ശബ്ദാഃ സിദ്ധാ വൈദികാസ്തു ലൌകികാശ്ചാപി നാരദ
നാരദാ, സിദ്ധമായ വാക്കുകളും, വൈദികവാക്കുകളും, ലോകത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്നവയും.
ലഘുമാര്ഗേണ ശബ്ദാനാം സാധൂനാം സംനിരൂപണമ്
ലഘുവഴിയിൽ ശരിയായ വാക്കുകൾ നിശ്ചയിക്കുന്നത്.
പ്രകൃതിപ്രത്യയാദേശലോപാഗമമുഖൈഃ കൃതമ്
മൂലപദം, പ്രതയം, പ്രതിഷ്ഠാപനം, ലോപം, ആഗമം എന്നിവയാൽ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു.
കാത്സ്ന്യേര്ന വക്തുമാനന്ത്യാത്കോ ഽപിശക്തോ ന നാരദ
നാരദാ, അവയുടെ സമഗ്രതയും അനന്തതയും കാരണം, ആരും അതെല്ലാം പറയാൻ കഴിയില്ല.
യസ്യ വിജ്ഞാന മാത്രേണ ധര്മസിദ്ധിര്ഭവേന്നൃണാമ്
ആരുടെ അറിവ് മാത്രം കൊണ്ടു മനുഷ്യർക്കു ധർമ്മം സിദ്ധിയാകുന്നു.
ഗണിതം ജാതകം വിപ്ര സംഹിതാസ്കന്ധസംജ്ഞിതാഃ
ഗണിതം, ജാതകം, ബ്രാഹ്മണാ, സംഹിതകൾ, സ്കന്ധം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നവ.
അനുയോഗശ്ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണം തചോദസ്യാകമ്
അനുയോഗം, ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണം, അതുപോലെ ഉദാസ്യവും.
ജാതകേ രാശിഭേദാശ്ച ഗ്രഹയോനിശ്ച യോനിജമ്
ജാതകത്തിൽ രാശികളുടെ വ്യത്യാസങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും ജനനസംബന്ധമായതും.
കര്മാജീവം ചാഷ്ടവര്ഗോ രാജയോഗാശ്ച നാഭസാഃ
കർമ്മം, ആയുസ്സ്, എട്ട് വിഭാഗങ്ങൾ, രാജയോഗങ്ങൾ, ആകാശീയമായവയും.
ഗ്രഹഭാവഫലം ചൈവാശ്രയയോഗപ്രകീര്ണകേ
ഗ്രഹഭാവഫലം, ആശ്രയയോഗങ്ങളുടെ മിശ്രഫലങ്ങൾ.
നഷ്ടജന്മവിധാനം ച തഥാ ദ്രേഷ്കാണലക്ഷണമ്
നഷ്ടമായ ജനനനിർണ്ണയം, അതുപോലെ ദ്രെഷ്കാണത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ.
തിഥിവാസരനക്ഷത്രയോഗതിഥ്യര്ദ്ധസംജ്ഞകാഃ
തിഥി, വാസരം, നക്ഷത്രം എന്നിവയുടെ യോഗങ്ങൾ, തിഥ്യർദ്ധം എന്നറിയപ്പെടുന്നവയും.
ചന്ദ്രതാ രാബലം ചൈവ സര്വലഗ്രാര്തവാഹ്വയഃ
ചന്ദ്രന്റെ വളർച്ചയും കുറയലും, അതുപോലെ എല്ലാ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കാലാവസ്ഥകളും.
ചൌലങ്കര്ണ്യയണം മൈഞ്ജീ ക്ഷുരികാബന്ധനം തഥാ
കുഞ്ഞിന്റെ തലമുടി ആദ്യമായി മുറിക്കൽ, ചെവിയിൽ കുത്തൽ, മുടി പൂർണ്ണമായി മുറിക്കൽ, കത്തി കെട്ടൽ എന്നിവയും.
യാത്രാപ്രവേശനം സദ്യോവൃഷ്ടിഃ കര്മവിലക്ഷണമ്
യാത്ര തുടങ്ങൽ, ഒരിടത്ത് പ്രവേശിക്കൽ, പെട്ടെന്ന് മഴപെയ്യൽ, പ്രത്യേകമായ പ്രവർത്തികൾ എന്നിവയും.
ഏകം ദശ ശതം ചൈവ സഹസ്രായുതലക്ഷകമ്
ഒന്ന്, പത്ത്, നൂറ്, ആയിരം, പത്തായിരം, ലക്ഷം എന്നിങ്ങനെ.
നിരവര്വ ച മഹാപദ്മം ശങ്കുര്ജലധിരേവ ച
നിരവർ എന്നത്, മഹാപദ്മം, ശങ്കു, സമുദ്രം എന്നിവയും.
ക്രമാദുത്ക്രമതോ വാപി യോഗഃ കാര്യോത്തരം തഥാ
ക്രമത്തിൽ ആയാലും അല്ലാതെയായാലും, ആവശ്യമായ ഫലത്തിന് അനുസരിച്ച് സംയോജനം നടത്തണം.
ശുദ്ധേദ്ധരോയദ്ഗുണശ്ചഭാജ്യാന്ത്യാത്തത്ഫലം മുനേ
വിഭജകം ശുദ്ധമായിരിക്കുമ്പോൾ, മഹർഷേ, ഭാഗഫലം അവസാന ശേഷിയുമായി ഗുണിച്ചാൽ അതാണ് ഫലം.
അന്ത്യാത്തു വിഷമാത്ത്യക്ത്വാ കൃതിം മൂലംന്യസേത്പൃഥക്
അവസാനം ഒറ്റയായിരിക്കുമ്പോൾ, ആ ഒറ്റ ഒഴിവാക്കി, മൂല്യം വേറിട്ടു വെക്കണം.
തത്കൃതിം ച ത്യജേദ്വിപ്ര മൂലേന വിഭജേത്പുനഃ
ആ ഗുണിതം, ബ്രാഹ്മണാ, ഉപേക്ഷിച്ച് വീണ്ടും മൂല്യത്തിൽ വിഭജിക്കണം.
സമത്ര്യങ്കഹതിഃ പ്രോക്തോ ഘനസ്തത്രവിധിഃ പദേ
സമത്ര എന്ന പ്രവർത്തി ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഘനത്തിന് നിയമം അതിന്റെ സ്ഥാനത്തുണ്ട്.
വിശോധ്യം വിഷമാദന്ത്യാദ്ധനം തന്മൂലമുച്യതേ
അവസാനത്തിലെ ഒറ്റയാൽ ധനം ശുദ്ധീകരിക്കണം; അതാണ് മൂലം എന്നു പറയുന്നു.
തത്കൃതിത്വേന നിഹതാന്നിഘ്നീം ചാപി വിശോധയേത്
ആ ഗുണിതം കൊണ്ട് തകർന്നതും നിഘ്നിയും ശുദ്ധീകരിക്കണം.
അന്യോന്യഹാരനിഹതൌ ഹരാംശൌ തു സമുച്ഛിദാ
പരസ്പരം എടുത്ത് തകർത്തപ്പോൾ, അംശങ്ങൾ കൃത്യമായി വേർതിരിക്കണം.
ഭാഗപ്രഭാഗേ വിജ്ഞേയം മുനേ ശാസ്രാര്ഥചിന്തകൈഃ
അംശത്തിലും ഉപഅംശത്തിലും അനുപാതം, മഹർഷേ, ശാസ്ത്രാർത്ഥം ആലോചിക്കുന്നവർ മനസ്സിലാക്കണം.
ഭാഗാസ്തലസ്ഥഹാരേണ ഹരം സ്വാംശാധികേന താന്
തലത്തിൽ നിന്നുള്ള അംശങ്ങൾ എടുത്ത്, അവയ്ക്ക് അവയുടെ അധിക അംശങ്ങൾ നൽകണം.
കാര്യസ്തുല്യഹരാം ശാനാം യോഗശ്ചാപ്യന്തതോ മുനേ
അംശങ്ങൾ തുല്യമായിരിക്കുമ്പോൾ, സംയോജനം അവസാനം നടത്തണം, മഹർഷേ.
അംശാഹതിശ്ഛേദഘാതഹൃദ്ഭിന്നഗുണനേ ഫലമ്
അംശങ്ങൾ തമ്മിൽ കുറയ്ക്കൽ, മുറിക്കൽ, തകർത്ത് ഗുണിക്കൽ എന്നിവയിൽ നിന്നാണ് ഫലം ലഭിക്കുന്നത്.
ശേഷഃ കാര്യോ ഭാഗഹാരേ കര്തവ്യോ ഗുണനാവിധിഃ
അവശിഷ്ടം അംശവിഭാഗത്തിൽ എടുക്കണം; ഗുണനത്തിന്റെ നിയമം പാലിക്കണം.