हे नारण, व्याकरणशास्त्रातील मूळधातूंच्या स्वर, पद आणि प्रयोगाविषयीची ही गूढ परंपरा ऐक. 'द्युत'पासून सुरू होणाऱ्या आणि एकूण बावीस धातूंना अनुदात्त मानले गेले आहे. त्यानंतर 'ज्वलद'पासून सुरू होणाऱ्या बावन्न धातूंना उदात्त म्हणून ओळखले जाते. अनुदात्त धातू या क्रियापद आहेत; पण 'भा' आणि 'द्युत'पासून सुरू होणाऱ्या धातूंना इथून पुढे उदात्त मानले जाते. 'सद' आणि 'आश्रय'पासून सुरू होणाऱ्या धातू उदात्त आहेत; तसेच 'कुचाद' आणि 'वेद'पासून सुरू होणाऱ्या धातूंनाही उदात्तत्व प्राप्त आहे. 'स्वरित', 'इच्छ', 'भृञ' या चार धातूंना स्वरित मानले जाते. 'अष्टादश'पासून सुरू होणाऱ्या धातू आत्मनेपदी आहेत. 'हृ'पासून सुरू होणाऱ्या धातू परस्मैपदी आहेत, आणि 'गुप', 'आ', 'त्र' हे तिन्ही धातू दोन्ही पदांमध्ये वापरले जातात. 'स्कंभ'पासून सुरू होणाऱ्या पंधरा धातूंनाही परस्मैपदी मानले जाते. 'पच'पासून सुरू होणाऱ्या स्वरितचिन्हित धातूंनाही परस्मैपदी समजले जाते. 'भू'पासून सुरू होणाऱ्या, एकूण एक हजार सहा धातूंना मूळधातू म्हणून मान्यता आहे. 'द्विष'पासून सुरू होणाऱ्या चार धातूंना स्वरितयुक्त मूळधातू मानले जाते. 'इर'पासून सुरू होणाऱ्या तेरा धातू अनुदात्त मूळधातू आहेत. 'षु'पासून सुरू होणाऱ्या सात धातूंना परस्मैपदी घोषित केले आहे. 'घु'पासून सुरू होणाऱ्या तीन धातूंनाही परस्मैपदी गणले आहे. 'ष्टुञ्' हा एकच धातू व्याकरणकारांत प्रसिद्ध आहे, हे नारद. 'इङ्' हा धातू केवळ आत्मनेपदी असल्याचे सांगितले आहे, हे नारद. 'ञिष्' (झोपणे) हा धातूही परस्मैपदी आहे. हे ऋषिश्रेष्ठ, 'दी', 'धी', 'वे', आणि 'ह्वे' हे धातू परंपरेनुसार आत्मनेपदी मानले गेले आहेत. 'ह्नु' हा धातू अनुदात्त स्वरात वापरला असता 'चर्करीत' म्हणतात. 'दा'पासून सुरू होणारे धातू वेदांत परस्मैपदी मानले आहेत. 'मा', 'हा', आणि 'द्व' हे धातू अनुदात्त स्वरात असताना 'दान' गटात स्वरित मानले जातात. 'घृ'पासून सुरू होणाऱ्या बारा धातूंनाही परस्मैपदी मानले आहे. 'दिव'पासून सुरू होणाऱ्या पंचवीस धातूंना परस्मैपदी घोषित केले आहे. 'पू'पासून सुरू होणाऱ्या सात धातू आत्मनेपदी आहेत. 'स्यति'पासून सुरू होणारे धातू परस्मैपदी मानले जातात. 'मृष'पासून सुरू होणारे पाच धातू स्वरित आहेत. इथे 'राधु' हा धातू कर्मक आहे, तसेच 'स्वादि' आणि 'चुरादि' वर्धिगणातील धातूही कर्मकच आहेत. 'रध'पासून सुरू होणारे आठ धातू परस्मैपदी आहेत. 'दिव'गणात चारशे धातू गणले जातात. 'दुनोति'पासून सुरू होणारे सात धातू परस्मैपदी आहेत, हे ऋषे. 'टिक'पासून सुरू होणारे चौदा धातू परस्मैपदी आहेत. हे ऋषिश्रेष्ठ, 'तुद'पासून सुरू होणारे सहा धातू स्वरित आहेत. 'व्रश्च्'पासून सुरू होणारे शंभर पाच धातू उदात्त आहेत. 'णु'पासून सुरू होणारे चार धातू परस्मैपदी आहेत. 'पृङ्' आणि 'मृङ्' हे धातू आत्मनेपदी आहेत, आणि 'रि'पासून सुरू होणारे सहा धातू परस्मैपदी आहेत. 'प्रच्छादि' नावाचे सोळा धातू सर्व परस्मैपदी आहेत. 'कृती'पासून सुरू होणारे धातूही परस्मैपदी आहेत. 'कृती' हा धातू स्वरित स्वरात बोलला असता परस्मैपदी ठरतो, तसेच 'रुध' आणि 'नन्दा' हे धातूही. 'उदात्त', 'शिष्', 'पिष्', 'रुध' आणि इतर अशा पंचवीस धातूंना तसेच संबोधले जाते. 'मनु', 'वन', आणि 'आत्मन्' या रूपांत धातू स्वरित स्वरात उच्चारला जातो आणि म्हणून 'कृञ्' म्हणून ओळखला जातो. अशा प्रकारे, हे नारद, मूळधातूंच्या स्वर, पद आणि प्रयोगाची ही पवित्र परंपरा वेदज्ञांनी सांगितली आहे.