യഥൈവ ഹി സമിദ്ധോ ഽഗ്നിര്ഭാതി ഹവ്യമുപാത്തവാന്
യജ്ഞത്തിൽ ഹോമം സ്വീകരിച്ച അഗ്നി എങ്ങനെ തെളിഞ്ഞു പ്രകാശിക്കുന്നുവോ,
ബിഭ്രഞ്ചിത്രം ച വിപ്രേന്ദ്ര രൂപവര്ണമനുത്തമമ്
അവൻ അത്ഭുതകരമായ അതുല്യമായ രൂപവും വർണ്ണവും ധരിച്ചു, മഹാബ്രാഹ്മണനേ.
അഭ്യേത്യ സ്നാപയാമാസ വാരിണാ സ്വേന നാരദ
അടുത്തു ചെന്ന നാരദൻ തന്റെ തന്നെ വെള്ളത്തിൽ അവനെ സ്നാനമാടിച്ചു.
ജഗീയന്ത ച ഗന്ധര്വാ നനൃതുഞ്ചാപ്സരോഗണാഃ
ഗന്ധർവന്മാർ പാടുകയും അപ്സരസ്മാർ നൃത്തം ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.
വിശ്വാവസുശ്ച ഗന്ധര്വസ്തഥാ തുംബുരുനാരദൌ
വിശ്വാവസു എന്ന ഗന്ധർവനും, തുംബുരുവും, നാരദനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തത്ര ശക്രപുരോഗാശ്ച ലോകപാലാഃ സമാഗതാഃ
അവിടെ ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി ലോകപാലന്മാർ ഒത്തുചേർന്നു.
ദിവ്യാനി സര്വപുഷ്പാണി പ്രവവര്ഷ ച മാരുതഃ
വായു ദൈവികമായ എല്ലാ പൂക്കളും മഴപോലെ ചിതറി.
തം മഹാത്മാ സ്വയം പ്രീത്യാ ദേവ്യാ സഹ മഹാദ്യുതിഃ
ആ മഹാത്മാവും ദേവിയുമൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ അവനെ സേവിച്ചു.
തസ്യ ദേവേശ്വരഃ ശക്തോ ദിവ്യമദ്ഭുതദര്ശനമ്
ദേവന്മാരുടെ നാഥനായ ശക്തനും അത്ഭുതമായ ദൈവിക രൂപമുള്ളവനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഹംസാശ്ച ശതപത്രാശ്ച സാരസാശ്ച സഹസ്രശഃ
ആയിരക്കണക്കിന് ഹംസകളും താമരകളും സാരസപ്പക്ഷികളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ആരണേ യസ്തദാ ദിവ്യം പ്രാപ്യ ജന്മ മഹാമുനിഃ
അപ്പോൾ ആ മഹർഷി കാട്ടിൽ ദൈവിക ജന്മം പ്രാപിച്ചു.
ഉത്പന്നമാത്രം തം വേദാഃ സരഹസ്യാഃ സസംഗ്രഹാഃ
അവൻ ജനിച്ച ഉടനെ തന്നെ രഹസ്യങ്ങളോടും സമാഹാരങ്ങളോടും കൂടിയ വേദങ്ങൾ അവനിൽ തെളിഞ്ഞു.
ബൃഹസ്പതിം സ വവ്രേ ച വേദവേദാങ്ഗഭാഷ്യവിത്
വേദങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും ഭാഷ്യങ്ങളും അറിയുന്ന ബൃഹസ്പതിയെ ഗുരുവായി അവൻ തിരഞ്ഞെടുത്തു.
സോ ഽധീത്യ വേദാനഖിലാന്സരഹസ്യാന്സസംഗ്രഹാന്
അവൻ എല്ലാ വേദങ്ങളും അവയുടെ രഹസ്യങ്ങളും സമാഹാരങ്ങളും പഠിച്ചു.
ഗുരവേ ദക്ഷിണാം ദത്ത്വാ സമാവൃത്തോ മഹാമുനിഃ
ഗുരുവിന് ദക്ഷിണ നൽകിയാണ് ആ മഹർഷി പഠനം പൂര്ത്തിയാക്കി.
ദേവതാനാമൃഷീണാം ച ബാല്യേ ഽപി സുമഹാതപാഃ
ദേവന്മാരിലും ഋഷിമാരിലും ബാല്യത്തിലും തന്നെ അവൻ വലിയ തപസ്സിലായിരുന്നു.
ന ത്വസ്യ രമതേ ബുദ്ധി രാശ്രമേഷു മുനീശ്വര
എന്നാൽ, മുനിശ്രേഷ്ഠാ, ആശ്രമങ്ങളിൽ അവന്റെ മനസ്സ് ആസ്വദിച്ചില്ല.
സ മോക്ഷമനുചിന്ത്യൈവ ശുകഃ പിതരമഭ്യഗാത്
മോക്ഷം മാത്രം ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് ശുകൻ അച്ഛനോടു സമീപിച്ചു.
മോക്ഷധര്മേഷു കുശലോ ഭഗവാന് പ്രബ്രവീതു മേ
അവൻ പറഞ്ഞു: 'മോക്ഷധർമ്മങ്ങളിൽ നിപുണനായ ഭഗവൻ, ദയവായി എന്നെ പഠിപ്പിക്കണം.'
ശൃത്വാ പുത്രസ്യ വചനം പരമര്ഷിരുവാച തമ്
മകനിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട മഹർഷി അവനോട് പറഞ്ഞു.
പിതുര്നിദേശാജ്ജഗ്രാഹ ശുകോ ബ്രഹ്മവിദാം വരഃ
അപ്പന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശുകൻ അതു സ്വീകരിച്ചു.
ശതം ബ്രാഹ്മ്യാ ശ്രിയാ യുക്തം ബ്രഹ്മതുല്യപരാക്രമമ്
അവന് ബ്രഹ്മത്തിന്റെ സമ്പത്തും നൂറിരട്ടി പ്രകാശവും ബ്രഹ്മാവിനോട് തുല്യമായ ശക്തിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഉവാച ഗച്ഛേതി തദാ ജനകം മിഥിലേശ്വരമ്
അപ്പോൾ അവൻ മിഥിലയുടെ രാജാവായ ജനകനെ കാണാൻ പോകുവാൻ പറഞ്ഞു.
പിതുര്നിയോഗാദഗമജ്ജനകം മേഥഖിലം നൃപമ്
അപ്പന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം അവൻ മിഥില ദേശത്തിലെ രാജാവായ ജനകനെ സമീപിച്ചു.
ഉക്തശ്ച മാനുഷേണ ത്വം തഥാ ഗച്ഛേത്യവിസ്മിതഃ
ഒരു മനുഷ്യൻ അവനോട് അതുപോലെ പോകണമെന്ന് പറഞ്ഞു, അതിൽ അവന് അത്ഭുതമൊന്നുമുണ്ടായില്ല.
ആര്ജവേനൈവ ഗന്തവ്യം ന സുഖായ ക്ഷണാത്ത്വയാ
നേരത്തോടും സത്യസന്ധതയോടും കൂടിയാണ് നീ പോകേണ്ടത്, സുഖത്തിനോ ആസ്വാദനത്തിനോ ഒരു നിമിഷവും നീ പോകരുത്.
അഹൄങ്കാരോ ന കര്തവ്യോ യാജ്യേ തസ്മിന്നരാധിപേ
ആ രാജാവിന്റെ യാഗത്തിൽ നീ അഹങ്കാരം കാണിക്കരുത്.
സ ധര്മകുശലോ രാജാ മോക്ഷശാസ്ത്രവിശാരദഃ
ആ രാജാവ് ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും മോക്ഷശാസ്ത്രങ്ങളിൽ വിദഗ്ധതയും ഉള്ളവനാണ്.
ഏവമുക്തഃ സ ധര്മാത്മാ ജഗാമ മിഥിലാം മുനിഃ
ഇങ്ങനെ ഉപദേശിക്കപ്പെട്ട ശേഷം, ആ ധാർമ്മികനായ മുനി മിഥിലയിലേക്ക് പോയി.
സഗിരീം ശ്ചാപ്യതിക്രമ്യ ഭാരതം വര്ഷമാസദത്
പർവതങ്ങൾ കടന്ന് അവൻ ഭാരതദേശത്ത് എത്തി.