ത്രിരേഖാ യസ്യ ദൃശ്യതേ സിദ്ധിം തത്ര വിനിര്ദിശേത്
ആർക്കും മൂന്നു രേഖകൾ കാണുന്നിടത്ത് വിജയമുണ്ടെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കണം.
പര്വാന്തരം സാമസു ച ഋക്ഷു കുര്യാത്തിലാന്തരമ്
ഒരു ഭാഗം അവസാനിക്കുമ്പോഴും, സാമവേദത്തിലും ഋക്വേദത്തിലും, എള്ള് വിത്ത് വലുപ്പം അകലം വയ്ക്കണം.
ന ചാത്ര കംപയേത്കിഞ്ചിദങ്ഗസ്യാവയവം ബുധഃ
ഇവിടെയോ ശരീരത്തിന്റെ ഏതു ഭാഗവും ജ്ഞാനികൾ കുലുക്കരുത്.
അഭ്രമധ്യേ യഥാ വിദ്യുദൃശ്യതേ മണിസൂത്രവത്
മേഘങ്ങൾക്കിടയിൽ മിന്നൽ കാണുന്നതുപോലെ, മണിമാല പോലെ—
കൂര്മോ ഽഗാനി ച സംഹൃത്യ ചേതോദൃഷ്ടിം ദിശന്മനഃ
ആമ തന്റെ അവയവങ്ങൾ പിൻവലിക്കുന്നതുപോലെ, മനസ്സും ദൃഷ്ടിയും ഏകാഗ്രമായി ആകണം.
നാസികായാസ്തു പൂര്വേണ ഹസ്തം ഗോകര്ണവദ്ധരേത്
മൂക്കിന് മുമ്പിൽ കൈ പശുവിന്റെ ചെവി പോലെ വയ്ക്കണം.
സമ്യക്പ്രചാരയേദ്വാക്യം ഹസ്തേന ച മുഖേന ച
വാക്ക് ശരിയായി ഉച്ചരിക്കണം, കൈകൊണ്ടും വായുകൊണ്ടും.
നാത്യാഹന്യാന്ന നിര്ഹണ്യാന്ന പ്രഗായേന്ന കംപയേത്
അതി ഉച്ചത്തിൽ പറയരുത്, അത്യल्पം പറയരുത്, പാടരുത്, കുലുക്കരുത്.
യഥാ സുചരതാം മാര്ഗോ മീനാനാം നോപലഭ്യതേ
നന്നായി നീന്തുന്ന മീനുകളുടെ വഴി എങ്ങനെ കാണാനാവില്ലയോ—
യഥാ ദധിനി സര്പിഃ സ്യാത്കാഷ്ടസ്ഥോ വാ യഥാനലഃ
തയിരിൽ നെയ്യുണ്ടാകുന്നതുപോലെയും, മരത്തിൽ അഗ്നി ഉണ്ടാകുന്നതുപോലെയും—
സ്വരാത്സ്വരസ്യ സംക്രാമംസ്വരസംധിമനുല്ബണമ്
ഒരു സ്വരത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ, സ്വരങ്ങളുടെ സംഗമം മൃദുവായിരിക്കണം.
അനാഗതമതിക്രാന്തം വിച്ഛിന്നം വിഷമാഹതമ്
ഇനിയും ഉച്ചരിക്കാത്തത്, കടന്നുപോയത്, തകരാറായത്, അസമമായി ഉച്ചരിച്ചതായുള്ള സ്വരം—
സ്വരഃ സ്ഥാനാച്ച്യുതോ യസ്തു സ്വം സ്ഥാനമതിവര്തതേ
തന്റെ സ്ഥാനം വിട്ട് പോവുന്നോ അതിക്രമിക്കുന്നോ ചെയ്യുന്ന സ്വരം—
അഭ്യാസാര്ഥേ ദ്രുതാം വൃത്തിം പ്രയോഗാര്ഥേ തു മധ്യമാമ്
അഭ്യാസത്തിന് വേഗതയുള്ള രീതിയും, പ്രകടനത്തിന് മിതമായ രീതിയും വേണം.
ഗൃഹീതഗ്രന്ഥ ഏവം തു ഗ്രന്ഥോഞ്ചാരണശൈക്ഷകാന്
ഇങ്ങനെ പഠിച്ച ഗ്രന്ഥം ഉച്ചാരണം പഠിക്കുന്നവർ ഉച്ചരിക്കണം.
ക്രുഷ്ടസ്യ മൂര്ദ്ധനി സ്ഥാനം ലലാടേ പ്രഥമസ്യ തു
ഉയർന്ന സ്വരത്തിന്റെ സ്ഥാനം തലയിലാണു്; ആദ്യസ്വരത്തിന് നെറ്റിയിലാണ്.
കണ്ഠസ്ഥാനം ചതുര്ഥസ്യ മന്ദ്രസ്യ രസനോച്യതേ
മന്ദ്രസ്വരത്തിലെ നാലാമത്തെ സ്ഥാനം നാവിലാണ് എന്ന് പറയുന്നു.
അങ്ഗുഷ്ടസ്യോത്തമേ വ്രുഷ്ടോ ഹ്യങ്ഗുഷ്ടം പ്രഥമഃ സ്വരഃ
വിരല്തലയില് അങ്കൂഠം ഉയര്ന്നിരിക്കുമ്പോള് ആദ്യസ്വരം അങ്കൂഠം ഉപയോഗിച്ചാണ് ഉരുത്തിരിയുന്നത്.
അനാമികായാം ഷങ്ഗസ്തു കനിഷ്ടായാം തു ധൈവതഃ
അനാമികയില് ആറാം സ്വരം ഉണ്ട്, കനിഷ്ഠവിരലില് ധൈവതം എന്ന ഏഴാം സ്വരം ഉണ്ട്.
അപര്വത്വാദമധ്യത്വാ ദവ്യയത്വാഞ്ച നിത്യശഃ
ഇടവേളകളില്ലായ്മ, മധ്യസ്ഥാനം, എല്ലായ്പ്പോഴും മാറുന്ന സ്വഭാവം ഇവ സ്ഥിരമാണ്.
ക്രുഷ്ടേന ദേവാ ജീവന്തി പ്രഥമേന തു മാനുഷാഃ
ഉയർന്ന സ്വരത്തില് ദേവന്മാര് ജീവിക്കുന്നു, ആദ്യസ്വരത്തില് മനുഷ്യര് ജീവിക്കുന്നു.
അന്ധജാഃ പിതരശ്ചൈവ ചതുര്ഥസ്വരജീവിനഃ
അന്ധജനങ്ങളും പിതാക്കളും നാലാം സ്വരത്തില് ജീവിക്കുന്നു.
അതിസ്വരേണ നീചേന ജഗത്സ്ഥാവരജങ്ഗമാഃ
അതി താഴ്ന്ന സ്വരത്തില് നിലനില്ക്കുന്നവയും സഞ്ചരിക്കുന്നവയും എല്ലാം ജീവിക്കുന്നു.
ദീപ്തായതാകരുണാനാം മൃദുമധ്യമയോസ്തഥാ
ദീപ്തമായതും നീണ്ടതും കരുണയുള്ളതും, അതുപോലെ മൃദുവും മധ്യവുമാണ്.
ദീപ്താ മന്ദ്രേ ദ്വിതീയ ച പ്രചതുര്ഥേ തഥൈവ ച
ദീപ്തത മന്ദ്രത്തില്, രണ്ടാമത്തിലും നാലാമത്തിലും കാണാം.
ശ്രുതയോ യാ ദ്വിതീയസ്യ മൃദുമധ്യായതാഃ സ്മൃതാഃ
രണ്ടാമത്തെ സ്വരത്തിന്റെ ഇടവേളകള് മൃദുവും മധ്യവുമും നീണ്ടതുമാണ് എന്ന് ഓര്മ്മിക്കുന്നു.
ആയതാത്വം ഭവേന്നീചേ മൃദുതാ തു വിപര്യയേ
താഴ്ന്ന സ്വരത്തില് നീളം ഉണ്ടാകും, മറുവശത്ത് മൃദുത്വം കാണാം.
ദ്വിതീയേ വിരതാ യാ തു ക്രുഷ്ടശ്ച പരതോ ഭവേത്
രണ്ടാമത്തില് നിയന്ത്രിതമായവയും, അതിന് ശേഷം ഏറ്റവും ഉയര്ന്നതും വരുന്നു.
അത്രൈവ വിരതാ യാ തു ചതുര്ഥേന പ്രവര്തതേ
ഇവിടെയുണ്ടായ നിയന്ത്രിതത്വം നാലാം സ്വരത്തോടൊപ്പം മുന്നോട്ട് പോകുന്നു.
നാതിതാരശ്രുതിം കുര്യാത്സ്വരയോര്നാപി ചാന്തരേ
അതി ഉയര്ന്ന ഇടവേള ഉണ്ടാക്കരുത്, സ്വരങ്ങള്ക്കിടയിലും അങ്ങനെ ചെയ്യരുത്.