തച്ഛേഷം വിവരേണാഥ ഹന്യാത്രിജ്യാങ്കകര്ണയോഃ
അവശിഷ്ടം ആ തുറവിലൂടെ വില്ലിന്റെ ദാരുവും വില്ലിന്റെ ചെവിയിലേക്കുള്ള വില്ല് ദോറുമിടയിൽ കയറ്റുന്നു.
ഋണമൂനേ ഽധികേ പ്രോഹ്യ ശേഷം വക്രഗതിര്ഭവേത്
കടം കൂടുതലാണെങ്കിൽ, അതു കുറച്ചശേഷം ശേഷിച്ചത് വളഞ്ഞ വഴി പോകും.
ശരരുദ്രൈശ്ചതുര്യാംശുകേന്ദ്രാംശേര്ഭൂസുതാദയഃ
അമ്പും, രുദ്രനും, ചന്ദ്രന്റെ നാലിൽ ഒരു ഭാഗവും, സൂര്യന്റെ ഭാഗവും ഭൂമിയുടെ മക്കളാണ്.
ക്രമജ്യാ വിഷുവദ്ഭാഘ്നീ ക്ഷിതിജ്യാ ദ്വാദശോദ്ധൃതാ
ക്രമജ്യയെ വിഷുവദ്ഭാഗത്തിൽ ഗുണിച്ചാൽ ലഭിക്കും; ക്ഷിതിജ്യയെ പന്ത്രണ്ടിൽ ഹരിച്ചാൽ കിട്ടും.
തത്കാര്മുകമുദക്രാന്തൌ ധനഹീനോ പൃഥക്ക്ഷതേ
വില്ല് മുകളിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, ധനം ഇല്ലെങ്കിൽ, അത് വേറെയായി കുറയുന്നു.
യാമ്യക്രാന്തൌ വിപര്യസ്തേ ദ്വിഗുണൈതേ ദിനക്ഷയേ
തെക്കോട്ട് കടന്നും മറിച്ചും പോകുമ്പോൾ, അവ ദിനാവസാനത്തിൽ ഇരട്ടിയാകും.
ഗ്രഹലിപ്താ ഭഗാഭോഗാഭാനി ഭുക്ത്യാദിനാദികമ്
ഗ്രഹങ്ങളുടെ അംശങ്ങൾ, സൂര്യന്റെ ഭാഗങ്ങൾ, ഭോഗാദികളുടെ ആരംഭം എന്നിവ.
ഗതഗമ്യാശ്ച ഷഷ്ടിഘ്നാ ഭുക്തിയോഗാപ്തനാഡികാഃ
ചെന്നതും പോകേണ്ടതുമായ ദൂരം അറുപതിയാൽ ഗുണിക്കുന്നു; ഭോഗകാലവും ലഭിച്ച നാളികകളും.
ഗതഗമ്യാശ്ച ഷഷ്ടിഘ്നാ നാതോഭുക്തതരോദ്ധൃതാഃ
ചെന്നതും പോകേണ്ടതുമായ ദൂരം അറുപതിയാൽ ഗുണിച്ച് ഏറ്റവും വലിയ ഭോഗകാലത്തിൽ ഹരിക്കുന്നു.
ശേഷം ബവോ ബാലവശ്ച കൌലവസ്തൈതിലോ ഗരഃ
ശേഷം ബവ, ബാലവ, കൗലവ, തൈതില, ഗര എന്നിങ്ങനെയാണ്.
ശകുനിര്നാഗാശ്ച ചതുഷ്പദ കിംസ്തുഘ്നമേവ ച
ശകുനി, നാഗ, ചതുഷ്പദ, കിംസ്തുഘ്ന എന്നിവയും അതുപോലെയാണ്.
തത്ര ശകാങ്ഗുലൈരിഷ്ടൈഃ സമമണ്ഡലമാലിഖേത്
അവിടെ ആഗ്രഹിച്ച വിരൽ അളവുകൾ കൊണ്ട് വൃത്തം തുല്യമായി രേഖപ്പെടുത്തണം.
തച്ഛായാഗ്രം സ്പൃശേദ്യത്ര ദത്തം പൂര്വാപരാഹ്നയോഃ
ഛായയുടെ അഗ്രം സ്പർശിക്കുന്നിടത്താണ് പൂർവ്വാഹ്നവും അപരാഹ്നവും നിശ്ചയിക്കുന്നത്.
തന്മധ്യേ തിമിനാ രേഖാ കര്തവ്യാ ദക്ഷിണോത്തത
അതിനിടയിൽ തന്തുവിട്ട് തെക്കുനിന്ന് വടക്കോട്ട് ഒരു രേഖ വരയ്ക്കണം.
ദിഗ്മധ്യമത്സ്യൈഃ സംസാധ്യാ വിദിശസ്തദ്വദേവ ഹി
ദിശകളുടെ മധ്യത്തിൽ ഉള്ള മീനുകൾകൊണ്ട് ഇടക്കാല ദിശകളും ഉപദിശകളും കണ്ടെത്താം.
ഭുജസൂത്രാങ്ഗുലൈസ്തത്ര ദത്തൈരിഷ്ടപ്രഭാ മതാ
അവിടെ കൈവിരൽ അളവുകൾകൊണ്ട് ആഗ്രഹിച്ച പ്രകാശം കണക്കാക്കുന്നു.
ഭമണ്ഡലം ച വിഷുവന്മണ്ഡലം പരികീര്തിതമ്
ഛായാവൃത്തവും വിഷുവദ്വൃത്തവും ഇങ്ങനെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഇഷ്ടച്ഛായാവിഷുവതോര്മധ്യേഹ്യഗ്രാഭിധീയതേ
ആഗ്രഹിച്ച ഛായയും വിഷുവദും തമ്മിൽ അഗ്രം എന്നു പേരിടുന്നു.
പ്രോഹ്യ ശങ്കുകൃതേ മൂലം ഛായാ ശേകുവിപര്യയാത്
ശങ്കുവിന്റെ അടിത്തറ സ്ഥാപിച്ചശേഷം, അതിന്റെ നിഴൽ തിരിച്ചാണ് അളക്കേണ്ടത്.
തദ്ഗുണാദ്ഭദിനൈര്ഭക്ത്യാ ദ്യുഗണാദ്യദവാപ്യതേ
അതിനുള്ള ഗുണങ്ങളനുസരിച്ച്, ശരിയായ രീതിയിലും ഭക്തിയോടെയും ചെയ്യുമ്പോൾ, ദിവസങ്ങളുടെ എണ്ണത്തിന് അനുസരിച്ച് ഫലം ലഭിക്കും.
തത്സംസ്വകൃതാദ്ധഹാത്കാന്തിച്ഛായാവരദലാദികമ്
അതിനോടുള്ള സമ്പർക്കം മൂലം പ്രകാശം, നിഴൽ, കിരീടത്തിന്റെ വിരിയൽ തുടങ്ങിയവ ഉണ്ടാകുന്നു.
ലംബാക്ഷജ്യേ തയോശ്ഛായേ ലംബാക്ഷൌ ദക്ഷിമൌ സദാ
അവയുടെ നിഴലിന്റെ ലംബവും അക്ഷരേഖയും എല്ലായ്പ്പോഴും തെക്കുഭാഗത്തുള്ളവയാണ്.
ശേഷഹ്യാനാംശാഃ സൂര്യസ്യ തദ്വാഹുജ്യാഥ കോടിജാഃ
സൂര്യന്റെ ശേഷിച്ച ഭാഗങ്ങൾ അതിന്റെ കിരണങ്ങളുടെ അറ്റത്തുള്ള ജ്യാ അല്ലെങ്കിൽ അറ്റത്തിലെ ഭാഗങ്ങളാണ്.
കോടീജ്യയാവിഭജ്യാപ്തേ ഛായാകര്മാബഹിര്ദ്ദലേ
അറ്റത്തിലെ ജ്യാ കൊണ്ട് വിഭജിച്ചാൽ, പുറത്തുള്ള ഭാഗത്തിൽ നിഴൽ കണക്കാക്കാം.
ദിഗ്ഭേദോപക്രമഃ ശേഷസ്തസ്യ ജ്യാ ത്രിജ്യയാ ഹതാ
ദിശകളുടെ വിഭജനത്തിന് തുടക്കം ശേഷിച്ച ഭാഗമാണ്; അതിന്റെ ജ്യാ മൂന്നു ജ്യാ കൊണ്ടു ഗുണിക്കണം.
കര്കാദൌ പ്രോഹ്യചക്രാര്ദ്ധാത്തുലാദൌ ഭാര്ദ്ധസംയുതാത്ത
കർക്കടകത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ അർദ്ധചക്രത്തിൽ നിന്ന് കുറക്കണം; തുലാമാസത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ അർദ്ധചക്രത്തിൽ ചേർക്കണം.
തന്മന്ദമസകൃദ്ധാമംഫലം മധ്യോ ദിവാകരഃ
സൂര്യന്റെ ശരാശരി സ്ഥാനം, അതിന്റെ മന്ദഗതിയും ദ്രുതഗതിയും ആവർത്തിച്ച് കണക്കാക്കിയാൽ ലഭിക്കും.
ചക്രാസവോ ലബ്ധയുതീ സ്വ്രഹോരാത്രാസവഃ സ്മൃതാഃ
ചക്രത്തിന്റെ ഗതിയും ലഭിച്ച മൂല്യങ്ങളും കൂട്ടിയതാണ് ദിനഗതിയും രാത്രിഗതിയും എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നത്.
ക്രമാദേകദ്വിത്രിഭഘാജ്യാ തച്ചാപാനി പൃഥക് പൃഥക്
ക്രമത്തിൽ ജ്യകൾ ഒന്നിൽ, രണ്ടിൽ, മൂന്നിൽ എന്നിങ്ങനെ വിഭജിക്കണം; അവയാണ് ഓരോ കമാനുകളും.
സ്വാഗാഷ്ടയോര്ഥഗോഗൈകാഃ ശരത്ര്യേകം ഹിമാംശവഃ
സ്വന്തം എട്ട് ഭാഗങ്ങൾക്ക് സൂര്യനും ചന്ദ്രനും മറ്റു ഗ്രഹങ്ങളും, ശരത്കാലത്ത് ഓരോന്നും, ശീതകാലത്ത് മൂന്നുമാണ്.