ശക്തിഹീനഃ സ വിജ്ഞേയശ്ചിരകാലഫവപ്രധഃ
ശക്തിയില്ലാത്തത് ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ ഫലം തരൂ എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
അസൌ പരാങ്മുഖോ ജ്ഞേയോ ഭജതാം ചിരസിദ്ധിദഃ
പിന്തിരിഞ്ഞത് ഭജിക്കുന്നവർക്കും ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞാൽ മാത്രമേ ഫലം തരൂ എന്ന് അറിയണം.
സ മന്ത്രോ ബധിരഃ പ്രോക്തഃ കഷ്ടേനാല്പഫലപ്രദഃ
ബധിരമായ മന്ത്രം വളരെ കഷ്ടതയോടെ അല്പം ഫലം മാത്രം തരുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
നേത്രഹീനസ്തു വിജ്ഞേയഃ ക്ലേശേനാപി ന സിദ്ധിദഃ
കണ്ണില്ലാത്തത് എത്ര കഷ്ടപ്പെട്ടാലും ഫലം തരില്ല എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ഹംസേംദുര്വാ സകാരോ വാ ഫകാരോ വര്മ വാ പുന
ഹംസ, ഇന്ദു, സയുക്തം, ഫയുക്തം, അഥവാ കാവചം എന്നിവയോ.
ഏവം മധ്യേ ദ്വയം മൂര്ഘ്നി യസ്മിന്നസ്രലകാരകൌ
ഇങ്ങനെ, മദ്ധ്യഭാഗത്ത്, തലയിൽ, 'ല'യും 'ക'യും ഇല്ലാത്ത രണ്ടു അക്ഷരങ്ങൾ ഉള്ളത്.
അഗ്നിഃ പവനസംയുക്തോ മനോര്യസ്യ തു മൂര്ദ്ധനി
മനുവിന്റെ തലയിൽ കാറ്റുമായി ചേർന്ന അഗ്നി ഉണ്ട്.
അസ്രം ദ്വാഭ്യാം ത്രിഭിഃ ഷഡ്ഭിരഷ്ടാഭിര്ദൃശ്യതേ ഽക്ഷരേഃ
രണ്ടു, മൂന്ന്, ആറു, അല്ലെങ്കിൽ എട്ട് അക്ഷരങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒരു കണ്ണുനീർ കാണപ്പെടുന്നു.
ഹകാരഃ ശക്തിരഥവാ ഭീതോ മന്ത്രഃ സ ഏവ ഹി
'ഹ' എന്ന അക്ഷരം ശക്തിയാണ്, അല്ലെങ്കിൽ ആ മന്ത്രം ഭയപ്പെടുത്തുന്നതാണ്.
മലിനസ്തു സ വിജ്ഞേയോ ഹ്യതിക്ലേശേന സിദ്ധിദഃ
കഴുകാത്തത് അങ്ങനെ തന്നെ തിരിച്ചറിയണം; വലിയ കഷ്ടതയോടെ അതു ഫലം നൽകും.
അസ്രം ചാസ്തി സ മന്ത്രസ്തു തിരസ്കൃത ഉദീരിതഃ
കണ്ണുനീർ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ മന്ത്രം മറച്ചുവെച്ച് ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു.
യസ്യ സ്യാദ്ഭേദിതോ മന്ത്രസ്ത്യാജ്യഃ ക്ലിഷ്ടഫലപ്രദഃ
ഒരു മന്ത്രം തകരാറായാൽ അതു ഉപേക്ഷിക്കണം, കാരണം അതു കഷ്ടതയുള്ള ഫലം നൽകും.
വിദ്യാ വാപ്യഥവാ മന്ത്രോ ഭവേത്സപ്തദശാക്ഷരഃ
വിദ്യയോ മന്ത്രമോ പതിനേഴു അക്ഷരങ്ങളുള്ളതാകാം.
യസ്യ മധ്യേ സ്ഥിതം ചാസ്രം സ മന്ത്രോ മൂര്ച്ഛിതഃ സ്മൃതഃ
മധ്യത്തിൽ കണ്ണുനീർ ഉണ്ടെങ്കിൽ ആ മന്ത്രം ക്ഷീണിച്ചതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
മന്ത്രസ്യാദൌ ച മധ്യേ ച മൂര്ധ്നി ചാസ്രചതുഷ്ടയമ്
മന്ത്രത്തിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, മധ്യത്തിൽ, തലയിൽ നാലു കണ്ണുനീർ കാണപ്പെടുന്നു.
പുനര്വിശതിവര്ണോ വാ യോ മന്ത്രഃ സ്മരസംയുതഃ
ഇനി, ഇരുപത് അക്ഷരങ്ങളുള്ള, കാമം ചേർന്ന മന്ത്രം വീണ്ടും പറയപ്പെടുന്നു.
സപ്താര്ണോ ബാലമന്ത്രസ്തു കുമാരോ വസുവര്ണവാന്
ഏഴ് അക്ഷരങ്ങളുള്ളത് ബാലമന്ത്രം എന്നു വിളിക്കുന്നു; എട്ടു അക്ഷരങ്ങളുള്ളത് യൗവനമാണ്.
ത്രിംശദ്വര്ണശ്ചതുഃഷഷ്ടിവര്ണശ്ചാപി ശതാക്ഷരഃ
മുപ്പത് അക്ഷരങ്ങളുള്ള, അറുപത്തിനാല് അക്ഷരങ്ങളുള്ള, നൂറ് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രമുണ്ട്.
നവാര്ണസ്താരസംയുക്തോ മന്ത്രോ നിസ്ത്രിംശ ഉച്യതേ
ഒമ്പത് അക്ഷരങ്ങളുള്ളതും 'ത' അക്ഷരം ചേർന്നതും 'മുപ്പത്' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ശിഖാ വര്മ ച യസ്യാന്തേ നേത്രമസ്രം ച ദൃശ്യതേ
അവയുടെ അവസാനം ശിഖ, കവചം, കണ്ണ്, കണ്ണുനീർ എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു.
ആദ്യന്തമധ്യേ ഫട്കാരഃ ഷോഢാ യസ്മിന്പ്രദൃശ്യതേ
തുടക്കം, അവസാനം, മധ്യം എന്നിവിടങ്ങളിൽ ആ മന്ത്രത്തിൽ ആറു പ്രാവശ്യം 'ഫട്' അക്ഷരം കാണാം.
കൂട ഏകാക്ഷരോ മന്ത്രഃ സ ഏവോക്തോ നിരംശകഃ
ഒരു അക്ഷരമുള്ള 'കൂഠ' മന്ത്രം വിഭജിക്കാനാവാത്തതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ഷഡ്വര്ണോ ബീജഹീനോ വാ സാര്ദ്ധസപ്താക്ഷരോ ഽപി വാ
ആറ് അക്ഷരങ്ങളുള്ളതോ, ബീജം ഇല്ലാത്തതോ, ഏഴര അക്ഷരങ്ങളുള്ളതോ മന്ത്രമായി വരാം.
സാര്ദ്ധബീജത്രയയുതോ മന്ത്രോ വിംശതിവര്ണവാന്
ഒരരയും മൂന്നു ബീജങ്ങളുമുള്ള മന്ത്രം ഇരുപത് അക്ഷരങ്ങളാണ്.
യോ മന്ത്രോ ദന്തവര്ണസ്തു മോഹിതഃ സ തു കീര്തിതഃ
പല്ല് ഉപയോഗിച്ച് ഉച്ചരിക്കുന്ന അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രം മനസ്സിനെ കുഴപ്പത്തിലാക്കുന്നതാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ക്ഷുധാര്തഃ സ തു വിജ്ഞേയോ മന്ത്രസിദ്ധിവിവര്ജിതഃ
അത്തരം മന്ത്രം വിശേഷമായ ശക്തി ഇല്ലാതെ വിശപ്പുള്ളതുപോലെയാണ് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്.
ത്രയോര്വിംശതിവര്ണോ വാ സ മനുര്ദൃപ്തസംജ്ഞകഃ
ഇരുപത്തിമൂന്ന് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രം അഹങ്കാരമുള്ളതെന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
ഏകോന ത്രിംശദര്ണോ വാ മന്ത്രോ ഹീനാങ്ഗകഃ സ്മൃതഃ
ഇരുപത്തൊന്പത് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രം അപൂർണ്ണമായ അവയവങ്ങളുള്ളതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
അതിക്രൂരഃ സ വിജ്ഞേയോ ഽഖിലകര്മസു ഗര്ഹിതഃ
അത്തരം മന്ത്രം അത്യന്തം ക്രൂരമാണ്, എല്ലായിടത്തും കുറ്റംചൊല്ലപ്പെടുന്നു.
വ്രീഡിതഃ സ തു വിജ്ഞേയഃ സര്വകര്മസു ന ക്ഷമഃ
അത്തരം മന്ത്രം ലജ്ജിതമായതും, ഒരു കര്മ്മത്തിനും യോജിച്ചതല്ലെന്നും അറിയണം.