സാത്ത്വികം മാര്ഗമാസ്ഥായ പശ്യേദാത്മാനമാത്മനാ
സാത്വികമായ മാർഗം പിന്തുടർന്ന്, ആത്മാവിനെ ആത്മാവിലൂടെ കാണണം.
സംപശ്യന്നൈവ ലിപ്യേത ജലേ വാരിചരഗോ യഥാ
അങ്ങനെ കണ്ടാൽ, ജലജീവി വെള്ളത്തിൽ മലിനമാവാത്തതുപോലെ, അവൻ അണികിടക്കില്ല.
വിഹായ ദേഹം നിര്മുക്തോ നിര്ദ്വന്ദ്വഃ ശുഭസംഗതഃ
ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ച്, മോചിതനായി, ഇരട്ടത്വങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, നല്ലവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഇരിക്കണം.
ധാര്യതേ യാ ദ്വിജൈസ്താത മോക്ഷശാസ്ത്രവിശാരദൈഃ
പ്രിയനായവനേ, മോക്ഷശാസ്ത്രത്തിൽ നിപുണരായ ദ്വിജന്മാർ കൈവശം വയ്ക്കുന്നതാണ് അതു.
സ്വയം ച ശക്യം തദ്ദ്രഷ്ടും സുസമാഹിതര്ചതസാ
ആഴമായ ഭക്തിയോടെ മനസ്സ് ഏകാഗ്രമാക്കി ആരാധിച്ചാൽ, അതു നേരിട്ട് കാണാൻ കഴിയും.
യശ്ച നേച്ഛതി ന ദ്വേഷ്ടി ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ സ തു
ആഗ്രഹവും വൈരവും ഇല്ലാതവൻ ബ്രഹ്മാവസ്ഥ നേടുന്നു.
പൂര്വൈരാചരിതോ ധര്മശ്ചതുരാശ്രമസംജ്ഞകഃ
പണ്ടുകാലത്ത് മുതിർന്നവർ അനുഷ്ഠിച്ച ധർമ്മം നാലു ആശ്രമങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു.
കര്മണാ മനസാ വാചാ ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ
പ്രവൃത്തിയിലും മനസ്സിലും വാക്കിലും ഏകാഗ്രത പുലർത്തുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവസ്ഥ ലഭിക്കും.
ത്യക്ത്വ കാമം ച ലോഭം ച തതോ ബ്രഹ്മത്വമശ്നുതേ
ആഗ്രഹവും ലോഭവും ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, പിന്നെ ബ്രഹ്മാവസ്ഥയിലേക്ക് ഉയരാം.
സമോ ഭവതി നിര്ദ്വുദ്വോ ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ
സമഭാവം പുലർത്തി, ചഞ്ചലത ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവസ്ഥയിലേക്കെത്തും.
കാഞ്ചനം ചായസം ചൈവ സുഖദുഃഖേ തഥൈവ ച
പൊന്നിനെയും ഇരുമ്പിനെയും, സുഖത്തെയും ദുഃഖത്തെയും ഒരുപോലെ കാണുന്നു.
ജീവിതം മരണം ചൈവ ബ്രഹ്മ സംപദ്യതേ തദാ
ജീവിതത്തെയും മരണത്തെയും ഒരുപോലെ കാണുമ്പോൾ ബ്രഹ്മാവസ്ഥ ലഭിക്കും.
തര്ഥേദ്രിയാണി മനസാ സംയന്തവ്യാനി ഭിക്ഷുണാ
ഭിക്ഷുക്കൾക്ക് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ മനസ്സുകൊണ്ട് നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതാണ്.
തഥാ ബുദ്ധിപ്രദീപേന ശക്യ ആത്മാ നിരീക്ഷിതുമ്
അതുപോലെ, ബുദ്ധിയുടെ പ്രകാശത്തിൽ ആത്മാവിനെ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയും.
യഞ്ചാന്യദപി വേത്തവ്യം തത്ത്വതോ വേത്തി തദ്ഭവാന്
മറ്റു അറിയേണ്ടതെല്ലാം നീ സത്യമായി അറിയുന്നു, മഹാനേ.
ഗുരോശ്ചൈവ പ്രസാദേന തവ ചൈവോപശിക്ഷയാ
ഗുരുവിന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, നിന്റെ ആത്മശ്രമത്താൽ,
ജ്ഞാനം ദിവ്യം സമാദീപ്തം തേനാസി വിദിതോ വിദിതോ മമ
ദിവ്യമായ ജ്ഞാനം പൂർണ്ണമായി തെളിഞ്ഞതുകൊണ്ട് നീ എന്നെ അറിയപ്പെടുന്നു.
അധികം ച തവൈശ്വര്യം തഞ്ച ത്വം നാവബുധ്യസേ
നിന്റെ ഐശ്വര്യം അതിലും കൂടുതലാണ്, പക്ഷേ നീ അതറിയുന്നില്ല.
ഉത്പന്നേ ചാപി വിജ്ഞാ നേ നാധിഗച്ഛന്തി താങ്ഗതിമ്
ജ്ഞാനം ഉദിച്ചാലും, എല്ലാവർക്കും ആ നിലയിലേക്കെത്താൻ കഴിയില്ല.
വിമുച്യ ഹൃദയഗ്രന്ഥീനാര്തിമാസാദയന്തി താമ്
ഹൃദയത്തിലെ കെട്ടുകൾ അഴിച്ചാൽ, അവർ ആ ദുഃഖമുക്തി നേടുന്നു.
വ്യവസായാദൃതേ ബ്രഹ്മന്നാസാദയതി തത്പദമ്
ദൃഢനിശ്ചയം ഇല്ലാതെ, ബ്രഹ്മണേ, ആ നിലയിലേക്കെത്താൻ കഴിയില്ല.
നൌത്സുക്യം നൃത്യഗീതേഷു ന രാഗ ഉപജായതേ
നൃത്തത്തിലും പാട്ടിലും ആവേശമോ ആസക്തിയോ ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
പശ്യാമിത്വാം മഹാഭാഗ തുല്യനിന്ദാത്മസംസ്തുതിമ്
മഹാഭാഗനേ, ഞാന് കാണുന്നു, നീ സ്വയം പ്രശംസിക്കുകയും അപമാനിക്കുകയും ഒരുപോലെ ചെയ്യുന്നു.
ആസ്ഥിതം പരമം മാര്ഗേ അക്ഷയം ചാപ്യനാമയമ്
നീ അക്ഷയവും ദുഃഖരഹിതവുമായ പരമമായ മാര്ഗം സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
തസ്മിന്വൈ വര്തസേ വിപ്രകിമന്യത്പരിപൃച്ഛസി
നീ അതില് തന്നെ നിലകൊള്ളുന്നു; മഹര്ഷേ, പിന്നെ എന്താണ് നീ അന്വേഷിക്കുന്നത്?
ആത്മനാത്മാനമാസ്ഥായ ദൃഷ്ട്വാ ചാത്മാനമാത്മനാ
സ്വയം ആശ്രയിച്ച്, സ്വയം തന്നെ സ്വയം അറിയുന്നു.
ശൈശിരം ഗിരിമാസാദ്യ പാരാശര്യം ദദര്ശ ച
തണുത്ത പര്വ്വതത്തിലെത്തിയ ശേഷം, അവന് പരാശര്യനെയും കണ്ടു.
ആരര്ണേയോ വിശുദ്ധാത്മാ ദിവാകരസമപ്രഭഃ
ആരര്ണേയന് മനസ്സില് ശുദ്ധിയും സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശവും ഉള്ളവനായിരുന്നു.
തതോ നിവേദയാമാസ പിതുഃ സര്വമുദാരധീഃ
അതിനുശേഷം, മഹാമനസ്കനായ അവന് എല്ലാം അച്ഛനോടു പറഞ്ഞു.
തച്ഛത്വാ വേദകര്താസൌ പ്രഹൃഷ്ടേനാന്തരാത്മനാ
അത് കേട്ട ശേഷം, വേദങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ ആചാര്യന് അകത്തുനിന്ന് സന്തോഷിച്ചു.