പ്രോക്തവാന്സര്വധര്മാശ്ച പുരാണേഷു മഹീപതേ
രാജാവേ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളും പുരാണങ്ങളിൽ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
പുരാണാനി മഹാബുദ്ധേ ഇഹാമുത്ര സുഖായ ഹി
മഹാബുദ്ധിയുള്ളവനേ, ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും സുഖത്തിനായി പുരാണങ്ങൾ ഉണ്ട്.
തസ്യ സ്യാന്നിര്മലാ ബുദ്ധിര്ഭൂയോ ധര്മപരായണഃ
അവന്റെ മനസ്സ് പാവനമാകുന്നു, എന്നും ധർമ്മത്തിൽ അർപ്പിതനായി കഴിയുന്നു.
വിഷ്ണുഭക്തനൃണാം ഭൂപ ധര്മേ ബുദ്ധിഃ പ്രവര്ത്തതേ
രാജാവേ, വിഷ്ണുഭക്തന്മാരിൽ ധർമ്മം തിരിച്ചറിയാനുള്ള ബുദ്ധി ഉണരുന്നു.
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാണാം യേ ഫലാന്യഭിലിപ്സവഃ
ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, സുഖം, മോക്ഷം എന്നിവയുടെ ഫലങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ—
അഹം തു ഗൌതമമുനേഃ സര്വജ്ഞാദ്രൂഹ്യവാദിനഃ
എങ്കിൽ ഞാൻ, സർവ്വം അറിയുന്ന ഗൗതമമുനിയെ അഭിമാനത്തോടെ അപമാനിച്ചവനാണ്.
കദാചിത്പരമേശസ്യ പൂജാം കര്ത്തുമഹം ഗതഃ
ഒരു പ്രാവശ്യം ഞാൻ പരമേശ്വരനെ ആരാധിക്കാൻ പോയിരുന്നു.
സ തു ശാന്തോ മഹാബുദ്ധിര്ഗൌന്തമസ്തേജസാം നിധിഃ
ആ ഗൗതമൻ, ശാന്തനും മഹത്തായ ബുദ്ധിയുള്ളവനും, തേജസ്സിന്റെ നിധിയുമായിരുന്നു.
യസ്ത്വര്ചിതോ മയാ ദേവഃ ശിവഃ സര്വജഗദ്ഗുരുഃ
എൻറെ ആരാധന ലഭിച്ച ദേവൻ, സർവ്വലോകത്തിനും ഗുരുവായ ശിവൻ തന്നെയാണ്.
ജ്ഞാനതോ ഽജ്ഞാനതോ വാപി യോ ഽവജ്ഞാം കുരുതേ ഗുരോഃ
ആരെങ്കിലും, അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ, ഗുരുവിനെ അവഗണിച്ചാൽ—
ശുശ്രൂഷാം കുരുതേ യസ്തു ഗുരുണാം സാദരം നരഃ
പക്ഷേ, ആരെങ്കിലും ഗുരുവിനെ ആദരപൂർവ്വം സേവിച്ചാൽ—
തേന ശാപേന ദഗ്ധോ ഽഹമന്തശ്ചൈവ ക്ഷധാഗ്നിനാ
ആ ശാപം കൊണ്ടു ഞാൻ അകത്തുനിന്ന് വിശപ്പിന്റെ അഗ്നിയിൽ കത്തിപ്പോയി.
ഏവം വദതി വിപ്രേന്ദ്ര വടസ്ഥേ ഽസ്മിന്നിശാചരേ
ഇങ്ങനെ ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ വടവൃക്ഷത്തിനടിയിൽ രാത്രിയിൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ—
ഏതസ്മിന്നന്തരേ പ്രാത്പഃ കശ്ചിദ്വിപ്രോ ഽതിധാര്മികഃ
അപ്പോൾ തന്നെ, ഒരു അത്യന്തം ധാർമ്മികനായ ബ്രാഹ്മണൻ അവിടെ എത്തി.
വഹന്ഗങ്ഗാജലം സ്കന്ധേ സ്തുവന് വിശ്വേശ്വരം പ്രഭുമ്
കണ്ടത്തിൽ ഗംഗാജലം ചുമന്ന്, ലോകനാഥനെ സ്തുതിച്ചു കൊണ്ടായിരുന്നു അവൻ.
തമാഗതം മുനിം ദൃഷ്ട്വാ പിശാചീരാക്ഷസൌ ച തൌ
ആ മുനിയെ വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ആ പിശാചും രാക്ഷസനും—
അശക്താസ്തം ധര്ഷയിതുമിദമൂചുശ്ച രാക്ഷസാഃ
അവനെ ആക്രമിക്കാൻ കഴിയാതെ, രാക്ഷസന്മാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
നാമകീര്തനമാഹാത്മ്യാദ്രാക്ഷസാ ദൂരഗാവയമ്
നാമസ്മരണയുടെ മഹത്വം കൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ രാക്ഷസന്മാർ ദൂരെയായി പോയത്.
നാമപ്രാവരണം വിപ്ര രക്ഷതി ത്വാം മഹാഭയയാത്
ബ്രാഹ്മണാ, ദൈവനാമത്തിന്റെ സംരക്ഷണം നിന്നെ വലിയ ഭയത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നു.
പരാം ശാന്തിം സമാപന്നാ മഹിമ്നാ ഹ്യച്യുതസ്യ വൈ
അച്യുതന്റെ മഹിമയാൽ അവർ പരമശാന്തി പ്രാപിച്ചു.
ഗങ്ഗാജലാഭിഷേകേണ പാഹ്യസ്മാത്പാതകോച്ചയാത്
ഗംഗാജലത്തിൽ കുളിച്ച് ഞങ്ങളെ പാപങ്ങളുടെ കൂമ്പാരത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമേ.
സ താരയേനഗത്സര്വമിതി ശംസന്തി സൂരയഃ
അവനുവഴി പോയവരെ എല്ലാം രക്ഷിക്കുന്നു എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
കേനോപായേന ലഭ്യേത മുക്തിഃ സര്വത്ര ദുര്ലഭാ
എങ്ങനെയാണ് എല്ലായിടത്തും അപൂർവമായ മോക്ഷം നേടാൻ കഴിയുക?
തയൈവാകൃതപുണ്യാസ്തു താരയന്തി കഥം പരാന്
പുണ്യം ചെയ്തിട്ടില്ലാത്തവർ ആ വഴിയിലൂടെ മറ്റുള്ളവരെ എങ്ങനെ രക്ഷിക്കും?
യഥാ ഹി സര്വലോകാനാമാനന്ദായ കലാനിധിഃ
എല്ലാ ലോകങ്ങൾക്കും സന്തോഷം നൽകുന്നത് എങ്ങിനെ ചന്ദ്രൻ ആണോ,
താനി സര്വാണി ഗങ്ഗായാഃ കണസ്യാപി സമാനിന
അങ്ങനെ ആ സന്തോഷങ്ങൾ എല്ലാം ഗംഗയുടെ ഒരു തുള്ളിക്കു പോലും തുല്യമാണ് എന്ന് കരുതുന്നു.
ഗങ്ഗാജലം പുനാത്യേവ കുലാനാമേകവിംശതിമ്
ഗംഗാജലം ഇരുപത്തൊന്ന് തലമുറകളെ വരെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു.
ഗങ്ഗാജലപ്രദാനേന പാഹ്മസ്മാന്പാപകര്മിണഃ
ഗംഗാജലം അർപ്പിച്ച് പാപം ചെയ്ത ഞങ്ങളെ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കണമേ.
നിശമ്യ വിസ്മയാ വിഷ്ടോ ബഭൂവ ദ്വിജസതമഃ
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണൻ അത്ഭുതത്തോടെ നിറഞ്ഞുപോയി.
കിമു ജ്ഞാനപ്രഭാവാണാം മഹതാം പുണ്യശാലിനാമ്
അങ്ങനെ ജ്ഞാനശക്തിയുള്ള മഹാന്മാരും പുണ്യവാന്മാരും എങ്ങിനെയാകും!