ചതുരസ്രം തൂര്യമൃത്യുത്രികോണം നവപഞ്ചമമ്
നാലാം ഭാവം ചതുരശ്രം, എട്ടാം ഭാവം മരണത്രികോണം, ഒൻപതാമത്തെയും അഞ്ചാമത്തെയും ഭാവങ്ങൾ ത്രികോണമാണ്.
നൃപാദഃ കീടപശവോ ബലാഢ്യാഃ കേന്ദ്രഗാഃ ക്രമാത്
രാജാക്കന്മാർ, കീടങ്ങൾ, മൃഗങ്ങൾ എന്നിവ കേന്ദ്രഭാവങ്ങളിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുമ്പോൾ ശക്തിയുള്ളവരായിരിക്കും.
രക്തഃ ശ്വേതഃ ശുകനിഭഃ പാടലോ ധൂമ്രപാണ്ഡുരൌ
ചുവപ്പ്, വെള്ള, പച്ചപ്പരുന്ത് നിറം, പാളി, പുകപ്പൊലിയും മഞ്ഞ നിറവും ഇവയുടെ നിറങ്ങളാണ്.
സാമ്യാശാഖ്യപ്ലവത്വം സ്യാദ്ദ്വിതീയേ വശിരര്കഭാത്
രണ്ടാം ഭാവത്തിൽ സമത്വം, പ്രശസ്തി, ഒഴുകൽ എന്നിവ കാണപ്പെടുന്നു; അവിടുത്തെ അധിപതി സൂര്യനാണ്.
ജീവോ ജ്ഞാനം സുഖം ശുക്രഃ കാമോ ദുഃഖം ദിനേശജഃ
ജീവൻ ജ്ഞാനത്തെയും സുഖത്തെയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു; ശുക്രൻ ആഗ്രഹം; സൂര്യപുത്രൻ ദുഃഖം.
സചിവോ സൂര്യജഃ പ്രേഷ്യോ മതോ ജ്യോതിര്വിദാം വരൈഃ
സൂര്യപുത്രൻ മന്ത്രിയും, ചന്ദ്രപുത്രൻ സേവകനുമാണ് എന്നു ജ്യോതിഷശാസ്ത്രജ്ഞർ വിലയിരുത്തുന്നു.
വര്ണാ വ അവ്യഹഹരീദ്രാ ശചീകൌധിപാരവേഃ
ശചിക്ക് വെള്ള, കൗധിക്ക് മഞ്ഞ, പാർവയ്ക്ക് പച്ച നിറങ്ങളാണ്.
ക്ഷീണേന്ദ്വര്കാരരവിജാഃ പാപാ പാപയുതോ ബുധഃ
ക്ഷീണിച്ച ചന്ദ്രൻ, സൂര്യൻ, ചൊവ്വ എന്നിവയിൽ ജനിച്ചവർ പാപകരാണ്; പാപഗ്രഹങ്ങളുമായി ചേർന്നാൽ ബുധനും പാപകരാവുന്നു.
ശിഖിഭൂമിപയോവാരിവാസിനോ ഭൂസുതാദയഃ
ഭൂപുത്രന്മാർ മുതലായവർ മയിൽ, ഭൂമി, വെള്ളം, വായു എന്നിവയിൽ വസിക്കുന്നു.
സൌരാഏംഽത്യജാധിപഃ പ്രോക്തോ രാഹുര്മ്ലേച്ഛാധിപസ്തഥാ
ശനിയുടെ രാശിയിലേത് അന്ത്യജാധിപതിയെന്നു പറയുന്നു; രാഹുവും വിദേശികളുടെ അധിപതിയാണ്.
ദേവതേന്ദ്വഗ്നിരൈവലാഭൂകോസഖായോപരാധിപാഃ
ദേവന്മാർ, ഇന്ദ്രൻ, അഗ്നി, രൈവതൻ, ഭൂക, സഖ, ഇവരും അവരുടെ അധിപന്മാരുമാണ്.
സ്ഫുടിതം രവിതസ്താംമ്രം താരേ താമ്രപുനിസ്തഥാ
പിളർന്നതും, പ്രകാശമുള്ളതും, താമ്രവർണ്ണമുള്ളതും, നക്ഷത്രങ്ങളിൽ താമ്രനിറമുള്ളതുമാണ്.
സൌരശുക്രാരചന്ദ്രജ്ഞഗുരുഷൂദ്യത്സു ച ക്രമാത്
സൂര്യൻ, ശുക്രൻ, ചൊവ്വ, ചന്ദ്രൻ, ഗുരു, ശനി ഇവർക്ക് ക്രമമായി ഉദയം സംഭവിക്കുന്നു.
സൌരേജ്യാരാപരേ പൂര്ണേ ക്രമാത്പശ്യന്തി നാരദ
ശനി, ഗുരു ഇവർ പൂർണ്ണമായിരിക്കുമ്പോൾ അവരെ ക്രമമായി കാണുന്നു, നാരദാ.
കടുതിക്തക്ഷാരമിശ്രമധുരാമ്ലകഷായകാഃ
കയ്പ്, കയിരം, ഉപ്പു, മധുരം, പുളി, കശായം എന്നിവ കലർന്ന രുചികളാണ്.
ജീവോ ജീവജ്ഞൌ സിതജ്ഞൌ വ്യര്കാ വ്യാരാഃ ക്രമാദമീ
ജീവൻ, ജീവത്തെ അറിയുന്നവൻ, വെള്ളയെ അറിയുന്നവൻ, ശത്രുക്കൾ, എതിരാളികൾ, ഇവർ ക്രമത്തിൽ വരുന്നു.
മിഥോധനവ്യയായത്രിബന്ധുവ്യാപാരഗഃ സുഹൃത്
പരസ്പര സമ്പത്ത്, ചെലവ്, മൂന്നു ബന്ധുക്കൾ, വ്യാപാരം, സുഹൃത്ത് എന്നിവയാണ്.
മത്കാലോധിസുഹൃന്മിത്രപൂര്വകാന്കല്പയേത്പുനഃ
പിന്നീട്, കാലാധിപൻ, അധിപൻ, സുഹൃത്ത്, സഖാവ് എന്നിവരെ മുൻപായി നിശ്ചയിക്കണം.
ദിക്ഷു സൌമ്യേജ്യയോഃ സൂര്യാരയോഃ സൌരേ സിതാബ്ജയോഃ
ദിശകളിൽ, സൗമ്യനും പൂജിക്കപ്പെടുന്നവനും, സൂര്യനും എതിരാളികളും, ശനി, വെള്ളയും താമരജനനനും എന്നിങ്ങനെയാണ്.
ഉത്തരസ്ഥാ ദീപ്തകരാശ്ചേഷ്ടാ വീര്യയുതാ മതാഃ
വടക്കുഭാഗത്ത് ഇരിക്കുന്നവരും, ദീപ്തമായ കിരണങ്ങളുള്ളവരും, സജീവരായി ശക്തിയോടെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ക്രൂരാഃ കൃഷ്ണേ സിതേ സൌമ്യാഃ മതം കാലബലം ബുധൈഃ
ക്രൂരന്മാർ ഇരുണ്ടതിൽ, സൗമ്യന്മാർ വെളുത്തതിൽ; ജ്ഞാനികൾ കാലവും ശക്തിയും പരിഗണിക്കുന്നു.
പാപാസ്തു ബലിനഃ സൌമ്യാ വിവക്ഷാഃ കണ്ടകോപഗേ
പാപികൾ ശക്തിയുള്ളവരാണ്, സൗമ്യന്മാർ സംസാരിക്കാൻ ഉദ്ദേശമുള്ളവരാണ്, മുള്ളുള്ളവരുമായി ചേർന്നപ്പോൾ.
സ്വാംശേ പാപാഃ പരാംശസ്ഥാഃ സൌമ്യാലഗ്നം വിയോനിജമ്
പാപികൾ തങ്ങളുടെ ഭാഗത്താണ്, മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാഗത്തുള്ളവർ സൗമ്യരാണ്; ലഗ്നം ആകാശത്തിൽ ജനിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശീര്ഷം വക്രഗലേ പാദാവംസൌ പൃഷ്ടമുരസ്തഥാ
തല, വളഞ്ഞ കഴുത്ത്, കാലുകൾ, ഇരുപുറങ്ങളും, പിൻഭാഗം, നെഞ്ച് എന്നിവയും.
പുച്ഛം ചതുഷ്പദാങ്ഗേഷു മേഷാദ്യാ രാശയഃ സ്മൃതാഃ
വാലും, നാലുകാലികളിലെ അവയവങ്ങളിലും, മേഷം മുതലായ രാശികൾ അങ്ങനെ ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
ദൃക്സമാനപ്രമാണാംശ്ച ഇഷ്ടേ രേഖാം സ്മരസ്ഥിതൈഃ
കണ്ണിനും അളവിനും തുല്യമായ രേഖകൾ, ഓർമ്മയിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർക്ക് ഇഷ്ടമാണ്.
വാംശേ സ്ഥലാംബുജഃ സൌരേര്ദ്വീക്ഷായോഗഭവാ ദ്വിജാഃ
ഭാഗത്തിൽ, ഭൂമിയും താമരയും, ശനിയുമായി, രണ്ടുപേരുടെ യോഗത്തിൽ ഉത്ഭവിക്കുന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.
സ്ഥലാംബുഭേന്ദോശകൃതശ്ചേതരേഷാമുദാഹൃതഃ
ഭൂമിയും വെള്ളവും ചന്ദ്രനാൽ ഉണ്ടാകുന്നു; മറ്റുള്ളവർക്കും അതുപോലെയാണ് പറയുന്നത്.
താവന്ത ഏവ തഖഃ സ്ഥലജാ ജലജാസ്തഥാ
അവിടെ എത്ര പക്ഷികളും, കരഭൂതികളും, ജലജീവികളും ഉണ്ടോ, അത്രയേ ഉള്ളൂ.
ഭൌമേ കണ്ടകിനോ വൃക്ഷാ ഈജ്യേ ജ്ഞേ സഫലാഫലൌ
ഭൂമിയിൽ കുരുവിപ്പുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും, ഫലം തരുന്നതും തരാത്തതുമായ വൃക്ഷങ്ങളും അറിയേണ്ടതും പൂജിക്കേണ്ടതുമാണ്.