അങ്ഗിരാഃ ശ്രീമുഖോ ഭാവോ യുവാ ധാതാ തഥൈവ ച
അംഗിരാസ്, ശ്രീമുഖം, ഭാവം, യുവ, ധാതാ ഇവയും അങ്ങനെ തന്നെ.
ചിത്രഭാനുഃസുഭാനുശ്ച താരണഃ പാര്ഥിവോ ഽവ്യയഃ
ചിത്രഭാനു, സുഭാനു, താരണം, പാർഥിവ, അവ്യയാ.
നന്ദനോ വിജയശ്ചൈവ ജയോ മന്മഥദുര്മുഖൌ
നന്ദന, വിജയ, ജയ, മന്മഥ, ദുര്മുഖ.
ശുഭകൃച്ഛോഭനഃ ക്രോധീ വിശ്വാവസുപരാഭവൌ
ശുഭകൃത്, ശോഭന, ക്രോധി, വിശ്വാവസു, പരാഭവ.
പരിഭാവീ പ്രമാദീ ച ആനന്ദോ രാക്ഷസോ ഽനലഃ
പരിഭാവി, പ്രമാദി, ആനന്ദ, രാക്ഷസ, അനല.
ദുന്ദുഭീരുധിരോദ്ഗരീ രക്താക്ഷഃ ക്രോധനഃ ക്ഷയഃ
ദുന്ദുഭി, രുധിര, ഉദ്ഗരി, രക്താക്ഷ, ക്രോധന, ക്ഷയ.
യുഗം സ്യാത്പഞ്ചഭിര്വര്ഷൈര്യുഗാന്യേവം തു ദ്വാദശ
ഒരു യുഗം അഞ്ചു വർഷം കൊണ്ടാണ്, ഇങ്ങനെ പന്ത്രണ്ടു യുഗങ്ങൾ ഉണ്ട്.
പുരന്ദരോ ലോഹിതശ്ച ത്വഷ്ടാഹിര്ബുധ്ന്യസംജ്ഞകഃ
പുരന്ദരൻ, ലോഹിതൻ, ത്വഷ്ടാവ്, അഹിബുധ്ന്യ എന്ന പേരിലുള്ളവൻ.
തഥാ യുഗസ്യ വര്ഷേ ശാസ്ത്വഗ്നിനേന്ദുവിധീശ്വരാഃ
അതു പോലെ, ഒരു യുഗത്തിന്റെ ഒരു വർഷത്തിൽ, അഗ്നി, ചന്ദ്രൻ, നിയമങ്ങൾ എന്നിവയാണ് ഭരണാധികാരികൾ.
തത്കാലം ഗ്രഹചാരം ച സമ്യക് ജ്ഞാത്വാ ഫലം പദേത്
അന്നത്തെ ഗ്രഹചലനങ്ങൾ നന്നായി മനസ്സിലാക്കി, ഫലം നിർണ്ണയിക്കണം.
അഹഃ സുരാണാം തദ്രാത്രിഃ കര്കാദ്യം ദക്ഷിണായനമ്
ദേവന്മാർക്ക് ആ ദിവസം രാത്രിയാണ്; കർക്കടകം മുതൽ ദക്ഷിണായനം ആരംഭിക്കുന്നു.
മധാദൌ മങ്ഗലം കര്മ വിധേയം ചോത്തരായണേ
ഉത്തരായണത്തിന്റെ ആരംഭത്തിലും നടുവിലും ശുഭകരമായ കർമ്മങ്ങൾ നടത്തണം.
മാധാദി മാസൌ ദ്വൌ ദ്വൌ ച ഋതവഃ ശിശിരാദയഃ
മധു മുതൽ ഓരോ ঋതുവിനും രണ്ട് മാസങ്ങൾ വീതം ഉണ്ട്; ശിശിരം മുതലുള്ള ঋതുക്കളും അങ്ങനെ തന്നെ.
വര്ഷാ ശരശ്ച ഹേമന്തഃ കര്കാദ്വൈ ദക്ഷിണായനേ
കർക്കടകം മുതൽ ദക്ഷിണായനത്തിൽ മഴക്കാലം, ശരത്കാലം, ശീതകാലം എന്നിവ വരുന്നു.
ത്രിംശദ്ഭിശ്ചന്ദ്രഭഗണോ മാസോ നാക്ഷത്രസംജ്ഞകഃ
മുപ്പത് ചന്ദ്രഭാഗങ്ങളാൽ ഒരു നക്ഷത്രമാസം രൂപപ്പെടുന്നു.
നഭസ്യ ഇഷ ഊര്ജശ്ച സഹാശ്ചൈവ സഹസ്യകഃ
നഭസ്യ, ഇഷ, ഊർജ, സഹ, സഹസ്യ എന്നിങ്ങനെയാണ് മാസങ്ങളുടെ പേരുകൾ.
യസ്മിന്മാസേ പൌര്ണമാസീ യേന ധിഷ്ണേന സംയുതാ
ഏത് മാസത്തിൽ പൗർണമി ഏത് നക്ഷത്രത്തോടൊപ്പം വരുന്നു,
തത്പക്ഷൌ ദൈവ പിത്രാഖ്യൌ ശുക്ലകൃഷ്ണൌ തഥാപരേ
അവിടെ ആ പക്ഷം ദേവന്മാരുടെയും പിതൃകളുടെയും പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; ശുക്ലപക്ഷം, കൃഷ്ണപക്ഷം എന്നിങ്ങനെ.
ക്രമാത്തിഥീനാം ബ്രഹ്മാഗ്നീ വിരിഞ്ചിവിഷ്ണുശൈലജാഃ
തിഥികൾക്ക് ക്രമമായി ബ്രഹ്മാ, അഗ്നി, വിരിഞ്ചി, വിഷ്ണു, ശൈലജ എന്നിവർ ആണ് അധിപതികൾ.
മഹേന്ദ്രവാസവൌ നാഗദുര്ഗാദണ്ഡധരാഹ്വയഃ
മഹേന്ദ്രൻ, വാസവൻ, നാഗൻ, ദുർഗ്ഗ, ദണ്ഡധരൻ എന്നിങ്ങനെയാണ് അവർക്കുള്ള പേരുകൾ.
ചന്ദ്രവിശ്വേദര്ശസംജ്ഞതിഥീശാഃ പിതരഃ സ്മൃതാഃ
ചന്ദ്രൻ, വിശ്വദേവന്മാർ, ഋഷിമാർ എന്നിങ്ങനെയുള്ള തിഥികൾ പിതൃകളുടെ തിഥികളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രിരാവൃത്ത്യാ ക്രമാജ്ജ്ഞേയാ നേഷ്ടമധ്യേഷ്ടദാഃ സിതേ
ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ മൂന്നു തവണ ആവർത്തിച്ച്, പ്രധാനവും ഉപകാരവും നൽകുന്നവരായി അവ ക്രമത്തിൽ അറിയണം.
അഷ്ടമീ ദ്വാദശീ ഷഷ്ടീ ചതുര്ഥീ ച ചതുര്ദശീ
അഷ്ടമി, ദ്വാദശി, ഷഷ്ഠി, ചതുര്ഥി, ചതുര്ദശി എന്നിങ്ങനെയാണ് തിഥികൾ.
സമുദ്രമനുരന്ധ്രാങ്കതത്ത്വസംഖ്യാസ്തു നാഡികാഃ
സമുദ്രം, മനു, രന്ധ്രം, അങ്കം എന്നിവയുടെ സംഖ്യപോലെ നാളികകൾ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
അമാവാസ്യാ ച നവമീ ഹിത്വാ വിഷമസംജ്ഞികാ
അമാവാസ്യയും നവമിയും, ഒറ്റ സംജ്ഞയുള്ളവ ഒഴികെ,
ഷഷഅട്യാം തൈലം തഥാഷ്ടമ്യാം മാസം ക്ഷൌരം കലേസ്തിഥൌ
ഷഷ്ഠിയിലും അഷ്ടമിയിലും എണ്ണ ഉപയോഗിക്കണം; അഷ്ടമിയിലാണ് മാസത്തിൽ മുടി വെട്ടേണ്ടത്, നിർദ്ദിഷ്ട തിഥിയിൽ.
ദേര്ശേ ഷഷ്ട്യാം പ്രതിപദി ദ്വാദശ്യാം പ്രതിപര്വസു
അറുപതാം ദിവസം, പിറവിയുടെ ആദ്യ ദിവസം, പന്ത്രണ്ടാം ദിവസം, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ സംയോജനം നടക്കുന്ന ദിവസങ്ങളിൽ—
വ്യതീപാതേ ച സംക്രാന്താവേകാദശ്യാം ച പര്വസു
വ്യതീപാതം, സംക്രാന്തി, പതിനൊന്നാം ദിവസം, ചന്ദ്രൻ സംയുക്തമാകുന്ന ദിവസങ്ങൾ—
യഃ കരോതി ദശമ്യാം ച സ്നാനമാമലകൈര്നരഃ
ആളൊരാൾ പത്താം ദിവസം ആമലകഫലങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്താൽ—
അര്ഥപുത്രക്ഷയസ്തസ്യ ദ്വിതീയായാം ന സംശയഃ
അവനു രണ്ടാം ദിവസം ധനവും മക്കളും നഷ്ടപ്പെടും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.