एक साधक आपल्या साधनेसाठी गणपत्य मंत्राशी एकरूप होतो आणि दूधाचं व्रत पाळत, तो मंत्र एक लाख वेळा जपतो. त्यानंतर, वाणीच्या बीजाक्षरासह हा मंत्र सहा महिने प्रयोगात आणावा, असं सांगितलं आहे. पुढे, साधकाने अर्ध बोटाएवढ्या गुंजीच्या मूळाच्या तुकड्यांची आहुती द्यावी. शनिवारी, योग्य पद्धतीने श्वत्थ वृक्षाला स्पर्श करून, रोज पंचवीस वेळा मंत्राचा जप करावा आणि सकाळी शुद्ध पाणी प्यावं. नियमाप्रमाणे कलश स्थापन करावा आणि त्यात शुद्ध पाणी भरावं. चंद्र किंवा सूर्यग्रहणाच्या वेळी उपवास करत, आठ हजार वेळा मंत्राचा जप करावा. या सर्व साधनेमुळे साधकाला बुद्धी, कविता करण्याची क्षमता आणि वाणीवर प्रभुत्व मिळतं—यात शंका नाही. हा नारायण मंत्र सर्व मंत्रांमध्ये श्रेष्ठ आहे. ‘नारायण’ या शब्दाच्या शेवटी ‘विद्महे’ असं उच्चारावं. विष्णू, ‘प्रचोवर्णान’ या अक्षरांनी युक्त, आपल्याला प्रेरणा देवो, असं इच्छावं. ‘तार’ अक्षर हे वासुदेवाच्या हृदयाशी संबंधित आहे, असं सांगितलं गेलं आहे. स्त्रिया आणि शूद्रांसाठी ‘वितार’ हा प्रकार आहे, तर खऱ्या अर्थाने ‘तार’ हा द्विजांसाठी आहे. या साधनेत वासुदेव हा देवता आहे, मंत्र हे बीज, ध्रुवा ही शक्ती आहे आणि हृदय हे आसन आहे. डोकं, कपाळ, डोळे, तोंड, घसा, बाहू आणि पुन्हा हृदय—या सर्वांवर मंत्राची अक्षरं योग्य क्रमाने स्थापित करावीत; यालाच सृष्टी-न्यास म्हणतात. पायापासून डोक्यापर्यंत मंत्र अक्षरांची स्थापना केल्यास त्याला लय-न्यास म्हणतात. या साधनेत बीज, प्राण, मन, हृदय-कमल आणि सूर्य-मंडल यांचा विचार केला जातो. मग, संकर्षण, प्रद्युम्न आणि अनिरुद्ध या अनुक्रमे ध्यानात घ्याव्यात. मूळाक्षरापासून हृदयापर्यंत, परम आणि अंतरतम हृदयापर्यंत ही साधना पोहोचते. या ठिकाणीही, पूर्वी सांगितल्याप्रमाणे, एक लाख वेळा मंत्राचा जप करून मनाची एकाग्रता साधावी. पूर्वी सांगितलेल्या आसनावर, साधकाने मूळापासून देवतेच्या स्वरूपाचं ध्यान करावं. प्रथम, अंगांची पूजा करावी, मग वासुदेव आणि इतरांचं क्रमाने पूजन करावं. तिसऱ्या आवरणात, बारा रूपांची पूजा सांगितली आहे. अशा प्रकारे, पाच आवरणांमध्ये अविनाशी विष्णूची पूजा केल्यावर, विष्णूच्या चार विभागांची—पुरुषोत्तम, श्रीकार, हृषीकेश, कृष्ण आणि चौथा—यांची उपासना करावी. मंत्र अग्निप्रिय आहे, त्याचा रंग अग्नी व चंद्रासारखा आहे, आणि तो कवच व शस्त्रासाठी आहे. येथे पुरुषोत्तम नाव, बीज आणि शक्ती यांचा स्मरण करावा. अंग-न्यास करून, पुरुषोत्तमाचं योग्य ध्यान करावं. श्रीपुरुषोत्तम, जो तेजस्वी आहे, कमल-हस्तात आहे, पिवळ्या वस्त्रांनी अलंकृत आहे, त्याचं स्मरण करावं. मोत्यांच्या रांगांनी सुशोभित, शांत आणि संयमित अशा मंडपात, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी माणिक्यांच्या मंचावर, साधकाने नव लाख वेळा मंत्राचा जप करावा आणि त्याच्या दहावा भाग होम करावा. अशा प्रकारे, देवांचा देव असलेल्या प्रभूची पूजा केल्याने महान संपत्ती मिळते. नंतर, ‘उत्तिष्ठ’ हा शब्द उच्चारावा, जो श्री आणि अग्नीला प्रिय आहे. हरि, ज्याला श्रीकार असंही म्हणतात, तो सर्व इच्छित वस्तू देणारा देवता म्हणून प्रसिद्ध आहे. किरिट द्वैताचा नाश करतो, कवच सर्व संकटांचं उच्चाटन करतो. डोकं, डोळे, घसा, हृदय आणि नाभी या भागांवर, पुरुषसूक्तातील मंत्रांनी न्यास करावा. अशा प्रकारे, या मंत्रोपासनेच्या पवित्र मार्गाने साधकाला दिव्य फलप्राप्ती होते.