അധ്യാത്മഗതമാലീനോ നിരപേക്ഷോ നിരാമിഷഃ
ആത്മാവിൽ ലയിച്ചവനും, അനാസക്തനും, ആഗ്രഹങ്ങളില്ലാത്തവനും ആകണം.
സുഖദുഃഖവിപര്യാസോ യദാ സമുപപദ്യതേ
സുഖവും ദുഃഖവും പരസ്പരം മാറി വരുമ്പോൾ,
സ്വഭാവാദ്യത്നമാതിഷ്ഠേദ്യത്നവാന്നാവസീദതി
സ്വഭാവം അനുസരിച്ച് പരിശ്രമിക്കണം; പരിശ്രമിക്കുന്നവർക്ക് തകർച്ചയില്ല.
താനി പൂര്വശരീരാണി നിത്യമേകം ശരീരിണമ്
മുന്പുണ്ടായ ശരീരങ്ങൾ എല്ലാം ഒരേ ജീവിക്കാണ് എപ്പോഴും ഉണ്ടായിരുന്നത്.
നിര്ദഗ്ധം പരദേഹേന പരദേംഹം ബലാബലമ്
മറ്റൊരു ശരീരത്താൽ അതിന്റെ ശക്തിയും ദൗർബല്യവും നശിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
സംഗത്യാ ജഠരേ ന്യസ്തം രേതോബിന്ദുമചേതനമ്
സംഗമത്തിലൂടെ, അവബോധമില്ലാത്ത രേതസ്സിന്റെ ഒരു തുള്ളി ഗർഭത്തിൽ നിക്ഷേപിക്കപ്പെടുന്നു.
അന്നപാനാനി ജീര്യന്തേ യത്ര ഭക്ഷ്യാശ്ച ഭക്ഷിതാഃ
അവിടെ ഭക്ഷ്യവും പാനീയവും ചുരണ്ടപ്പെടുന്നു, ഭക്ഷിച്ചതെല്ലാം ദഹിക്കപ്പെടുന്നു.
ഗര്ഭേ മൂത്രപുരീഷാണാം സ്വഭാവനിയതാ ഗതിഃ
ഗർഭത്തിൽ മൂത്രത്തിന്റെയും മലത്തിന്റെയും പ്രവാഹം സ്വാഭാവികമായാണ് നടക്കുന്നത്.
പ്രഭവന്ത്യുദരേ ഗര്ഭാ ജായമാനാസ്തഥാപരേ
ഉദരത്തിൽ ഗർഭങ്ങൾ രൂപപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ മറ്റു ജീവികളും ജനിക്കുന്നു.
ഏതസ്മാദ്യോനിസംബന്ധാദ്യോ ജീവന്പരിമുച്യതേ
ഈ ഗർഭബന്ധം മൂലം ജീവൻ ഉള്ളവൻ അതിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
ഗര്ഭസ്യ സഹ ജാതസ്യ സപ്തമീമീദൃശീം ദശാമ്
ഗർഭത്തിൽ ജനിച്ചവന് ഏഴാം മാസം ഇങ്ങനെയൊരു അവസ്ഥ വരുന്നു.
നാഭ്യുത്ഥാനേ മനുഷ്യാണാം യോഗാഃ സ്യുര്നാത്ര സംശയഃ
മനുഷ്യർക്കു നാഭിയിൽ നിന്നാണ് യോഗങ്ങൾ ഉദയിക്കുന്നത് എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
വ്യാധിഭിര്ഭക്ഷ്യമാണാനാം ത്യജതാം വിപുലന്ധനമ്
രോഗങ്ങൾ കൊണ്ടു ക്ഷയിച്ചുപോകുന്നവർ വലിയ സമ്പത്ത് ഉപേക്ഷിക്കുന്നു.
വേദനാ നാപകര്ഷന്തി യതമാനാശ്ചികിത്സകാഃ
വൈദ്യന്മാർ എത്ര ശ്രമിച്ചാലും വേദനകൾ വിട്ടുപോകുന്നില്ല.
വ്യാധിഭിഃ പരികൃഷ്യന്തേ മൃഗാ ജ്യാഘ്രൈരിവാര്ദിതാഃ
മൃഗങ്ങളെ രോഗങ്ങൾ വല്ലാതെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു, വേട്ടക്കാരൻ കാട്ടുമൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടുന്നതുപോലെ.
ദൃശ്യന്തേ ജരയാ ഭഗ്നാ നാഗൈര്നാഗാ ഇവോത്തമാഃ
വയസ്സിന്റെ ഭാരം മൂലം തകർന്നുപോകുന്നവരെ കാണാം, വലിയാനകളാൽ തോറ്റുപോകുന്ന മഹാനായാനകളെപ്പോലെ.
ശ്വാപദാശ്ച ദരിദ്രാശ്ച പ്രായോ നാര്താ ഭവന്തി തേ
കാട്ടുമൃഗങ്ങളും ദരിദ്രരും സാധാരണയായി ഇങ്ങനെ പീഡിക്കപ്പെടാറില്ല.
ആക്രമ്യ രോഗ ആദത്തേ പശൂന്പശുപചോ യഥാ
രോഗം ജീവികളെ പിടിച്ചെടുക്കുന്നു, മാംസവ്യാപാരി മൃഗങ്ങളെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ.
സ്രോതസാ മഹസാ ക്ഷിപ്രം ഹ്രിയമാണം ബലീയസാ
ശക്തമായ ഒരു പ്രവാഹം വേഗത്തിൽ ആരെയെങ്കിലും കൊണ്ടുപോകുന്നതുപോലെ, ശക്തിയാൽ പിടിച്ചുകൊള്ളപ്പെടുന്നു.
സ്വഭാവാ ഹ്യതിവര്തന്തേ യേ നിര്മുക്താഃ ശരീരിഷു
ശരീരത്തിൽ നിന്നു മോചിതരായവർ സ്വഭാവത്തെ അതിജയിക്കുന്നു.
യതതേ ച യഥാശക്തി ന ച തദ്വര്തതേ തഥാ
ആളുകൾ തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് ശ്രമിക്കുന്നു, എങ്കിലും കാര്യങ്ങൾ എപ്പോഴും ആഗ്രഹിച്ചപോലെ നടക്കാറില്ല.
നാപ്രിയം പ്രതിപദ്യേരന്നുത്ഥാനസ്യ ഫലം പ്രതി
ശ്രമത്തിന്റെ ഫലത്തിനായി അനിഷ്ടമായതു സ്വീകരിക്കരുത്.
അപ്രമത്താഃ ശഠാഃ ക്രൂരാ വിക്രാന്താഃ പര്യുപാസതേ
ജാഗ്രതയുള്ളവരും, കപടവുമുള്ളവരും, ക്രൂരരുമായി ധൈര്യശാലികളുമായവരും മറ്റുള്ളവരെ സേവിക്കുന്നു.
സ്വം സ്വം ച പുനരന്യേഷാം ന കഞ്ചിദതിഗച്ഛതി
ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കാര്യങ്ങൾ പിന്തുടരുന്നു, പിന്നെയും മറ്റുള്ളവരുടെ കാര്യങ്ങൾ നോക്കുന്നു; ആരും തങ്ങളുടെ ഭാഗ്യത്തേക്കാൾ കൂടുതലൊന്നും നേടുന്നില്ല.
വഹൄന്തി ശിബികാമന്യേ യാന്ത്യന്യേ ശിബികാരുഹഃ
ചിലർ ശിബിക ചുമക്കുന്നു, മറ്റുള്ളവർ അതിൽ കയറി യാത്രചെയ്യുന്നു.
മനുജാശ്ച ഗതശ്രീകാഃ ശതശോ വിവിധാഃ സ്ത്രിയാഃ
ധനം നഷ്ടപ്പെട്ട പുരുഷന്മാരെയും, നാനാതരത്തിലുള്ള നൂറുകണക്കിന് സ്ത്രീകളെയും കാണാം.
ഇദമന്യത്പരം പശ്യ നാത്ര മോഹം കരിഷ്യസി
ഇതൊന്നും കൂടാതെ മറ്റൊരു പരമസത്യം നോക്കു; ഇവിടെ നീ മോഹത്തിലാവില്ല.
സര്വം ത്യക്ത്വാ സ്വരൂപസ്ഥഃ സുഖീ ഭവ നിരാമയഃ
എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, തനതായ സ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊണ്ട്, സന്തോഷത്തോടെ രോഗരഹിതനായി ഇരിക്ക.
യേന ദേവാഃ പരിത്യജ്യ ഭര്ത്യലോകം ദിവം ഗതാഃ
ആളുകളുടെ ലോകം ഉപേക്ഷിച്ച്, ദേവന്മാർ ആളുടെ കാരണത്താൽ സ്വർഗത്തിലേക്കുപോയി.
സനത്കുമാരഃ പ്രയയൌ പൂജിതസ്തേന സാദരമ്
സനത്കുമാരൻ, അവനാൽ ആദരപൂർവ്വം ആദരിക്കപ്പെട്ട്, പുറപ്പെട്ടു.