മനസാ നിര്വൃത്തിം പ്രാപ്യസസ്മാര ച ഗുരോര്വചഃ
മനസ്സിൽ ആന്തരിക സമാധാനം ലഭിച്ച ശേഷം, അവൻ ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകൾ ഓർമ്മിച്ചു.
പീര്വവൃത്തം ച വിപ്രായ സര്വം തസ്മൈ ന്യവേദയത്
മുന്പുണ്ടായ എല്ലാ സംഭവങ്ങളും അവൻ ബ്രാഹ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
നാമാനി വ്യാഹരന്വിഷ്ണോഃ സദ്യോ വാരാണസീം യയൌ
വിഷ്ണുവിന്റെ നാമങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ചുകൊണ്ട്, അവൻ ഉടൻ വാരാണസിയിലേക്ക് പോയി.
ബ്രാഹ്മണീദത്തശ പാത്തു മുക്തോ മിത്രസഹോ ഽഭവത്
ബ്രാഹ്മണിയുടെ ഭാര്യ നൽകിയ ദാനത്താൽ മിത്രസഹൻ മോചിതനായി.
അഭിഷിക്തോ മുനുശ്രേഷ്ഠ സ്വകം രാജ്യമപാലയത്
അഭിഷേകം ലഭിച്ച ശേഷം, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ തന്റെ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
വശിഷ്ടാത്പ്രാപ്യ സന്താനം ഗതോ മോക്ഷം നൃപോത്തമഃ
വശിഷ്ഠനിൽ നിന്ന് സന്താനം ലഭിച്ച രാജാവിന് മോക്ഷം ലഭിച്ചു.
ഗൃണഞ്ഛൃണ്വന്സ്മരന്ഗങ്ഗാം പീത്വാ മുക്തോ ഭവേന്നരഃ
ഗംഗയെ പാടുന്നവനും കേൾക്കുന്നവനും ഓർക്കുന്നവനും കുടിക്കുന്നവനും മോക്ഷം നേടും.
പാരം ഗന്തും സുരാധീശൈര്ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവരപി
ദേവതകളുടെ അധിപന്മാരായ ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും പോലും അതിന്റെ പരം കടക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
വിമുക്തോ ബ്രഹ്മസദനം നരോ യാതി ന സംശയഃ
മോചിതനായ മനുഷ്യൻ ബ്രഹ്മയുടെ ലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
തദൈവ പാപനിമുക്തോ ബ്രഹ്മലോകേ മഹീയതേ
അന്നേ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, അവൻ ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ മഹത്വം നേടുന്നു.
തദുത്പത്തിം വദ ഭ്രാതരനുഗ്രാഹ്യോ ഽസ്മി തേ യദി
സഹോദരാ, ഞാൻ നിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിന് യോഗ്യനാണെങ്കിൽ അതിന്റെ ഉത്ഭവം എന്നോട് പറയൂ.
വദൃതാം ശൃണ്വതാം ചൈംവ പുണ്യദാം പാപനാശിനീമ്
കേൾക്കുമ്പോൾ പുണ്യവും പാപനാശവും നൽകുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പറയൂ.
ദക്ഷാത്മജേ തസ്യ ഭാര്യേ ദിതിശ്ചാദിതിരേവ ച
ദക്ഷന്റെ മക്കളായ ഭാര്യമാർ ദിതിയും അതിതിയും ആയിരുന്നു.
തേ തയോരാത്മജാ വിപ്ര പരസ്പരജയൈഷിണഃ
അവരുടെ മക്കൾ, ബ്രാഹ്മണനേ, പരസ്പരം ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവരായിരുന്നു.
ആദിര് ദൈത്യോ ദിതേഃ പുത്രോ ഹിരണ്യകശിപുര്ബലീ
ദിതിയുടെ മകനായ ആദ്യ ദൈത്യൻ ശക്തനായ ഹിരണ്യകശിപുവാണ്.
വിരോചന സ്തസ്യ സുതോ ബഭൂവ ദ്വിജഭക്തിമാന്
അവന്റെ മകൻ ബ്രാഹ്മണഭക്തനായ വിരോചനനായിരുന്നു.
സ ഏവ വാഹിനീപാലോ ദൈത്യാനാമഭവന്മുനേഃ
അവനേ തന്നെയാണ് ദൈത്യരുടെ സൈന്യാധിപതിയായി മാറിയത്, മഹർഷേ.
വിജിത്യ വസുധാം സര്വാം സ്വര്ഗം ജേതും മനോ ദധേ
ഭൂമിയെ മുഴുവൻ ജയിച്ച ശേഷം, അവൻ സ്വർഗം നേടാൻ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
ഗജേഗജേ പഞ്ചശതീ പദാതേഃ കിം വര്ണ്യതേ തസ്യ ചമൂര്വരിഷ്ടാ
ഓരോ വിഭാഗത്തിലും അഞ്ചുനൂറ് ആനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവന്റെ കാല്പടയാളികളെ വിവരിക്കേണ്ടതുണ്ടോ? അവന്റെ സൈന്യം അതിലൊക്കെയും മികച്ചതായിരുന്നു.
പിത്രാ സമം ശൌര്യപരാക്രമാഭ്യാം ബാണോ ബലേഃ പുത്രശതഗ്രജോ ഽഭൂത്
ബലിൻ്റെ നൂറ് മക്കളിൽ മൂത്തവനായ ബാണൻ, ധൈര്യത്തിലും വീര്യത്തിലും പിതാവിനോടു തുല്യനായിരുന്നു.
ധ്വജാതപര്ത്രൈര്ഗഗനാബുരാശേസ്തരങ്ഗവിദ്യുത്സ്മരണം പ്രകുര്വന്
പതാകകളും കൊടികളും ആകാശത്ത് മിന്നുന്ന മേഘക്കൂട്ടം പോലെ ദൃശ്യമായി.
സുരശ്ച യുദ്ധായ പുരാത്തഥൈവ വിനിര്യയുര്വജ്രകരാദയശ്ച
ദേവന്മാരും വജ്രം കൈവശമുള്ളവരും മറ്റു ദേവതകളും മുമ്പുപോലെ തന്നെ യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ടു.
കല്പാന്തമേഘാനിര്ധോഷം ഡിണ്ഡിംമധ്വനിസംഭ്രമമ്
മഹാപ്രളയകാലത്തെ മേഘഗർജ്ജനപോലെയാണ് മൃദംഗങ്ങളുടെ മുഴക്കം മുഴങ്ങിയത്.
ദേവാശ്ച ദൈത്യസേനാസു സംഗ്രാമേ ഽത്യന്തദാരുണേ
ദേവന്മാർ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ യുദ്ധത്തിൽ ദൈത്യസൈന്യങ്ങളുമായി ഏറ്റുമുട്ടി.
ഇത്യേവം സുമഹാന്ഘോഷോ വദതാം സേനയോരഭൂത്
ഇങ്ങനെ ഇരുസൈന്യങ്ങളും വിളിച്ചുപറഞ്ഞപ്പോൾ വലിയ ഗർജ്ജനവും ശബ്ദവും ഉയർന്നു.
ഭാങ്കാരൈഃ സ്യന്ദനാനാം ച ബാണക്രേങ്ഗാരനിഃസ്വനൈഃ
രഥങ്ങളുടെ ഗർജ്ജനവും അമ്പുകളുടെ കണികെട്ട ശബ്ദവും എല്ലാം ചേർന്ന് ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കി.
ടങ്ഗാരൈര്ധനുഷാം ചൈവ ലോകഃ ശബ്ദത്മയോ ഽഭവത്
വില്ലുകളുടെ ഇടിച്ചുമുട്ടലും ആയുധങ്ങളുടെ ഇടിവും കൊണ്ട് ലോകം മുഴുവൻ ശബ്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞു.
അകാലപ്രലയം മേനേ നിരീക്ഷ്യ സകലം ജഗത്
ഇത് കണ്ടപ്പോൾ, ലോകം മുഴുവൻ സമയമല്ലാത്ത പ്രളയം വന്നുവെന്ന് കരുതി.
ചലദ്വിദ്യുന്നിഭാ രാത്രിശ്ഛാദിതാ ജലദൈരിവ
മേഘങ്ങൾ കൊണ്ട് മറഞ്ഞ രാത്രിയിൽ, ചലിക്കുന്ന മിന്നലുകൾ പോലെ പ്രകാശം പടർന്നു.
നാരാചൈശ്ചൂര്ണയാമാസുര്വേവാസ്തേ ലഘുവിക്രമാഃ
ദ്രുതഗതിയിലുള്ള ദേവന്മാർ ഇരുമ്പ് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് ശത്രുക്കളെ തകർത്തു.