തഥാ പിത്രാ വിഹീനസ്തു ബഹുദുഃഖാന്വിതഃ സുതഃ
അച്ഛനില്ലാത്ത മകൻ വളരെ ദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കും.
സംപൃഷ്ടം തദ്യഥാവൃത്തം സര്വം തസ്മൈ ന്യവേദയത്
അവൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ സംഭവിച്ചതൊക്കെയും അവനോട് പറഞ്ഞുതന്നു.
ഹനിഷ്യാമീത്യരാതീന്സ പ്രതിജ്ഞാമകരോത്തദാ
അപ്പോൾ അവൻ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
പ്രസ്ഥാപിതഃ പ്രതസ്ഥേ ച തേനൈവ മുനിനാ വദാ
ആ സന്യാസിയുടെ കൂടെ അയച്ചതോടെ അവൻ യാത്ര തിരിച്ചു.
വശിഷ്ടം സ്വകുലാചാര്യം പ്രാത്പഃ പ്രീതിസമന്വിതഃ
സ്വകുടുംബഗുരുവായ വശിഷ്ഠനെ സ്നേഹത്തോടെ സമീപിച്ചു.
സര്വം വിജ്ഞാപത്രാമാസ ജ്ഞാനദൃഷ്ട്യാ വിജാനതേ
അവനോട് എല്ലാം സമർപ്പിച്ചു; ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയാൽ അവൻ എല്ലാം മനസ്സിലാക്കി.
തേനൈവ മുനിനാവാപ ഖഡ്ഗം വജ്രോപമം ധനുഃ
അവൻ ആ സന്യാസിയുടെ കൈവശം നിന്ന് വജ്രംപോലെ കഠിനമായ ഒരു വാൾയും ഒരു വില്ലും നേടി.
ആശീര്ഭിരര്ചിതഃ സദ്യഃ പ്രതസ്ഥേ പ്രണിപത്യ തമ്
ആശീർവാദങ്ങൾ ലഭിച്ച്, അവനെ നമസ്കരിച്ച് ഉടൻ യാത്രയായി.
സപുത്രപൌത്രാന്സഗണാനകരോത്സ്വര്ഗാസിനഃ
ശത്രുക്കളെയും അവരുടെ മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും അനുയായികളെയും സ്വർഗത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
കേചിദ്വിനഷ്ടാ സംത്രസ്താസ്തഥാ ചാന്യേ പ്രദുദ്രുവുഃ
ചിലർ ഭയത്തിൽ നശിച്ചു; മറ്റു ചിലർ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
തൃണാന്യഭക്ഷയന്കേചിന്നഗ്രാശ്ച വിവിശുര്ജനലമ്
ചിലർ പുല്ല് തിന്നി; ചിലർ ജനങ്ങളുടെ നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു.
സത്വരം ശരണം ജഗ്മുര്വശിഷ്ടം പ്രാണലോലുപാഃ
ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി അവർ വശിഷ്ഠന്റെ ശരണം തേടി.
ചാരൈര്വിജ്ഞാതവാന്സദ്യഃ പ്രാത്പ ശ്ചാചാര്യസന്നിധിമ്
ചാരന്മാരിലൂടെ ഉടൻ ഇതറിഞ്ഞ് ഗുരുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി.
ത്രാതും ച ശിഷ്യാഭിഹിതം ച കര്തും വിവാരയാമാസ തദാ ക്ഷണേന
അപ്പോൾ, ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട്, രക്ഷപ്പെടുത്താനും ശിഷ്യർ പറഞ്ഞതും തടഞ്ഞു.
അന്ധാംശ്ച ശ്മശ്രുലാന്സര്വാന്മുണ്ഡാന്വേദവഹിഷ്കൃതാന്
കണ്ണില്ലാത്തവരെയും, ദാഡിയും താടിയും ഉള്ളവരെയും, തല മുണ്ഡനമാക്കിയവരെയും, വേദങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കിയവരെയും,
പ്രഹസന്പ്രാഹ സഗരഃ സ്വഗുരും തപസോ നിധിമ്
സഗരൻ ചിരിച്ച് തന്റെ ഗുരുവിനോട്, വ്രതങ്ങളുടെ നിധിയായ ആചാര്യനോട് പറഞ്ഞു:
സര്വഥാഹം ഹനിഷ്യാമി മത്പിതുര്ദേശഹാരകാന്
എന്റെ അപ്പന്റെ ദേശം കൈവശമാക്കിയവരെ ഞാൻ എല്ലായിടത്തും കൊല്ലും.
സ ഏവ സര്വനാശായ ഹേതുഭൂതോ ന സംശയഃ
അവൻ മാത്രമാണ് മുഴുവൻ നാശത്തിന് കാരണം — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ത ഏവ ബലഹീനാശ്ചേദ്ഭജന്തേ ഽത്യന്തസാധുതാമ്
അവരേ തന്നെ, ശക്തിയില്ലാത്തപ്പോൾ, അത്യന്തം സദ്ഗുണം കാണിച്ചാൽ,
താവത്കുര്വന്തി കാര്യാണി യാവത്സ്യാത്പ്രബലം ബലമ്
അവരുടെ ശക്തി പരാജയപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ മാത്രം അവർ കാര്യങ്ങൾ നടത്തും.
സാധുഭാവം ച സര്പാണാം ശ്രേയസ്കാമോ ന വിശ്വസേത്
നന്മ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ പാമ്പുകളുടെ സദ്ഭാവത്തിൽ ഒരിക്കലും വിശ്വസിക്കരുത്.
താനേവ ദര്ശയന്ത്യാശു സ്വസാമര്ഥ്യ വിപര്യയേ
തങ്ങളുടെ ശക്തി മറിഞ്ഞാൽ അവർ ഉടൻ തന്നെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം കാണിക്കും.
അതീവ കരുണം വാക്യം വദന്ത്യേവ തഥാബലാഃ
ശക്തിയില്ലാത്തവർ എപ്പോഴും അതിയായി ദയനീയമായ വാക്കുകൾ സംസാരിക്കും.
സാധുത്വം സമഭാവം ച ഖലാനാം നൈവ വിശ്വസേത്
ദുഷ്ടരുടെ സദ്ഗുണത്തിലും സമത്വത്തിലും ഒരിക്കലും വിശ്വസിക്കരുത്.
ദുഷ്ടാം ഭാര്യാം ച വിശ്വസ്തോ മൃത ഏവ ന സംശയഃ
ദുഷ്ടഭാര്യയിൽ വിശ്വാസം വയ്ക്കുന്നവൻ മരിച്ചവനാണ് — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഹത്വൈതാനഖിലാന് ദുഷ്ടാംസ്ത്വത്പ്രസാദാന്മഹീം ഭജേ
ഈ ദുഷ്ടരെ എല്ലാം കൊല്ലി, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തോടെ ഞാൻ ഭൂമി ആസ്വദിക്കും.
കരാഭ്യാം സഗസ്യയാങ്ഗം സ്പൃശന്നിദമുവാച ഹ
രണ്ടു കൈകൊണ്ടും സഗരന്റെ ശരീരം തൊട്ട്, അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
തഥാപി മദ്വചഋ ശ്രുത്വാ പരാം ശാന്തിം ലഭിഷ്യസി
എങ്കിലും, എന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടാൽ നീ പരമശാന്തി നേടും.
ഹാതാനാം ഹനവേ കീര്തിഃ കാ സമുത്പദ്യതേ വദ
നീ പരാജിതരായവരെ കൊല്ലുന്നതിൽ എന്ത് കീർത്തി ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് പറയു.
തഥാപി പാപൈര്നിഹതാഃ കിമര്ഥം ഹംസി താന്പുനഃ
പാപങ്ങൾകൊണ്ട് നേരത്തെ നശിച്ചവരെ നീ വീണ്ടും എന്തിനാണ് കൊല്ലുന്നത്?