श्री नारदांना पुढे सांगितले जाते की, जे काही दूरस्थ आहे त्यालाही ‘गती’ असेच संबोधले जाते. तसेच जे निर्णय घेता येत नाहीत, किंवा ‘गर्भधारणेसाठी’ आणि अशा प्रकारांनी सुरू होणारे जे काही आहे, तेही याच प्रकारात मोडते. यामध्ये जर विधानकर्ता एखादा अपवाद करायचा इच्छित असेल, तर तोही विपुलतेमुळे साध्य होतो. ‘रात्र’, ‘विंबी’, ‘कद्रू’ आणि ‘अविष्टु’ हे शब्द वाजसनेयीय शाखेला संबंधित आहेत. देवतांचा समूह आणि सर्व देवतांवर श्रेष्ठ असणारा जो आहे, तोही यात समाविष्ट आहे. दोघांनी आमचे शुद्धीकरण करावे; आमच्या मुखातून आम्हाला कोणताही दोष होऊ नये अशी प्रार्थना केली जाते. ‘सोने घेऊन’, ‘तो पुरुष’ आणि ‘सर्वोच्च स्वर्गातील’ हेही उल्लेख आहेत. ‘त्याला यज्ञ अर्पण करा’, ‘आम्ही जवळ येतो’, तसेच ‘स्नान करून, जाऊन, हाडे शिजवा’ असेही विधान आहे. तो पाहू शकतो, ठेवू शकतो, होऊ शकतो; तो मोजू शकतो, वाढवू शकतो. ‘तो आधार देतो’ या अर्थाने सुरू होणारे रूपे, ‘तो उत्पन्न करतो’ आणि ‘ठेव (ते)’ अशा प्रकारच्या रूपांचाही समावेश आहे. ‘सारथी’, ‘सारथी नसलेला’, ‘नसत’ ने सुरू होणारे, ‘अम्नर्भुव’, ‘रथ’ आणि इतरही शब्द येथे आले आहेत. ‘दिल्यानंतर’, ‘मिळविल्यानंतर’, ‘स्वतःचे असलेले’, ‘पुत्रांसह’ आणि ‘पुरुषांनी स्तुती केलेले’ असेही उल्लेख आहेत. या सर्वांमध्ये चार प्रकारच्या विपुलतेतून क्रिया आणि अक्रिया उद्भवतात. ‘भू’ पासून सुरू होणारी धातु परस्मैपदी म्हणून ओळखावी, कारण ती तसे स्मरणात आहे. ‘अत’ पासून सुरू होणारी आणि इतर अडतीस धातुही, हे मुनी, परस्मैपदी आहेत. ‘फक’ पासून सुरू होणाऱ्या पन्नास धातु उच्चारात उदात्त आहेत. ‘गुप’ पासून सुरू होणाऱ्या बयालीस धातुंनाही उदात्त म्हणून ओळखले जाते. ‘अण’ पासून सुरू होणाऱ्या सत्तावीस धातुही उदात्त आहेत. ‘मव्य’ आणि ‘मुखा’ पासून सुरू होणाऱ्या बहेचाळीस धातु उदात्त उच्चाराने बांधलेल्या आहेत. ‘क्षुधा’ पासून सुरू होणाऱ्या बावन्न धातु अनुदात्त म्हणून म्हटल्या आहेत. ‘द्युत’ पासून सुरू होणाऱ्या बावीस धातुही अनुदात्त मानल्या जातात. त्यानंतर ‘ज्वलद’ पासून सुरू होणाऱ्या बावन्न धातुही उदात्त आहेत. अनुदात्त म्हणविल्या जाणाऱ्या या सर्व क्रियापदे आहेत, तर ‘भा’ आणि ‘द्युत’ पासून सुरू होणाऱ्या या ठिकाणी उदात्त आहेत. ‘सद’ आणि ‘आश्रय’ पासून सुरू होणाऱ्या धातु उदात्त आहेत; ‘कुचाद’ आणि ‘वेद’ पासून सुरू होणाऱ्या धातुही उदात्त आहेत. ‘स्वरित’, ‘इच्छ’, आणि ‘भृञ्’ पासून सुरू होणारे चार स्वरित आहेत. ‘अष्टादश’ पासून सुरू होणाऱ्या धातु आत्मनेपदी मानल्या जातात. ‘हृ’ पासून सुरू होणाऱ्या धातु परस्मैपदी आहेत, आणि ‘गुप’, ‘आ’, ‘त्र’ या तीन धातु दोन्ही प्रकारे वापरल्या जातात. ‘स्कंभ’ पासून सुरू होणाऱ्या पंधरा धातुही परस्मैपदी आहेत. ‘पच’ पासून सुरू होणाऱ्या आणि इतर स्वरित धातु परस्मैपदी आहेत. ‘भू’ पासून सुरू होणाऱ्या आणि इतर, एक हजार सहा धातु मूळधातु मानल्या जातात. ‘द्विष’ पासून सुरू होणाऱ्या चार धातु स्वरित आहेत. ‘इर’ पासून सुरू होणाऱ्या तेरा धातु अनुदात्त आहेत. ‘षु’ पासून सुरू होणाऱ्या सात धातु परस्मैपदी आहेत. ‘घु’ पासून सुरू होणाऱ्या तीन धातुही परस्मैपदी आहेत. ‘ष्टुञ्’ हा एकच धातु व्याकरणकारांमध्ये प्रसिद्ध आहे, हे नारद, जाणावे. ‘इङ्’ हा धातु केवळ आत्मनेपदी आहे, असे म्हटले जाते. ‘ञिष्’ म्हणजे झोपणे, हा धातुही परस्मैपदी आहे. मुनी, ‘दी’, ‘धी’, ‘वे’, आणि ‘ह्वे’ हे धातु परंपरेनुसार आत्मनेपदी आहेत. ‘ह्नु’ हा धातु अनुदात्त उच्चारात वापरला असता ‘चर्करीत’ म्हणतात, हे उत्तम मुनी, लक्षात ठेवा. ‘दा’ पासून सुरू होणाऱ्या धातु वेदांमध्ये परस्मैपदी मानल्या जातात. अशा प्रकारे विविध धातु, त्यांचे उच्चार, आणि त्यांच्या वापराच्या पद्धती यांचे विवेचन येथे विस्ताराने केले आहे.