नारद मुनींना संबोधून, परम ऋषींनी व्याकरणशास्त्रातील विविध धातूंच्या स्वरूपाचे आणि त्यांच्या विशेषत्वाचे विवेचन केले. त्यांनी सांगितले की, 'द्विष' या धातूपासून सुरू होणारा आणि इतर तीन मिळून एकूण चार धातू, स्वरित उच्चारासह मूळ मानले जातात. 'इर' पासून सुरू होणारे तेरा धातू अनुदात्त स्वरूपाचे आहेत. 'षु' पासून सुरू होणारे सात धातू परस्मैपदी म्हणून घोषित केले आहेत. त्याचप्रमाणे, 'घु' पासून सुरू होणारे तीन धातूही परस्मैपदी मानले गेले आहेत. 'ष्टुञ्' हा एकच धातू व्याकरणकारांमध्ये प्रसिद्ध आहे, हे नारदाला सांगितले गेले. 'इङ्' हा धातू केवळ आत्मनेपदी आहे. 'ञिष्' – झोप घेणे या अर्थाने – हा धातू देखील परस्मैपदी म्हणून मोजला जातो. 'दी', 'धी', 'वे' आणि 'ह्वे' हे चार धातू परंपरेनुसार आत्मनेपदी आहेत. 'ह्नु' हा धातू अनुदात्त असल्यास, तो चर्करीत मानला जातो. 'दा' पासून सुरू होणारे धातू वेदांमध्ये परस्मैपदी समजले जातात. 'मा', 'हा' आणि 'द्व' हे धातू अनुदात्त असल्यास, दानगटातील स्वरित मानले जातात. 'घृ' पासून सुरू होणारे बारा धातू परस्मैपदी आहेत. 'दिव' पासून सुरू होणारे पंचवीस धातू परस्मैपदी म्हणून घोषित केले आहेत. 'पू' पासून सुरू होणारे सात धातू आत्मनेपदी आहेत. 'स्यति' पासून सुरू होणारे धातू परस्मैपदी मानले गेले आहेत. 'मृष्' पासून सुरू होणारे पाच धातू स्वरित आहेत. येथे 'राधु' हा धातू कर्मक आहे, तसेच 'स्वादि' आणि 'चुरादि' वृध्दिक्रमातील धातूही कर्मक आहेत. 'रध' पासून सुरू होणारे आठ धातू परस्मैपदी आहेत. 'दिव' गटात चारशे धातू गणले गेले आहेत. 'दुनोति' पासून सुरू होणारे सात धातू परस्मैपदी आहेत. 'टिक' पासून सुरू होणारे चौदा धातू परस्मैपदी आहेत. 'तुद' पासून सुरू होणारे सहा धातू स्वरित आहेत. 'व्रश्च्' पासून सुरू होणारे शंभर-पाच धातू उदात्त आहेत. 'णु' पासून सुरू होणारे चार धातू परस्मैपदी आहेत. 'पृङ्' आणि 'मृङ्' हे आत्मनेपदी आहेत, तर 'रि' पासून सुरू होणारे सहा धातू परस्मैपदी आहेत. 'प्रच्छादि' नावाने ओळखले जाणारे सोळा धातू परस्मैपदी आहेत. 'कृती' पासून सुरू होणारे धातूही परस्मैपदी आहेत. 'कृती' हा धातू स्वरित उच्चारात परस्मैपदी मानला जातो, तसेच 'रुध' आणि 'नन्दा' हेही. 'उदात्त', 'शिष्', 'पिष्', 'रुध' आणि इतर मिळून पंचवीस धातू असेच वर्णिले आहेत. 'मनु', 'वन' आणि 'आत्मन्' यांच्या रूपात, धातू स्वरित उच्चारासह 'कृञ्' म्हणतात. 'क्या' पासून सुरू होणारे सात धातू, तसेच 'सौत्र' आणि 'स्तंभ्वादिक' पासून सुरू होणारे, दोन्ही बाजूंनी वापरता येतात. 'कुधा' पासून सुरू होणारे बावीस धातू उदात्त आहेत. तसेच, परस्मैपदी धातू स्वरित उच्चारासह घ्यावेत. 'चुर्' पासून 'ञ्य' पर्यंत एकशेछत्तीस धातू आहेत. 'चर्चा' पासून 'आधृषीय' आणि 'प्य' ने समाप्त होणारे धातूही येथे गणले गेले आहेत. 'पद' पासून सुरू होणारे दहा धातू आत्मनेपदी आहेत. धातूच्या अर्थाने, मूळ शब्दापासून विविध प्रयोग ओळखले जातात. 'चित्र' पासून सुरू होणारे धातू, करण आणि कर्ता या अर्थाने, या अर्थगटात येतात. 'स्तोम' पासून सुरू होणारे सोळा धातू येथे दिले आहेत आणि हे 'अंदातस्य' चे उदाहरण आहे. अशा प्रकारे, सर्व धातू सर्व गटांमध्ये गणले जातात आणि त्यांना अनेक अर्थही प्राप्त होतात. या प्रकारे, ऋषींनी धातूंच्या स्वरूपाचा आणि त्यांच्या उपयोगाचा सखोल विवेचन नारदाला सांगितले.