नारद ऋषी, शास्त्राच्या गूढ आणि सूक्ष्म नियमांची चर्चा करत आहेत. दोन व्यक्ती जे एकत्र कार्य करतात—त्यांमध्ये कर्ता म्हणजे कृती करणारा आणि दृढता, तसेच केशरी रंगाचे महत्त्व सांगितले आहे. स्वतःच्या हितासाठी चोरी करणारा, समान हितासाठी चंद्रासारखा चेहरा पाहणारा—असे विविध प्रकारचे व्यक्तिमत्व दाखवले आहे. गाई ही संपत्ती आहे, आणि संपन्न व्यक्ती संकटात किती मोजता येईल, हे विचारले आहे. फुलांची माळ घालणारा, तपस्वी, बुद्धिमान, आणि फसवणारा—हे सर्व केवळ परिस्थितीच्या अनुषंगाने वेगळे ठरतात. काही गोष्टी थोड्या अपूर्ण असतात, त्यांना ‘जवळपास’ किंवा ‘अधिक जवळ’ असे म्हणतात. पटु जातीचे दोष, वैद्याच्या स्तुती—याप्रमाणे वेगवेगळ्या सामाजिक संदर्भांमध्ये शब्दांचा वापर होतो. अन्नापासून बनलेले, मातीपासून, किंवा सोन्यापासून बनलेले—अशा वस्तूंची समृद्धी आणि विविधता सांगितली आहे. काळा आणि पांढरा—या रंगांना ‘अक्षय’ असे नाव दिले जाते. मोजमापात ‘गुडघ्यापर्यंत’ आणि ‘दोन्ही गुडघ्यांइतके’ असे विशेष शब्द वापरले जातात. ‘कुठला’ आणि ‘दोनपैकी कुठला’—संख्या ठरवण्यासाठी हे शब्द आहेत. ‘इतके’, ‘काही’, ‘किती वेळा’, ‘किती’—असे शब्द, हे सर्व नारद ऋषींना समजावले जात आहेत. ‘दोन प्रकारे’, ‘द्वैत’, ‘दोन भाग’—संख्या सांगण्यासाठी विविध रूपे आहेत. ‘जोड’, ‘त्रिक’, आणि संख्या ‘दोन’, ‘तीन’—हे शब्द वापरले जातात. पुढे, त्रैण, पौष्ण, तुंडिभ, वृंदारक, कृषीवल—हे विशिष्ट नाम आहेत. अवटीट, वनाट, निबिड, चेक्शुशाकिन—अशा अनेक नामांची यादी आहे. विद्याथुंचु, बहुतिथ, पर्वत, आणि श्रिंगीण—हे देखील उल्लेखले आहेत. चिल्ला, सिपिटा, चिक्वा, वातुल, कुटप—हेही नाम आहेत. ऊर्णायु, मरुत, एकाकी, आणि चर्मण्वती—ही नावे पुढे येतात. आसंदी, वंच, चक्रिवत, तुष्णिका, जलपतकी—अशा विविध नामांची चर्चा होते. शांता, शांती, शम्यशांता, शम्योहंयु, शुभंयु—या नामांतून विविध भाव व्यक्त केले आहेत. भवती, बगभूव, भविता, भविष्यती, भवत, अभवत, भगवत, भवेक्का—या क्रियापदांचे विविध रूप सांगितले आहे. अत्ति, जग्हासा, अत्तात, स्यती, अत्त्वा, ददत, द्विरघासा, दात्स्यत—अशा क्रियापदांचे रूप दाखवले आहे. दिदेव, देविता, देविष्यती, अदीव्यत, दिव्येत, दिव्यात—ही क्रियापदांची रूपे आहेत. सुनोत, असुनोत, सुनुयात, सूयात, अशावित, असोष्यत, उतुदति—अशा विविध क्रियापदांची चर्चा होते. अतौत, सीदत, ओत्स्यत, इति, रुणद्धि, रूरोध, रोध्दा, रोत्स्यति—ही रूपे आहेत. तनोति, ततान, तनिता, तनिष्यती, तनोत, अतनोत, तनुयात—अशा क्रियापदांचे विविध रूप सांगितले आहे. अक्रीणात, क्रीणात, क्रीणीयात, क्रीयात, अक्रैषीत, अक्रेष्यात, चोरयति, चोरयामास, चोरयिता, चोरयिष्यति, चोरयतु—अशा क्रियापदांचे रूप आहेत. कृतींच्या संग्रहात, विद्वानाला ‘बोभूयते’ असे म्हणतात. मूळ अक्षर अनुदात्त असल्यास, कृती बदलातही तसेच रूप येते. परस्मैपद क्रियापद कर्त्यासाठी वापरतात, व्याकरणकार सांगतात, बाकी वेगळे आहे. विशिष्ट सोपे किंवा उत्कृष्टता दर्शवायची असल्यास, कर्ता रूपात ते मिळते—जसे भात स्वतः शिजतो. सकर्मक धातूपासून, स्थिती किंवा कर्मवाचक अर्थात ‘ला’ प्रत्यय येतो. परिणाम आणि कृती एकत्र असतील, तेव्हा वेगळा फळ नसलेले कर्म म्हणतात. गौण कृतीत मुख्य कृती प्रधान मानली जाते, तर उपकृती, जसे फसवणूक, गौण ठरते. इतर अधीन व्यक्तीने केलेल्या कृतीतून मिळणारे लाभ मुख्य व्यक्तीला मिळतात. परिणामात, मुख्य कृती प्रधान असते, तर पार केल्याचे एक गुण मानतात. कृती अस्तित्वात असेल, तिला ‘कृत्या’ म्हणतात; पूर्ण झाल्यावर ती कर्त्याशी संबंधित ठरते. ‘जाणे’ किंवा तत्सम कृतीत, उर्वरित भाग आधुनिक मतानुसार ठरवला जातो. तत्पुरुष समासात, ‘रामावर अवलंबून’, ‘धान्यासाठी’, ‘यूपकाष्ठ’—अशा उदाहरणांनी समास स्पष्ट केला जातो. या प्रकारे, शास्त्रातील विविध नियम, शब्दरूप, क्रियापद, आणि समासांची माहिती नारद ऋषींना सांगितली जाते, ज्यातून भाषेचे आणि कर्माचे गूढ उलगडले जाते.