പഞ്ചാങ്ഗഗന്ധസ്യ വിലേപനേന ബാഹ്വങ്ഗദൈഃ കങ്കണകാങ്ഗുലീയൈഃ
അഞ്ചുവിധ സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ പുരട്ടിയും, ഭുജബന്ധങ്ങൾ, കങ്കണങ്ങൾ, വിരൽമുദ്രികകൾ അണിഞ്ഞും,
സ്വസംമുഖം ഹരിം തഥാ ന്യവേശയദ്വരാസനേ
അവൻ ഹരിയെ നേരെ തന്റെ മുന്നിൽ ഉത്തമാസനത്തിൽ ഇരുത്തി.
സുവര്ണഭാജനസ്ഥാന്നം ദദൌ ഭക്ത്യാ സ ഗൌതമഃ
സ്വർണ്ണപാത്രത്തിൽ വെച്ച അന്നം ഭക്തിയോടെ ഗോതമൻ സമർപ്പിച്ചു.
സുപക്വം പാകജാതം ച കല്പിതം യച്ഛതദ്വയമ്
നന്നായി വേവിച്ചതും പുതുതായി തയ്യാറാക്കിയതുമായ വിഭവങ്ങൾ ക്രമമായി നൽകി.
ശതം ശതം സുകന്ദാനാം ശാകാനാം ച പ്രകല്പിതമ്
നൂറ്റിയോളം നന്മയുള്ള കിഴങ്ങുകളും പച്ചക്കറികളും ഒരുപാട് തയ്യാറാക്കി.
ശര്കരാദ്യം തഥാ ചൂതമോചാഖര്ജൂരദാഡിമമ്
പഞ്ചസാരയും അതുപോലെ മാവും ഹരിതകിയും ഈന്തപ്പഴവും മാതളനാരങ്ങയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
പ്രിയാലക്രഞ്ജമ്ബുഫലം വികങ്കതഫലം തഥാ
പ്രിയാലം, കാഞ്ച, ഞാവല് പഴം, കൂടാതെ വികങ്കത പഴവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദത്ത്വാപോശാനകം വിപ്രോ ഭുഞ്ജധ്വമിതി ചാബ്രവീത്
ഈ പോഷകാഹാരം നല്കി, ആ മഹാത്മാവ് ബ്രാഹ്മണന്മാരോട്: 'ഭക്ഷിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഗൌതമഃ സ്വയമാദായ ശിവവിഷ്ണൂ അവീജയത്
ഗൗതമന് സ്വയം അവയെ എടുത്ത് ശിവനും വിഷ്ണുവിനും അര്പ്പിച്ചു.
പശ്യ വിഷ്ണോ ഹനൂമന്തം കഥം ഭുങ്ക്തേ സ വാനരഃ
വിഷ്ണുവേ, കാണൂ, ആ വാനരനായ ഹനുമാന് എങ്ങനെ ഭക്ഷിക്കുന്നു എന്ന്.
ചക്ഷേപ മുനിസംഷേഷു പശ്യത്സ്വപി മഹേശ്വരഃ
മുനിമാരെല്ലാവരും നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, മഹേശ്വരന് അവരിലേക്കു ദൃഷ്ടി ചൊരിഞ്ഞു.
ത്വദുച്ഛിഷ്ടഭോജ്യം തു തവൈവ വചനാദ്വിഭോ
നാഥാ, നിന്റെ കലശം ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം നിന്റെ അനുമതിയോടെയാണ് മറ്റാര്ക്കും കഴിക്കാവുന്നത്.
മഹ്യം നിവേദ്യ സകലം കൂപ ഏവ വിനിഃക്ഷിപേത്
എനിക്ക് എല്ലാം അറിയിച്ച ശേഷം, അവയെ കിണറ്റിലേക്കു ഇടണം.
ബാണലിങ്ഗേ സ്വയംഭൂതേ ചന്ദ്രകാന്തേ ഹൃദി സ്ഥിതേ
ബാണലിംഗത്തില്, ചന്ദ്രകാന്തക്കല്ലിന്റെ ഹൃദയത്തില് പ്രതിഷ്ഠിതമായത്.
ഭുക്തിവേലേയമധുനാ തദ്വൈരസ്യം കഥാന്തരാത്
ഇപ്പോള് ആഹാരസമയമാണ്; അതിനുള്ള വിരോധം മറ്റൊരു കഥയിലൂടെയാണ് വരുന്നത്.
അഥാസൌ ജലസംസ്കാരം കൃതവാന് ഗൌതമോ മുനിഃ
അതിനുശേഷം ഗൗതമമുനി ജലശുദ്ധീകരണം നടത്തി.
തഡാഗതോയൈഃ കതബീജഘര്ഷിതൈര്വിശൌധിതൈസ്തൈഃ കരകാനപൂരയത്
തടാകജലം വിത്തുകൊണ്ട് ഉരച്ച് ശുദ്ധീകരിച്ച്, ആ ജലം കലശങ്ങളില് നിറച്ചു.
യാമസ്യാപി പുനശ്ച വാരിവസനേനാശോധ്യ കുമ്ഭേന തഞ്ചന്ദ്പ്രന്ഥിമഥോ നിധായ ബകുലം ക്ഷിപ്ത്വാ തഥാ പാടലമ്
രാത്രിയിലൊതുക്കിയ വെള്ളം വീണ്ടും ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം, ആ ചന്ദ്രകാന്തം അതില് വെച്ചു, ബകുലപ്പൂവും പാടലപൂവും ചേര്ത്തു.
കൃത്വാഥോ മൃദുതരം സൂക്ഷ്മവസ്ത്രഖണ്ഡേനാവേഷ്ടേത്സൃണികമുഖം ച സൂക്ഷ്മചന്ദ്രമ്
അത് വളരെ മൃദുവാക്കി, സൂക്ഷ്മമായ വസ്ത്രം കൊണ്ട് ചുരുളാക്കി, ചുരുളിന്റെ വായ് നന്നായി പൊതിഞ്ഞു.
മന്ദവാതസമോപേതേ സൂക്ഷ്മവ്യജനവീജേതേ
മന്ദമാരുതം വീശുന്നിടത്ത്, സൂക്ഷ്മമായ വീശല് കൊണ്ട് അതിനെ കാറ്റടിച്ചു.
സംസ്കൃതാഃ സ്വായതാസ്തത്ര നരാ നാര്യോ ഽഥവാ നൃപാഃ
അവിടെ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും രാജാക്കന്മാരും പോലും ശുദ്ധീകരണം നടത്തി.
മധുര്പിഗമനിര്യാസമസാംദ്രമഗുരൂദ്ഭവമ്
മധുരവും കട്ടിയുള്ളതും സുഗന്ധമുള്ളതും ഭാരമുള്ളതുമായ രസം അവിടെ ഒഴുകി.
മസ്തകേ ജാപകം ന്യസ്യ പഞ്ചഗന്ധവിലേപനമ്
ജപിക്കുന്നവനെ തലയിൽ ഇരുത്തി, അഞ്ചു സുഗന്ധങ്ങൾ ചേർത്ത് തയ്യാറാക്കിയ ലേപനം പുരട്ടണം.
ഏവമേവാര്ചിതാ നാര്യ ആപ്തകുങ്കുമവിഗ്രഹാഃ
ഇങ്ങനെ ശുദ്ധമായ കുങ്കുമം അണിഞ്ഞ സ്ത്രീകളെ ആരാധിക്കുന്നു.
ഏതാദൃഗ്വനിതാഭിര്വാ നരൈര്വാ ദാപയേജ്ജലമ്
ഇത്തരത്തിലുള്ള സ്ത്രീകളാലോ പുരുഷന്മാരാലോ വെള്ളം അർപ്പിപ്പിക്കണം.
അഥവാമകരേ ന്യസ്യ കരകം പ്രേക്ഷ്യ തത്ര ഹി
അല്ലെങ്കിൽ ഇടതുകൈയിൽ പാത്രം വെച്ച് അതിനെ നോക്കണം.
ഏവം സ കാരയാമാസ ഗൌതമോ ഭഗവാന്മുനിഃ
ഇങ്ങനെ തന്നെ മഹർഷി ഗൗതമൻ അതെല്ലാം നടത്തിച്ചു.
പ്രക്ഷാലിതാങ്ഘ്രിഹസ്തേഷു ഗന്ധോദ്വര്തിതപാണിഷു
അവരുടെ കാലും കൈകളും കഴുകി, കൈകൾക്ക് സുഗന്ധം പുരട്ടിയശേഷം,
അഥ നീചസമാസീനാദേവാഃ സര്ഷിഗണാസ്തഥാ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും ഋഷികൾക്കൊപ്പം താഴ്ന്ന ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ ഇരുന്നു.
അകോണാന്വര്തുലാന്സ്ഥൂലാനസൂക്ഷ്മാനകൃശാനപി
വട്ടമായതും കോണുള്ളതും കട്ടിയുള്ളതും സൂക്ഷ്മമായതും സുന്ദരമായതുമായവ,