ബ്രഹ്മണഃ പദമന്വേഷ്ടുമുത്സുകഃ പിതരം യയൌ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥലം അന്വേഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ തന്റെ പിതാവിന്റെ അടുക്കൽ പോയി.
ശുകഃ പ്രദക്ഷിണീകൃത്യ യയൌ കൈലാസപര്വതമ്
ശുകൻ പ്രദക്ഷിണം നടത്തി, കൈലാസപർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
ക്ഷണൈകം സ്ഥീയതാം പുത്ര ഇതി ച ക്രോശ ദുര്മനാഃ
ദുഃഖഭാരിതയായ അമ്മ, "മകനേ, ഒരു നിമിഷം കൂടി നിന്നു പോകൂ!" എന്ന് കരഞ്ഞു.
മോക്ഷമേവാനുസംചിത്യ ഗത ഏവ പരം പദമ്
മോക്ഷം മാത്രം ലക്ഷ്യമാക്കി, അവൻ പരമാവസ്ഥയിലേക്കു യാത്രയായി.
പുനഃ പപ്രച്ഛ തം വിപ്ര ശുകാഭിപതനം മുനിമ്
മുനി വീണ്ടും ആ ബ്രാഹ്മണനോടു ശുകന്റെ അവതരണം കുറിച്ച് ചോദിച്ചു.
യച്ഛ്രൃത്വാ മാനസം മേ ഽദ്യ ശാന്തിമഗ്ര്യാമുപാഗതമ്
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, ഇന്നലേയ്ക്ക് എന്റെ മനസ്സ് ഉന്നതമായ ശാന്തി അനുഭവിച്ചു.
നഹി സമ്പൂര്ണതാമേതി തൃഷ്ണാ കൃഷ്ണഗുണാര്ണവേ
കൃഷ്ണന്റെ ഗുണസമുദ്രത്തിൽ തൃഷ്ണക്ക് ഒരിക്കലും തൃപ്തി ഉണ്ടാകില്ല.
കുത്ര തേ നിവസംതീഹ സംശയോ മേ മഹാനയമ്
അവർ ഇവിടെ എവിടെയാണ് താമസിക്കുന്നത്? ഇതാണ് എന്റെ വലിയ സംശയം.
ധാരയാമാസ ചാത്മാനം യഥാശാസ്ത്രം മഹാമുനിഃ
മഹാമുനി ശാസ്ത്രാനുസരണം ആത്മാവിനെ നിയന്ത്രിച്ചു.
തതഃ സ പ്രാങ്മുഖോ വിദ്വാനാദിത്യേന വിരോചിതേ
അതിനുശേഷം, പൂർവ്വദിശയിലേക്കു മുഖം തിരിച്ച്, ആ പണ്ഡിതൻ സൂര്യപ്രഭയിൽ തിളങ്ങി.
ന തത്ര പക്ഷിസംഘാതോ ന ശബ്ദോ ന ച ദര്ശനമ്
അവിടെ പക്ഷികളുടെ കൂട്ടമോ, ശബ്ദമോ, കാഴ്ചയോ ഒന്നുമില്ലായിരുന്നു.
സ ദദര്ശ തദാത്മാനം സര്വസംഗവിനിഃസൃതഃ
ആ സമയത്ത്, എല്ലാ ബന്ധങ്ങളെയും വിട്ട് അവൻ തനിക്കു തന്നെ കണ്ടു.
സ പുനര്യോഗമാസ്ഥായ മോക്ഷമാര്ഗോപലബ്ധയേ
അവൻ വീണ്ടും യോഗം സ്വീകരിച്ച് മോക്ഷമാർഗം തേടി.
അന്തരീക്ഷചരഃ ശ്രീമാന്വ്യാസപുത്രഃ സുനിശ്ചിതഃ
വ്യാസപുത്രനായ ആ മഹത്വമുള്ളവൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
ദദൃശുഃ സര്വഭൂതാനി മനോമാരുതരംഹസമ്
എല്ലാ ജീവികളും മനസ്സിന്റെയും കാറ്റിന്റെയും വേഗത്തിൽ അവനെ കണ്ടു.
പുഷ്പ വര്ഷൈശ്ച ദിവ്യൈസ്തമവചക്രുര്ദിവൌകസഃ
ദേവതകൾ ദിവ്യപുഷ്പങ്ങൾ വർഷിച്ച് അവനെ ആദരിച്ചു.
ഋഷയശ്ചൈവ സംസിദ്ധാഃ കോ ഽയം സിദ്ധിമുപാഗതഃ
സിദ്ധരായ ഋഷിമാർ, "ഇവിടെയെത്തി സിദ്ധി നേടിയവൻ ആരാണ്?" എന്ന് ചോദിച്ചു.
ഉവാച ച മഹാതേജാസ്താനൃഷീന്സംപ്രഹര്ഷിതഃ
മഹാതേജസ്സുള്ളവൻ സന്തോഷത്തോടെ ആ ഋഷിമാരോട് പറഞ്ഞു.
തസ്മൈ പ്രതിവചോദേയം ഭവദ്ഭിസ്തു സമാഹിതൈഃ
നിങ്ങൾ മനസ്സോടെ ശ്രദ്ധയോടെ അവനു ഈ ഉത്തരമറിയിക്കണം.
തമോ ഹ്യഷ്ടവിധം ത്യക്ത്വാ ജഹൌ പഞ്ചവിധം രജഃ
അവൻ എട്ടുവിധമായ അന്ധകാരവും അഞ്ചുവിധമായ രാഗവും ഉപേക്ഷിച്ചു.
തതസ്തസ്മിന്പദേ നിത്യേ നിര്ഗുണേ ലിങ്ഗപൂജിതേ
അപ്പോൾ, ആ ശാശ്വതവും ഗുണരഹിതവും ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ,
സംശ്ലിഷ്ടേ ശ്വേതപീതേ ച രുക്മരൂപ്യമയേ ശുഭേ
ഒന്നിച്ചു ചേർന്ന വെള്ളയും മഞ്ഞയും, പൊന്നിലും വെള്ളിയിലും നിർമ്മിതമായ അത്ഭുതമായ ആ ഭാവത്തിൽ,
സോ ഽവിശങ്കേന മനസാ തഥൈവാഭ്യപതച്ഛുകഃ
അവിടേക്ക് സംശയമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ ആ ശുകൻ സമീപിച്ചു.
അദൃശ്യേതാം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഇരുവരും അദൃശ്യരായി; അത്ഭുതം സംഭവിച്ചെന്നപോലെയായിരുന്നു.
ന ച പ്രതിജഘാനാസ്യ സ ഗതിം പര്വതോത്തമഃ
പർവതശ്രേഷ്ഠൻ അവന്റെ വഴിയെ തടഞ്ഞില്ല.
ശുകോ ദദര്ശ ധര്മാത്മാ പുഷ്പിതദ്രുമകാനനമ്
ധർമ്മപരനായ ശുകൻ പുഷ്പിതമായ വൃക്ഷങ്ങളുടെ കാനനം കണ്ടു.
നിരാകാരം തു സാകാരാദദൃശുസ്തം വിവാസസഃ
രൂപമുള്ളവർ ദൂരത്ത് നിന്ന് രൂപരഹിതനെ കണ്ടു.
ഉത്തമാം ഗതിമാസ്ഥായ പൃഷ്ടതോ ഽനുസസാര ഹ
ഉത്തരമായ വഴി സ്വീകരിച്ച്, അവൻ പിന്നിൽ പിന്തുടർന്നു.
ദര്ശയിത്വാ പ്രഭാവം സ്വം സര്വഭൂതോ ഽഭവത്തദാ
സ്വന്തം ശക്തി കാണിച്ച ശേഷം, അവൻ എല്ലാ ജീവികളുമായി മാറി.
നിമേഷാന്തരമാത്രേണ ശുകാഭിപതനം യയൌ
ഒരു കണ്ണിറുക്കിൽപോലും വൈകാതെ, ശുകന്റെ ഉയർച്ച നടന്നു.