च देवपूज्यः स नारद
जो कोणत्याही वस्तूंचा स्वीकार करत नाही, तो देवांकडून पूजला जातो, हे नारद.
परोपकारनिरतः पूजनीयः सुरासुरैः
जो नेहमी दुसऱ्यांच्या उपकारात रमतो, तो देव आणि दैत्यांकडूनही पूजनीय आहे.
सत्संगे ऽपि च यस्यास्ति सो ऽपि वन्द्यः सुरोत्तमैः
ज्याला सत्पुरुषांचा संग लाभला आहे, तोही देवश्रेष्ठांकडून वंदनीय आहे.
करोति भारते वर्षे संबन्धो ऽस्माभिरेव च
जो भारतभूमीत आमच्याशी संबंध जोडतो—
स एव दुष्कृतिर्मूढो नास्त्यन्यो ऽस्मादचेतनः
तोच खरा पापी आणि मूढ आहे; त्याहून अज्ञानी दुसरा कोणी नाही.
पीयूषकलशं सुक्त्वा विषभाण्डमुपाश्रितः
जो अमृताचा कलश सोडून विषाच्या भांड्याकडे जातो.
स एवात्मविधाती स्यात्पापिनामग्रणीर्मुने
तो स्वतःच स्वतःचा नाश करणारा आणि पाप्यांमध्ये अग्रगण्य ठरतो, हे मुनी.
स च सर्वाधमः प्रोक्तो वेदविद्भिर्मुनीश्वर
वेदज्ञांनी त्याला सर्वांत नीच असे घोषित केले आहे, हे मुनीश्वर.
कामधेनुं परित्यज्य अर्कक्षीरं सं मार्गति
जो कामधेनूला सोडून गाढवाचं दूध शोधतो.
ब्रह्माद्या अपि विप्रेन्द्र स्वभोगक्षयभीरवः
ब्रह्मा आणि इतरही, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, स्वतःच्या सुखाच्या नाशाची भीती बाळगतात.
देवानां दुर्लभं वापि सर्वकर्मफलप्रदम्
देवतांनाही जे मिळणं कठीण आहे आणि सर्व कर्मांचे फळ देणारं आहे—
न तस्य सदृशं कश्चित्रिषु विद्यते
त्यासारखा कोणीही तिन्ही लोकांत नाही.
नररुपपरिच्छन्नः स हरिर्नात्र संशयः
हरि मानवाच्या रूपात लपलेला आहे, यात काहीही शंका नाही.
निवेद्य हरये भक्त्या तत्फलं ह्यक्षयं स्मृतम्
हरिला भक्तीभावाने अर्पण केलेले फळ कधीही नाश पावत नाही, असे मानले जाते.
अर्पयेत्सुकृतं कर्म प्रीयतामितिं मे हरिः
आपली चांगली कर्मे 'हरि माझ्यावर प्रसन्न होवो' असे म्हणून अर्पण करावीत.
फलागृध्नुः कर्मणां तत्प्रात्प्रोति परमं पदम्
जो कर्माच्या फळाची इच्छा करत नाही, तोच श्रेष्ठ स्थान प्राप्त करतो.