തദുത്പത്തിം വദ ഭ്രാതരനുഗ്രാഹ്യോ ഽസ്മി തേ യദി
സഹോദരാ, ഞാൻ നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് യോഗ്യനാണെങ്കിൽ അതിന്റെ ഉത്ഭവം എന്നോട് പറയൂ.
വദൃതാം ശൃണ്വതാം ചൈംവ പുണ്യദാം പാപനാശിനീമ്
കേൾക്കുമ്പോൾ പുണ്യവും പാപനാശവും നൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പറയൂ.
ദക്ഷാത്മജേ തസ്യ ഭാര്യേ ദിതിശ്ചാദിതിരേവ ച
ദക്ഷന്റെ മക്കളായ ഭാര്യമാർ ദിതിയും അതിതിയും ആയിരുന്നു.
തേ തയോരാത്മജാ വിപ്ര പരസ്പരജയൈഷിണഃ
അവരുടെ മക്കൾ, ബ്രാഹ്മണനേ, പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവരായിരുന്നു.
ആദിര് ദൈത്യോ ദിതേഃ പുത്രോ ഹിരണ്യകശിപുര്ബലീ
ദിതിയുടെ മകനായ ആദ്യ ദൈത്യൻ ശക്തനായ ഹിരണ്യകശിപുവാണ്.
വിരോചന സ്തസ്യ സുതോ ബഭൂവ ദ്വിജഭക്തിമാന്
അവന്റെ മകൻ ബ്രാഹ്മണഭക്തനായ വിരോചനനായിരുന്നു.
സ ഏവ വാഹിനീപാലോ ദൈത്യാനാമഭവന്മുനേഃ
അവനേ തന്നെയാണ് ദൈത്യരുടെ സൈന്യാധിപതിയായി മാറിയത്, മഹർഷേ.
വിജിത്യ വസുധാം സര്വാം സ്വര്ഗം ജേതും മനോ ദധേ
ഭൂമിയെ മുഴുവൻ ജയിച്ച ശേഷം, അവൻ സ്വർഗം നേടാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
ഗജേഗജേ പഞ്ചശതീ പദാതേഃ കിം വര്ണ്യതേ തസ്യ ചമൂര്വരിഷ്ടാ
ഓരോ വിഭാഗത്തിലും അഞ്ചുനൂറ് ആനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവന്റെ കാല്പടയാളികളെ വിവരിക്കേണ്ടതുണ്ടോ? അവന്റെ സൈന്യം അതിലൊക്കെയും മികച്ചതായിരുന്നു.
പിത്രാ സമം ശൌര്യപരാക്രമാഭ്യാം ബാണോ ബലേഃ പുത്രശതഗ്രജോ ഽഭൂത്
ബലിൻ്റെ നൂറ് മക്കളിൽ മൂത്തവനായ ബാണൻ, ധൈര്യത്തിലും വീര്യത്തിലും പിതാവിനോടു തുല്യനായിരുന്നു.
ധ്വജാതപര്ത്രൈര്ഗഗനാബുരാശേസ്തരങ്ഗവിദ്യുത്സ്മരണം പ്രകുര്വന്
പതാകകളും കൊടികളും ആകാശത്ത് മിന്നുന്ന മേഘക്കൂട്ടം പോലെ ദൃശ്യമായി.
സുരശ്ച യുദ്ധായ പുരാത്തഥൈവ വിനിര്യയുര്വജ്രകരാദയശ്ച
ദേവന്മാരും വജ്രം കൈവശമുള്ളവരും മറ്റു ദേവതകളും മുമ്പുപോലെ തന്നെ യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു.
കല്പാന്തമേഘാനിര്ധോഷം ഡിണ്ഡിംമധ്വനിസംഭ്രമമ്
മഹാപ്രളയകാലത്തെ മേഘഗർജ്ജനപോലെയാണ് മൃദംഗങ്ങളുടെ മുഴക്കം മുഴങ്ങിയത്.
ദേവാശ്ച ദൈത്യസേനാസു സംഗ്രാമേ ഽത്യന്തദാരുണേ
ദേവന്മാർ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യസൈന്യങ്ങളുമായി ഏറ്റുമുട്ടി.
ഇത്യേവം സുമഹാന്ഘോഷോ വദതാം സേനയോരഭൂത്
ഇങ്ങനെ ഇരുസൈന്യങ്ങളും വിളിച്ചുപറഞ്ഞപ്പോൾ വലിയ ഗർജ്ജനവും ശബ്ദവും ഉയർന്നു.
ഭാങ്കാരൈഃ സ്യന്ദനാനാം ച ബാണക്രേങ്ഗാരനിഃസ്വനൈഃ
രഥങ്ങളുടെ ഗർജ്ജനവും അമ്പുകളുടെ കണികെട്ട ശബ്ദവും എല്ലാം ചേർന്ന് ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി.
ടങ്ഗാരൈര്ധനുഷാം ചൈവ ലോകഃ ശബ്ദത്മയോ ഽഭവത്
വില്ലുകളുടെ ഇടിച്ചുമുട്ടലും ആയുധങ്ങളുടെ ഇടിവും കൊണ്ട് ലോകം മുഴുവൻ ശബ്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു.
അകാലപ്രലയം മേനേ നിരീക്ഷ്യ സകലം ജഗത്
ഇത് കണ്ടപ്പോൾ, ലോകം മുഴുവൻ സമയമല്ലാത്ത പ്രളയം വന്നുവെന്ന് കരുതി.
ചലദ്വിദ്യുന്നിഭാ രാത്രിശ്ഛാദിതാ ജലദൈരിവ
മേഘങ്ങൾ കൊണ്ട് മറഞ്ഞ രാത്രിയിൽ, ചലിക്കുന്ന മിന്നലുകൾ പോലെ പ്രകാശം പടർന്നു.
നാരാചൈശ്ചൂര്ണയാമാസുര്വേവാസ്തേ ലഘുവിക്രമാഃ
ദ്രുതഗതിയിലുള്ള ദേവന്മാർ ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ശത്രുക്കളെ തകർത്തു.
അശ്വൈരശ്വാംശ്ച കേചിത്തു ഗദാദണ്ഡൈരഥാര്ദ്ദയന്
ചിലർ കുതിരകൾ കൊണ്ടു കുതിരകളെ ഇടിച്ചു; മറ്റുള്ളവർ ഗദയും ദണ്ഡവും ഉപയോഗിച്ചു ആക്രമിച്ചു.
സമുക്ത്രാന്താസവഃ കേചിദ്വിമാനാനി സമാശ്രിതാഃ
ചിലർ അമൃതം കുടിച്ച്, ആകാശരഥങ്ങളിൽ അഭയം തേടി.
തേ ദേവഭാവമാപന്നാ ദൈതേയാന്സമുപാദ്രവന്
ദൈവസ്വരൂപം സ്വീകരിച്ചവരായ അവർ ദൈത്യന്മാരുടെ നേരെ ഓടിച്ചെന്നു.
ശസ്ത്രൈര്ബഹുവിധൈര്ദ്ദേവാന്നിജധ്നുരതിദാരുണാഃ ശക്രസ്യൈശ്വര്യമിച്ഛന്തീ ദൈത്യാനാം ച പരാജയമ്
ഇന്ദ്രന്റെ ആധിപത്യം നേടാനും ശത്രുക്കളെ തോൽപ്പിക്കാനും ആഗ്രഹിച്ച ദേവന്മാർ, പലവിധ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അതിക്രൂരമായി ദൈത്യന്മാരെ സംഹരിച്ചു.
പരിധൈശ്ഛുരികാഭിശ്ച കുന്തൈശ്ചക്രൈശ്ച ശങ്കുഭിഃ
അവിടെ തീയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട തടങ്ങൾ, കത്തികൾ, കുന്തങ്ങൾ, ചക്രങ്ങൾ, മൂർച്ഛിച്ച കൂമ്പാരങ്ങൾ എന്നിവയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ശക്ത്യോപലൈഃ ശതഘ്രീഭിഃ പാശൈശ്ച തലമുഷ്ടിഭിഃ
അവിടെ ശക്തികൾ, കല്ലുകൾ, ശതഘ്നികൾ, പാശങ്ങൾ, കൈയിലൊതുങ്ങുന്ന ആയുധങ്ങൾ എന്നിവയും ഉപയോഗിച്ചു.
രഥാശ്വനാഗപദഗൈഃ സങ്കുലോ വവൃധേ രണഃ
രഥങ്ങൾ, കുതിരകൾ, ആനകൾ, പടയാളികൾ എന്നിവകൊണ്ട് യുദ്ധഭൂമി നിറഞ്ഞു.
ഏവമഷ്ടസഹസ്രാണി യുദ്ധമാസീത്സുദാരുണമ്
അങ്ങനെ എട്ടായിരം പേർ അതീവ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
സുരലോകം പരിത്യതജ്യ സര്വേ ഭീതാഃ പ്രദുദ്രുവുഃ
എല്ലാവരും ഭയപ്പെട്ട് ദേവലോകം ഉപേക്ഷിച്ച് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
വൈരോചനിസ്ത്രിഭുവനം നാരായണപരായണഃ
വൈരോചനൻ, നാരായണഭക്തനായവൻ, മൂന്നു ലോകവും ഭരിച്ചു.