एक भक्त, शास्त्रानुसार साधना करीत असताना, प्रथम त्याने रवि, शिवा आणि शिव यांची पूजा केली, आणि त्यांच्या मध्यभागी शंकराची अर्चना केली. पुढे, तो ईश, विघ्न, अर्क आणि गोविंद यांची पूजा करतो, व गणनायकाला मध्यभागी स्थान देतो. नंतर तो गणेश, विष्णु, अंबा आणि शिव यांची क्रमाने पूजा करतो. ब्रह्ममुहूर्तावर उठून, तो ज्ञानी साधक आवश्यक शुद्धीक्रिया करतो. हजार पाकळ्यांच्या शुभ्र कमळाच्या देठाच्या तळाशी असलेल्या मंडलात, दोन डोळे व दोन हात असलेल्या, शुभ्र चंदन आणि हारांनी अलंकृत अशा रूपात तो ध्यान करतो. पूजा केल्यावर, एकाग्रचित्ताने पादुका-मंत्र दहा वेळा उच्चारतो. यानंतर, 'ह', 'क्ष', 'म', 'ल', जल, अग्नि, डावे कान, व दोन वायू— तसेच 'क्ष', 'म', 'ल', जल, अग्नि, चंद्र, शांती, व वायू— या अक्षरांच्या योगाने, तो हृदयाच्या शेवटी, देवीच्या पादांजवळ असलेल्या शुभ्र पादुकांचे पूजन करतो. मग 'गुह्य' या मंत्राने अर्पण करून, तो या मंत्रांनी विनम्रतेने नमन करतो. तो गुरुंना वंदन करतो, ज्यांनी तो परमपद दाखवले; त्या गुरुंना वंदन करतो, ज्यांनी डोळे उघडले; ज्यांच्या अमृततुल्य वाणीतून संसाररूपी विषाचा नाश होतो, अशा भगवंत गुरुंना तो प्रणाम करतो— "ॐ, प्रभो, भगवन्, गुरु-रूप शिवा, तुम्हांस वंदन!" तो नेहमी नविन, मानवस्वरूप, परमार्थस्वरूप, स्वतंत्र, करुणामय आणि मंगलस्वभाव असलेल्या गुरुंना वंदन करतो. विवेचन करणाऱ्यांचा विवेक, मनन करणाऱ्यांचे मनन— अशा सर्व रूपांना तो सर्व दिशांनी, वर, खाली, समोर, मागे, दोन्ही बाजूंनी वंदन करतो. "प्रभो, तुझ्या कृपेने मी सर्व प्रकारे पूर्ण झालो आहे," असे तो म्हणतो. अशा प्रकारे गुरुंची स्तुती करून, तो सर्व काही गुरुंना अर्पण करतो. "हे विश्वनाथा, मी जे काही करतो ते तुझे पूजनच असो," अशी प्रार्थना करतो. नंतर, शुद्धी करून, ज्ञानी साधक स्वतःला कलंकहीन म्हणून ध्यान करतो. मुळाधाराच्या खाली वायूचे गोल मंडल आहे. त्यात अग्निचे त्रिकोण आहे, जिथे अग्निबीज वास करते. तिथे, निद्रिस्त सर्पासारखी कुण्डलिनी, स्वयंभू लिंगाला वेढून आहे. साधक, गुरुने शिकवलेल्या पद्धतीने, मनाच्या टोकाने त्या कुलकुंडलिनीचे ध्यान करतो आणि तिला ब्रह्मरंध्रापर्यंत नेतो. तिच्या तेजाने सर्व काही शुद्ध, जागरूक व श्रेष्ठ होते. हे अनुभवल्यावर, तो मनोमय द्रव्यांनी अर्पण करतो आणि विधिपूर्वक मंत्राने प्रार्थना करतो. सकाळी उठून, "तुझ्यासाठी मी संसाराचा प्रवास करीन," असे तो निश्चय करतो. सर्व सिद्धी प्राप्तीसाठी, नंतर तो अजपाजप अर्पण करतो. जीव नेहमीच अजपा म्हणवली जाणारी गायत्री जपतो. त्या जपाचा देवता सर्वोच्च हंस आहे, जो प्रारंभ व शेवटी आहे, बीज व शक्तियुक्त आहे. तो निराकार, धर्मस्वरूप व ज्ञानस्वरूप आहे. सिद्ध साधकांनी या गुणांनी युक्त असलेल्या शक्तींचे षडंगांमध्ये विनियोग करावा. 'स' हे अक्षर प्रवेशद्वारी ध्यानासाठी सांगितले आहे. मुळाधारात, 'व' पासून 'स' पर्यंतच्या बीजांसह, चार पाकळ्यांच्या कमळात देवी ध्यानस्थ आहे. तिच्या हातात पाश, अंकुश, अमृतकलश व मधुर आनंद आहे. स्वाधिष्ठानात, ती प्रवाळासारखी तेजस्वी आहे, 'व' पासून 'ल' पर्यंतच्या बीजांसह, त्या कमळात विराजमान आहे. अशा प्रकारे, साधक श्रद्धेने आणि शास्त्रविधीने, पूजन, ध्यान व स्तुती यांचा एक सुंदर प्रवास करतो.