സര്വൈര്നമസ്യതേ യസ്തു സര്വൈരേവ സമര്ച്യതേ
എല്ലാവരും ആരാധിക്കുകയും ആദരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനാണ് അവൻ.
രചിതാഞ്ജലയഃ സര്വേ ത്വാമേവൈകമുപാസിതേ
എല്ലാവരും കയ്യുകൂപ്പി ഭക്തിയോടെ നിന്നെ മാത്രം ആരാധിച്ചു.
നമസ്കാരാദിപുണ്യാനാം ഫലദസ്ത്വം മഹേശ്വരര
നമസ്കാരം തുടങ്ങിയ എല്ലാ പുണ്യപ്രവൃത്തികൾക്കും ഫലം നൽകുന്നവനാണ് മഹേശ്വരാ, നീ.
തച്ഛ്രുത്വാ ശങ്കരഃ പ്രാഹ ദേവദേവം ജനാര്ദനമ്
അത് കേട്ട് ശങ്കരൻ ദേവദേവനായ ജനാർദ്ദനനോട് പറഞ്ഞു:
കിന്തു നാസ്തികജന്തൂനാം പ്രവൃത്ത്യര്ഥമിദം മയാ
'നാസ്തികരായ ജീവികൾക്ക് സന്മാർഗ്ഗത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ ഇതെനിക്ക് ചെയ്യേണ്ടി വന്നു.'
തസ്മാല്ലോകോപകാരാര്ഥമിദം സര്വം കൃതം മയാ
'ലോകത്തിന് ഉപകാരത്തിനായി ഇതെല്ലാം ഞാൻ ചെയ്തു.'
അഥ തേ ഗൌതമഗൃഹം പ്രാപ്താ ദേവര്ഷയസ്തദാ
അപ്പോൾ ദേവമുനികൾ ഗൗതമന്റെ വീട്ടിൽ എത്തി.
ദേവോ ഹനൂമതാ സാര്ദ്ധ്വം ഗായന്നാസ്തേ മുനീശ്വര
ദേവൻ ഹനുമാനോടൊപ്പം അവിടെ പാടിക്കൊണ്ട് ഇരിക്കുന്നു, മുനിശ്രേഷ്ഠ.
ഹനുമത്കരമാലംബ്യ ദേവാഭ്യാം സംഗതോ ഹരഃ
ഹനുമാന്റെ കൈ പിടിച്ച്, രണ്ട് ദേവന്മാരോടൊപ്പം ശിവൻ ചേർന്നു നിന്നു.
ഗായന്നാസ്തേ ച ഹനുമാംസ്തുംബുരുപ്രമുഖാസ്തഥാ
ഹനുമാൻ പാടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു; തുംബുരു മുതലായവരും അങ്ങനെ തന്നെ.
ആഹൂയ പാര്വതീമീശ ഇദം വാക്യമുവാച ഹ
പാർവതിയെ വിളിച്ച്, ഈശ്വരൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദേവ്യാഹ ന ച യുക്തം തദ്ഭര്ത്ത്രാ ശുശ്രൂഷണം സ്ത്രിയഃ
ദേവി പറഞ്ഞു: ഭർത്താവിനെ അങ്ങനെ സേവിക്കുന്നത് ഒരു ഭാര്യയ്ക്കു യോജിച്ചതല്ല.
കേശപ്രസാധനേ ദേവ തത്ത്വം സര്വം ന ചേപ്സിതമ്
ദേവാ, മുടി അലങ്കരിക്കുന്നതൊക്കെയും എനിക്ക് ആഗ്രഹമില്ല.
തതശ്ചരമസംലഗ്ന കേശപുഷ്പാദിമാര്ജനമ്
അതിനുശേഷം, അവസാനമായി, അവൻ മുടിയും പൂവും വൃത്തിയാക്കി.
തദാ കിമുത്തരം വാച്യം തവ ദേവാദിവന്ദിത
ദേവന്മാർക്ക് വന്ദിതയായവളേ, അപ്പോൾ എന്ത് ഉത്തരം പറയണം?
ഏവം ഹി ഭാഷമാണാം താം കരേണാകൃഷ്യ ശങ്കരഃ
അവൾ ഇങ്ങനെ സംസാരിച്ചപ്പോൾ, ശങ്കരൻ അവളെ കൈകൊണ്ട് അടുക്കിച്ചു.
വിഭജ്യ ച കരാഭ്യാം സ പ്രസസാര നഖൈരപി
അവൻ കൈകൊണ്ട് മുടി വേർതിരിച്ച്, നഖങ്ങൾകൊണ്ടും അതിനെ ചിട്ടപ്പെടുത്തി.
കൃത്വാ ധംമില്ലമകരോദഥ മാലാം കരാഗതാമ്
അവൻ മുടി ചുരുട്ടി, കൈയിൽ പിടിച്ചിരുന്ന ഒരു പൂമാലയും ഒരുക്കി.
കല്പപ്രസൂനമാലാം ച ബ്രഹ്മദത്താം മഹേശ്വരഃ
ബ്രഹ്മാ നൽകിയ സ്വർഗ്ഗപൂക്കളാൽ മഹേശ്വരൻ ഒരു പൂമാല ഉണ്ടാക്കി.
അഥാംസപൃഷ്ഠ സംലഗ്നമാര്ജനം കൃതവാന് വിഭുഃ
അതിനുശേഷം, ഭഗവാൻ അവളുടെ ഭുജത്തും പുറകിലും ചേർന്ന ഭാഗം വൃത്തിയാക്കി.
കിമിദം ദേവി ചേത്യുക്ത്വാ നീവീബന്ധം ചകാര ഹ
'ഇത് എന്താണ്, ദേവി?' എന്ന് ചോദിച്ച് അവൻ അവളുടെ അരക്കെട്ട് കെട്ടി.
തതഃ പ്രാഹ ശിവാ ശംഭും സ്മിത്വാ പര്വതനന്ദിനീ
പിന്നീട്, പർവതൻമകളായ പാർവതി പുഞ്ചിരിച്ച് ശംഭുവിനോട് പറഞ്ഞു.
പൂര്വമേവ മയാ സര്വം ജ്ഞാതപ്രായമഭൂത്കില
എനിക്ക് ഇതിനകം തന്നെ എല്ലാം അറിയാമായിരുന്നു.
ശിരോ വിഭൂഷിതം ദേവ ബ്രഹ്മശീര്ഷസ്യ മാലയാ
ദേവാ, എന്റെ തല ബ്രഹ്മാവിന്റെ തലയിൽ നിന്നുള്ള പൂമാലകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ശേഷശ്ച വാസുകിശ്ചൈവ സവിഷൌ തവ കങ്കണൌ
വിഷമുള്ള ശേഷനും വാസുകിയും നിന്റെ കങ്കണങ്ങളാണ്.
മഹോക്ഷോ വാഹനം ഗോത്രം കുലം ചാജ്ഞാതമേവ ച
മഹാവൃഷഭം നിന്റെ വാഹനം; നിന്റെ വംശവും കുടുംബവും എനിക്കു അറിയാമല്ലോ.
ഏവം വദന്തീം ഗിരിജാം വിഷ്ണുഃ പ്രാഹാതികോപനഃ
ഇങ്ങനെ ഗിരിജാ സംസാരിച്ചപ്പോള് വിഷ്ണു ക്രോധം കാണിക്കാതെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
ദുഷ്പ്രാണാ ന പ്രിയാ ഭദ്രേ തവ നൂനമസംയമാത്
സൗമ്യളേ, നീ നിയന്ത്രണം പാലിക്കാത്തതിനാലാണ് ജീവന് നിലനിര്ത്തുന്നത് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളത്.
ഇത്യുക്ത്വാഥ നഖാഭ്യാം ഹി ഹരിശ്ഛേത്തും ശിരോ ഗതഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഹരി തന്റെ നഖങ്ങളാല് അവളുടെ തല വെട്ടാന് മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
പാര്വതീവചനം സര്വം പ്രിയം മമ ന ചാപ്രിയമ്
പാര്വ്വതിയുടെ എല്ലാ വാക്കുകളും എനിക്ക് പ്രിയമാണ്; ഒന്നും അപ്രീതികരമല്ല.