ശിഷ്യോ ഽയം മേ മഹാഭാഗോ ഹേയാദേയാദിവര്ജിതഃ
ഈ ശിഷ്യന് അത്യന്തം ഭാഗ്യവാനാണ്, സ്വീകരിക്കലോ തള്ളലോ പോലുള്ള ദോഷങ്ങളൊന്നുമില്ല.
ന ഘ്രാണഗ്രാഹ്യം ദേവേശ ന പാതവ്യം ന ചേതരത്
ദേവദേവാ, അതിനെ നാറ്റുകയോ കുടിക്കുകയോ മറ്റെന്തെങ്കിലും ചെയ്യുകയോ ചെയ്യരുത്.
ഉന്മത്തവികൃതാകാരഃ ശങ്കരാത്മേതി കീര്തിതഃ
അവന് ശങ്കരന്റെ സ്വരൂപം എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; ഭ്രാന്തനും വിചിത്രരൂപനുമാണ്.
ഏതന്മേ ദീയതാം ദേവ മൃതാനാമമൃതിസ്തഥാ
ദേവാ, ഈ അനുഗ്രഹം തന്നേ; മരിച്ചവർക്കും അമൃതത്വം ലഭിക്കട്ടെ.
സ്വാംശേന വായുനാ ദേഹമാവിശജ്ജഗദീശ്വരഃ
ലോകനാഥന് തന്റെ ഭാഗം വായുവിലൂടെ ശരീരത്തില് പ്രവേശിപ്പിച്ചു.
പര്യായൈരുച്യതേ ഽധീശഃ സാക്ഷാദ്വിഷ്ണുഃ ശിവഃ പരഃ
പരമേശ്വരനെ വിവിധ പേരുകളില് വിളിക്കുന്നു; നേരിട്ട് വിഷ്ണുവും ശിവനും പരമാത്മാവുമാണ്.
മമാജ്ഞാകാരകോ രാമഭക്തഃ പൂജിതവിഗ്രഹഃ
അവന് എന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു, രാമഭക്തനാണ്, വിഗ്രഹത്തെ ആരാധിക്കുന്നു.
ത്വയാ കൃതമിദം വേശ്മ വിസ്തൃതം സുപ്രതിഷ്ടിതമ്
നീ നിര്മ്മിച്ച ഈ വീട് വിശാലവും ഭദ്രവുമാണ്.
സമര്ചിതാഃ പ്രയാസ്യാമഃ സ്വസ്വവാസം തതഃ പരമ്
നമ്മെ ആരാധിച്ചശേഷം, നാം ഓരോരുത്തരും നമ്മുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിലേക്ക് പോകും.
അയോഗ്യം പ്രാര്ഥയാമീശ ഹ്യര്ഥീ ദോഷം ന പശ്യതി
പ്രഭോ, അപേക്ഷകന് യോഗ്യമല്ലാത്തത് ചോദിക്കുന്നു; അവന് അതിലെ ദോഷം കാണുന്നില്ല.
അഥേശോ വിഷ്ണുമാലോക്യ ഗൃഹീത്വാ തത്കരം കരേ
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ വിഷ്ണുവിനെ കണ്ടു, അവന്റെ കൈ സ്വന്ത കൈയിൽ പിടിച്ചു.
ക്ഷാമോദരോ ഽസി ഗോവിന്ദ ദേയം തേ ഭോജനം കിമു
നിന്റെ വയർ വളരെ ചെറുതാണ്, ഗോവിന്ദാ; നിന്നെന്ത് ഭക്ഷണം കൊടുക്കാൻ കഴിയൂ?
ഗച്ഛ വാ പാര്വതീഗേഹം യാ കുക്ഷിം പൂരയിഷ്യതി
പാർവതിയുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോവൂ; അവൾ നിന്റെ വയർ നിറയ്ക്കും.
ആദിശ്യ നന്ദിനം ദേവോ ദ്വാരാധ്യക്ഷം യഥോക്തവത്
ദേവൻ നന്ദിയെ, വാതിൽ കാവലാളെ, പറഞ്ഞതുപോലെ ആജ്ഞാപിച്ചു.
സംപാദയാന്നം ദേവേശാ ഭോക്തുകാമാ വയം മുനേ
ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, ഭക്ഷണം ഒരുക്കൂ; ഞങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മുനിയേ.
മൃദുശയ്യാം സമാരുഹ്യ ശയിതൌ ദേവതോത്തമൌ
മൃദുവായ കിടക്കയിലേറി, ആ രണ്ടു പരമ ദേവന്മാർ കിടന്നു.
ഗത്വാ തഡാഗം ഗംഭീരം സ്രാസ്യന്തൌ ദേവസത്തമൌ
ആഴമുള്ള കുളത്തിലേക്ക് പോയി, ആ രണ്ടു ഉത്തമ ദേവന്മാർ കുളിക്കാൻ തുടങ്ങി.
മുനയോ രാക്ഷസാശ്ചൈവ ജലക്രീഡാം പ്രചക്രിരേ
മുനികളും രാക്ഷസന്മാരും വെള്ളത്തിൽ കളിച്ചു.
ചക്രതുഃ ശങ്കരഋ പദ്മകിഞ്ജല്കാഞ്ജലിനാ ഹരേഃ
അവർ ശങ്കരനെയും ഹരിയെയും താമരപ്പൂവിന്റെ പൊടിയാൽ ചൊരിഞ്ഞു.
നേത്രേ കേശരസംപാതാത്പ്രമീലയത കേശവഃ
പൂവിന്റെ പൊടി കണ്ണിൽ വീണതുകൊണ്ട് കേശവൻ കണ്ണടച്ചു.
ഹര്യുത്തമാങ്ഗം ബാഹുഭ്യാം ഗൃഹീത്വാ സംന്യമജ്ജയത്
രണ്ടു കൈകൊണ്ട് ഹരിയുടെ തല പിടിച്ച്, അവനെ വെള്ളത്തിൽ മുക്കി.
പീഡിതഃ സ ഹരിഃ സൂക്ഷ്മം പാതയാമാസ ശങ്കരമ്
അവനെ മുക്കിയപ്പോൾ, ഹരി ശാന്തമായി ശങ്കരനെ വെള്ളത്തിൽ തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
അതാഡയദ്ധ്വരേര്വക്ഷഃ പാതയാമാസ ചാച്യുതമ്
വൈരിയുടെ നെഞ്ചിൽ അടിച്ചു, അച്യുതനെ വെള്ളത്തിൽ തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
ശീര്ഷേ ചൈവാകിരച്ഛംഭുമഥ ശംഭുരഥോ ഹരിഃ
അവൻ ശംഭുവിന്റെ തലയിൽ പൂവിടം ചിതറിച്ചു, പിന്നെ ശംഭു ഹരിയുടെയും തലയിൽ അങ്ങനെ ചെയ്തു.
ജലക്രീഡാസംഭ്രമേണ വിസ്രസ്തജടബന്ധനാഃ
വെള്ളത്തിൽ കളിച്ച ആവേശത്തിൽ, അവരുടെ ജടകൾ അഴുകി വീണു.
ഇതരേ തരബദ്ധ്വാസു ജടാസു ച മുനീശ്വരാഃ
മറ്റു വലിയ മുനികൾ ജടകൾ തമ്മിൽ കെട്ടി.
പാതയന്തോ ഽന്യതശ്ചാപി ക്ത്രോശന്തോ രുദതസ്തഥാ
ചിലർ തമ്മിൽ തള്ളിക്കളഞ്ഞു, ചിലർ കയ്യിൽ പിടിച്ച് നിലവിളിച്ചു, ചിലർ കരഞ്ഞു.
ആകാശേ വാനരേശസ്തു നനര്ത ച നനാദ ച
ആകാശത്ത് കുരങ്ങന്മാരുടെ നാഥൻ നൃത്തം ചെയ്തു, ഗുരുതരമായി വിളിച്ചു.
സുഗീത്യാ ലലിതാ യാസ്തു ആഗായത വിധാ ദശ
ആരൊക്കെയോ മധുരമായി, മനോഹരമായ രാഗത്തിൽ പാടിയവരൊക്കെയും പത്തു വിധത്തിലുള്ള ഗാനങ്ങൾ ആലാപിച്ചു.
സ്വയം ഗാതും ഹി ലലിതം മന്ദംമന്ദം പ്രചക്രമേ
അവൾ തന്നെ, ലളിതമായ ഗാനം മൃദുവായി, മന്ദമായി പാടാൻ തുടങ്ങി.