സഭിത്കുശാംവുപുഷ്പാദി പ്രത്യഹം സമുപാനയത്
അവൻ ദർഭയും പൂവും മറ്റും പ്രതിദിനം സമർപ്പിച്ചു കൊണ്ടുവന്നു.
ഉവാച പ്രാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ സഗരോ വിനയാന്വിതഃ
സഗരൻ കൈകൂപ്പി വിനയപൂർവ്വം സംസാരിച്ചു.
തത്സര്വം മേസമാചക്ഷ്വ ശ്രോതും കൌതൂഹലം മമ
എനിക്ക് എല്ലാം പറഞ്ഞുതരൂ, ഞാൻ അതിനായി ആകാംക്ഷയോടെ കാത്തിരിക്കുന്നു.
പിത്രാ വിഹീനാ യേ ലോകേ ജീവന്തോ ഽപി മൃതോപമാഃ
ഈ ലോകത്ത് പിതാവില്ലാത്തവർ ജീവിച്ചിരുന്നാലും മരിച്ചവരെപ്പോലെയാണ്.
യസ്യ മാതാ പിതാ നാസ്തി സുഖം തസ്യ ന വിദ്യതേ
ആള്ക്ക് അമ്മയോ അച്ഛനോ ഇല്ലെങ്കിൽ സുഖം ഉണ്ടാവില്ല.
അപുത്രസ്യ വൃഥാം ജന്മ ഋണഗ്രസ്തസ്യ ചൈവ ഹി
മകനില്ലാത്തവന്റെയും കടബാധിതനുടെയും ജനനം വ്യർത്ഥമാണ്.
പതിഹീനാ യഥാ നാരീ പിതൃഹീനസ്തഥാ ശിശുഃ
ഭർത്താവില്ലാത്ത സ്ത്രീയെപ്പോലെ, അച്ഛനില്ലാത്ത കുട്ടിയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
പശുഹീനോ യഥാ വൈശ്യസ്തയാ പിത്രാ വിനാര്ഭക്തഃ
മാടുകളില്ലാത്ത വ്യാപാരിയെപ്പോലെ, അച്ഛനില്ലാത്ത കുട്ടിയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
തപോ യഥാ ദയാഹീനം സഥാ പിത്രാ വിവാര്ഭകഃ
കരുണയില്ലാത്ത തപസ്സിനെപ്പോലെ, അച്ഛനില്ലാത്ത കുട്ടിയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
ബേദഹീനോ യഥാ വാജീ തഥാ പിത്രാ വിനാര്ഭക്തഃ
കവളില്ലാത്ത കുതിരയെപ്പോലെ, അച്ഛനില്ലാത്ത കുട്ടിയും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
തഥാ പിത്രാ വിഹീനസ്തു ബഹുദുഃഖാന്വിതഃ സുതഃ
അച്ഛനില്ലാത്ത മകൻ വളരെ ദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കും.
സംപൃഷ്ടം തദ്യഥാവൃത്തം സര്വം തസ്മൈ ന്യവേദയത്
അവൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ സംഭവിച്ചതൊക്കെയും അവനോട് പറഞ്ഞുതന്നു.
ഹനിഷ്യാമീത്യരാതീന്സ പ്രതിജ്ഞാമകരോത്തദാ
അപ്പോൾ അവൻ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുമെന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
പ്രസ്ഥാപിതഃ പ്രതസ്ഥേ ച തേനൈവ മുനിനാ വദാ
ആ സന്യാസിയുടെ കൂടെ അയച്ചതോടെ അവൻ യാത്ര തിരിച്ചു.
വശിഷ്ടം സ്വകുലാചാര്യം പ്രാത്പഃ പ്രീതിസമന്വിതഃ
സ്വകുടുംബഗുരുവായ വശിഷ്ഠനെ സ്നേഹത്തോടെ സമീപിച്ചു.
സര്വം വിജ്ഞാപത്രാമാസ ജ്ഞാനദൃഷ്ട്യാ വിജാനതേ
അവനോട് എല്ലാം സമർപ്പിച്ചു; ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയാൽ അവൻ എല്ലാം മനസ്സിലാക്കി.
തേനൈവ മുനിനാവാപ ഖഡ്ഗം വജ്രോപമം ധനുഃ
അവൻ ആ സന്യാസിയുടെ കൈവശം നിന്ന് വജ്രംപോലെ കഠിനമായ ഒരു വാൾയും ഒരു വില്ലും നേടി.
ആശീര്ഭിരര്ചിതഃ സദ്യഃ പ്രതസ്ഥേ പ്രണിപത്യ തമ്
ആശീർവാദങ്ങൾ ലഭിച്ച്, അവനെ നമസ്കരിച്ച് ഉടൻ യാത്രയായി.
സപുത്രപൌത്രാന്സഗണാനകരോത്സ്വര്ഗാസിനഃ
ശത്രുക്കളെയും അവരുടെ മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും അനുയായികളെയും സ്വർഗത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
കേചിദ്വിനഷ്ടാ സംത്രസ്താസ്തഥാ ചാന്യേ പ്രദുദ്രുവുഃ
ചിലർ ഭയത്തിൽ നശിച്ചു; മറ്റു ചിലർ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
തൃണാന്യഭക്ഷയന്കേചിന്നഗ്രാശ്ച വിവിശുര്ജനലമ്
ചിലർ പുല്ല് തിന്നി; ചിലർ ജനങ്ങളുടെ നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നു.
സത്വരം ശരണം ജഗ്മുര്വശിഷ്ടം പ്രാണലോലുപാഃ
ജീവൻ രക്ഷിക്കാനായി അവർ വശിഷ്ഠന്റെ ശരണം തേടി.
ചാരൈര്വിജ്ഞാതവാന്സദ്യഃ പ്രാത്പ ശ്ചാചാര്യസന്നിധിമ്
ചാരന്മാരിലൂടെ ഉടൻ ഇതറിഞ്ഞ് ഗുരുവിന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി.
ത്രാതും ച ശിഷ്യാഭിഹിതം ച കര്തും വിവാരയാമാസ തദാ ക്ഷണേന
അപ്പോൾ, ഒരു നിമിഷം കൊണ്ട്, രക്ഷപ്പെടുത്താനും ശിഷ്യർ പറഞ്ഞതും തടഞ്ഞു.
അന്ധാംശ്ച ശ്മശ്രുലാന്സര്വാന്മുണ്ഡാന്വേദവഹിഷ്കൃതാന്
കണ്ണില്ലാത്തവരെയും, ദാഡിയും താടിയും ഉള്ളവരെയും, തല മുണ്ഡനമാക്കിയവരെയും, വേദങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കിയവരെയും,
പ്രഹസന്പ്രാഹ സഗരഃ സ്വഗുരും തപസോ നിധിമ്
സഗരൻ ചിരിച്ച് തന്റെ ഗുരുവിനോട്, വ്രതങ്ങളുടെ നിധിയായ ആചാര്യനോട് പറഞ്ഞു:
സര്വഥാഹം ഹനിഷ്യാമി മത്പിതുര്ദേശഹാരകാന്
എന്റെ അപ്പന്റെ ദേശം കൈവശമാക്കിയവരെ ഞാൻ എല്ലായിടത്തും കൊല്ലും.
സ ഏവ സര്വനാശായ ഹേതുഭൂതോ ന സംശയഃ
അവൻ മാത്രമാണ് മുഴുവൻ നാശത്തിന് കാരണം — ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ത ഏവ ബലഹീനാശ്ചേദ്ഭജന്തേ ഽത്യന്തസാധുതാമ്
അവരേ തന്നെ, ശക്തിയില്ലാത്തപ്പോൾ, അത്യന്തം സദ്ഗുണം കാണിച്ചാൽ,
താവത്കുര്വന്തി കാര്യാണി യാവത്സ്യാത്പ്രബലം ബലമ്
അവരുടെ ശക്തി പരാജയപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ മാത്രം അവർ കാര്യങ്ങൾ നടത്തും.