ആസസാദ നദീം രേവാം ധര്മജ്ഞഃ സ പിപാസിതഃ
ധർമ്മജ്ഞനായ അവൻ ദാഹംകൂടി, രേവാനദിയുടെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു.
ഭുക്ത്വാ ച മന്ത്രിഭിഃ സാര്ധ്ദം താം നിശാം തത്ര ചാവസത്
മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ഭക്ഷണം കഴിച്ച്, ആ രാത്രി അവിടെ താമസിച്ചു.
ബഭ്രാമ മന്ത്രിസഹിതോ നര്മദാതീരജേ വനേ
നർമദയുടെ തീരത്തുള്ള കാട്ടിൽ തന്റെ മന്ത്രിയോടൊപ്പം അവൻ സഞ്ചരിച്ചു.
ആകര്ണകൃഷ്ടബാണഃ സത് കൃഷ്ണസാരം സമന്വഗാത്
വില്ലിൽ അമ്പ് കയറ്റി കാതുവരെ വലിച്ച്, കറുത്ത കാട്ടുപ്രാവിനെ പിന്തുടർന്നു.
വ്യാഘ്രദ്വയം ഗുഹാസംസ്ഥമപശ്ഥമപശ്യത്സുരതേ രതമ്
ഒരു ഗുഹയ്ക്കുള്ളിൽ രതിയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്ന രണ്ട് കടുവകളെ അവൻ കണ്ടു.
ധനുഃസംഹിതബാണേന തേനാസൌ ശരശാസ്ത്രവിത്
വില്ലിലും അമ്പും ഒരുക്കിയ അമ്പിനിപുണൻ ആയവൻ അവരെ നേരിട്ടു.
പതമാനാ തു സാവ്യാഘ്രീ ഷട്രത്രിംശദ്യോജനായതാ
അപ്പോൾ, ആറു മുപ്പത്താറ് യോജന നീളമുള്ള ആ പെൺകടുവ ചാടിപ്പുറപ്പെട്ടു.
പതിതാം സ്വപ്രിയാം വീക്ഷ്യ ദ്വിഷന്സ വ്യാഘ്രരാക്ഷസഃ
സ്വന്തം പ്രിയപ്പെട്ടവളെ വീണുകിടക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ശത്രുവായ കടുവാരാക്ഷസൻ ക്രോധംകൊണ്ടു.
രാജാ തു ഭയസംവിഗ്നോ വനേസൈന്യം സമേത്യ ച
രാജാവിന് ഭയം പിടിച്ചപ്പോൾ, കാട്ടിൽ തന്റെ സൈന്യത്തെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് നിന്നു.
ശങ്കമാനസ്തു തദ്രക്ഷഃകൃത്യാ ദ്രാജാ സുദാസജഃ
ആ രാക്ഷസന്റെ കൃത്യങ്ങൾ സംശയിച്ച രാജാവ് സുദാസജൻ ഭയത്തോടെ നിന്നു.
ഗതേ ബഹുതിഥേ കാലേ ഹയമേധമഖം നൃപഃ
നേരം വളരെ കഴിഞ്ഞശേഷം, രാജാവ് അശ്വമേധയാഗം നടത്തി.
തത്ര ബ്രഹ്മാദിദേവേഭ്യോ ഹവിര്ദത്ത്വാ യഥാവിധി
അവിടെ ബ്രഹ്മാവിനും മറ്റു ദേവന്മാർക്കും വിധിപ്രകാരം ഹോമങ്ങൾ അർപ്പിച്ചു.
കര്തും പ്രതിക്രിയാം രാജ്ഞേ സമായാതോരുഷാന്വിതഃ
പിന്നീട്, ക്രോധംകൊണ്ടു അവൻ രാജാവിനോടു നഷ്ടപരിഹാരം ആവശ്യപ്പെടാൻ എത്തി.
രാജാനമഭ്യേത്യ ജഗാദ ഭോക്ഷ്യേ മാംസം സമിച്ഛാമ്യഹമിത്യുവാച
രാജാവിനരികിൽ എത്തി, 'എനിക്ക് മാംസം തിന്നണമെന്നു ആഗ്രഹിക്കുന്നു' എന്നു പറഞ്ഞു.
സ്ഥിതശ്ച രാജാപി ഹരി യപാത്രേ ധൃത്വാ ഗുരോരാഗമനം പ്രതീക്ഷന്
ഹരിക്കായി നിവേദ്യപാത്രം കൈവശം പിടിച്ച്, ഗുരുവിന്റെ വരവിനായി രാജാവ് കാത്തുനിന്നു.
സമാഗതായ ഗുരുവേ ദദൌ തസ്മൌ സസാദരമ്
ഗുരു എത്തിയപ്പോൾ, രാജാവ് ആദരപൂർവ്വം അതു അദ്ദേഹത്തിന് നൽകി.
തം ദൃഷ്ട്വാ ചിന്തയാമാസ ഗുരുഃ കിമിതി വിസ്മിതഃ
അത് കണ്ട ഗുരു അത്ഭുതത്തോടെ, 'എന്തുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ?' എന്നു ചിന്തിച്ചു.
അഹോ ഽസ്യ രാജ്ഞോ ദൌഃശീല്യമഭക്ഷ്യം ദത്തവാന്മമ
അയ്യോ, ഈ രാജാവ് ദുഷ്പ്രവൃത്തിയാണ്—ഭക്ഷിക്കാൻ പാടില്ലാത്തത് എനിക്ക് നൽകി.
അഭോ ഽജ്യം മദ്വിഘാതായ ദത്ത ഹി പൃഥിവീപതേ
ഭൂമിയുടെ അധിപതിയായ രാജാവേ, എന്നെ വഞ്ചിക്കാൻ നീ അശുദ്ധമായ ആഹാരം തന്നു.
നൃമാംസം രക്ഷസാമേവ ഭോജ്യം ദത്തം മമ ത്വയാ
രാക്ഷസന്മാർക്ക് മാത്രം അനുയോജ്യമായ മനുഷ്യമാംസം നീ എനിക്ക് നൽകി.
ഇതി ശാപം ദദത്യസ്മിന്സൌദാസോ ഭയവിഹ്വൂലഃ
ശാപം ഉച്ചരിക്കുമ്പോൾ, സൗദാസൻ ഭയത്തിൽ വിറച്ച് നിന്നു.
ഭൂരാശൃ ചിന്തയാമാസ വശിഷ്ടസ്തേന നോദിതഃ
വശിഷ്ഠൻ അവനാൽ പ്രേരിപ്പിക്കപ്പെടാതെ, ആഴമായി ആലോചിച്ചു.
രാജാപി ജലമാദായ വശിഷ്ടം ശപ്തുമുദ്യതഃ
രാജാവും വെള്ളം എടുത്ത്, വശിഷ്ഠനെ ശപിക്കാൻ തയ്യാറായി.
മദയന്തീ പ്രിയാതസ്യ പ്രത്യുവാചാഥ സുവ്രതാ
അപ്പോൾ, അവന്റെ ധർമ്മപത്നിയായ മദയന്തി, അവനെ സമീപിച്ച് പറഞ്ഞു.
ത്വയാ യത്കര്മ ഭോക്തവ്യം തത്പ്രാത്പം നാത്ര സംശയഃ
നിനക്ക് അനുഭവിക്കേണ്ടത് എന്താണോ, അതു നിശ്ചയമായും സംഭവിക്കും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.
അരണ്യേ നിര്ജലേ ദേശ സ ഭവേദ്ധഹ്യരാക്ഷസഃ
ജലം ഇല്ലാത്ത കാട്ടിൽ, അവൻ ഭയങ്കരമായ ഒരു രാക്ഷസനാകും.
പ്രയാന്തി ബ്രഹ്മസദനമിതി ശാസ്ത്രേഷു നിശ്ചയഃ
ഇത്തരം ആളുകൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോകുമെന്ന് ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ ഉറപ്പാണ്.
ജലം കുത്ര ക്ഷിപാമീതി ചിന്തയാമാസ ചാത്മനാ
'ഈ വെള്ളം എവിടെ ഒഴിക്കണം?' എന്ന ചിന്ത അവനെ പിടിച്ചു.
ഇതി മത്വാ ജലം തത്തു പാദയോര്ന്യക്ഷിപത്സ്വയമ്
അങ്ങനെ ചിന്തിച്ച്, ആ വെള്ളം അവൻ സ്വന്തം കാലുകളിൽ ഒഴിച്ചു.
കല്മാഷപാദ ഇത്യേവം തതഃ പ്രഭൃതി വിസ്തൃതഃ
അത് മുതൽ, അവൻ 'കല്മാഷപാദൻ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.