സര്വേഷാം ശ്രേയസം ദൃഷ്ട്വാ സ കുര്യാന്മത്സൂരം കുധീഃ
എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമം കണ്ടാൽ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവൻ അസൂയപ്പെടും.
ഹാനിമിച്ഛന്നരഃ കുര്യാദസൂയാം സതതം ദ്വിജ
നാശം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും അസൂയയോടെ പ്രവർത്തിക്കും, ദ്വിജ.
ഹൈഹയാസ്താലലജങ്ഘാശ്ച ബലിനോ ഽരാതയോ ഽഭവന്
ഹൈഹയരും താലലജംഘരും മറ്റുള്ളവരും ശക്തിയുള്ള ശത്രുക്കളായി മാറി.
സ ഏവ വിമുഖോ യസ്യ സൌഭാഗ്യം തസ്യ ഹീയതേ
ആളൊരുത്തൻ ആരെയെങ്കിലും ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അവന്റെ ഭാഗ്യം കുറയും.
യാവദീക്ഷേത ലക്ഷ്മീശഃ കൃപാപാങ്ഗേന നാരദ
നാരദാ, ലക്ഷ്മിയുടെ നാഥൻ കരുണയോടെ നോക്കുന്നതുവരെ,
ശ്ലാധ്യാ ഭവന്തി വിപ്രേന്ദ്ര പ്രേക്ഷിതാ മാധവേന യേ
മാധവൻ ശ്രദ്ധിക്കുന്നവരെ പ്രശംസിക്കാൻ എല്ലാവർക്കും മനസ്സാകും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ.
ജായതേ നാത്ര സംദേഹോ ജന്തുദ്വേഷോ വിശേഷതഃ
ഈ കാര്യത്തിൽ സംശയം ഇല്ല, പ്രത്യേകിച്ച് ജീവികൾ തമ്മിലുള്ള വൈരാഗ്യത്തിൽ.
തസ്യ സര്വാണി നശ്യന്തി ശ്രേയാംസി മുനിസതമ്
മഹർഷിയേ, അത്തരവന്റെ എല്ലാ ശുഭഫലങ്ങളും നശിക്കും.
ധനം ധാന്യം മഹീ സംപനദ്വിശ്യതി തതോ ധ്രുവമ്
പിന്നീട്, അവന്റെ ധനം, ധാന്യം, ഭൂമി എന്നിവ ഉറപ്പായും വിട്ടുപോകും.
ആപദഃ സംഭവന്ത്യേവേത്യഹൄങ്കാരം ത്യജേത്തതഃ
ദുരിതങ്ങൾ തീർച്ചയായും വരും; അതിനാൽ അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിക്കണം.
അസൂയാവിസൃഷ്ടമനസസ്തസ്യ രാജ്ഞഃ പരൈഃ സഹ
അസൂയയാൽ നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ, ആ രാജാവും മറ്റുള്ളവരും
ഹൈഹയൈസ്താലജങ്ഘൈശ്ച രിപുഭിഃ സ പരാജിതഃ
ഹൈഹയന്മാരും താളജംഘന്മാരും മറ്റ് ശത്രുക്കളും ചേർന്ന് അവനെ തോൽപ്പിച്ചു.
അവാപ പരമാം തുഷ്ടിം തത്ര ദൃഷ്ട്വാ മഹത്സരഃ
അവിടെ ആ മഹാസരസ്സിനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ പരമസന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
സരോഗതവിഹങ്ഗാസ്തേ ലീനാശ്ചിത്രമിദം മഹത്
രോഗബാധിതരായ എല്ലാ പക്ഷികളും ഒളിച്ചുപോയി; ഇതൊരു വലിയ അത്ഭുതമാണ്.
വിശന്തസ്ത്വരയാ വാസമിത്യൂചുസ്തേ വിഹങ്ഗമാഃ
പക്ഷികൾ വേഗത്തിൽ അകത്തു കടന്ന്, 'നമുക്ക് ഇവിടെ താമസിക്കാം' എന്നു പറഞ്ഞു.
പീത്വാ ജലം ച സുഖദം വൃക്ഷമൂലമുപാശ്രിതഃ
സുഖം നൽകുന്ന വെള്ളം കുടിച്ച്, അവർ വൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിലേക്കു അഭയം തേടി.
ദുര്ഗുണാന്വിഗണയ്യാസ്യധിഗ്ധിഗിത്യബ്രുവന്പ്രജാഃ
ദോഷങ്ങൾ എണ്ണിക്കൊണ്ട്, ജനങ്ങൾ 'അയ്യോ, അയ്യോ' എന്നു പറഞ്ഞു വിട്ടുപോയി.
സര്വസംപത്സമായുക്തോ ഽപ്യഗുണീനിന്ദിതോ ജനൈഃ
എല്ലാ സമ്പത്തും ഉണ്ടെങ്കിലും, ദോഷങ്ങൾ കാരണം ആളുകൾ അപമാനിക്കും.
സംതുഷ്ടിം പരമാം യാതാ ദവഥൌ വിഗതേ യഥാ
ജ്വരം മാറിയപ്പോലെ, അവർ പരമസന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
നിഹത്യ കര്മ ച യശോ ലോകേ ദ്വജവരോത്തമ
കർമ്മവും ലോകത്തിലെ യശസ്സും നശിപ്പിച്ചശേഷം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ,
നാസ്തി നിന്ദാസമം പാപം നാസ്തി മോഹസമാസവഃ
അപവാദത്തേക്കാൾ വലിയ പാപം ഇല്ല, മദം പോലെയുള്ള മോഹം ഇല്ല.
നാസ്തി രാഗസമഃ പാശോ നാസ്തി സങ്ഗസമം വിഷമ്
രാഗം പോലെയുള്ള കുടുക്കൽ ഇല്ല, സങ്കം പോലെയുള്ള വിഷം ഇല്ല.
ജീര്ണാങ്ഗോമനസസ്താപാദ് വൃദ്ധഭാവാദഭൂദസൌ
വൃദ്ധാവസ്ഥയുടെ ബുദ്ധിമുട്ട് ശരീരത്തിലും മനസ്സിലും അനുഭവപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, അവൻ വൃദ്ധനായി.
സ ബാഹുര്വ്യാധിനാ ഗ്രസ്തേ മമാര മുനിസത്തമ
ആ മഹാനായ മുനി, രോഗം കൈയെ പിടിച്ചപ്പോൾ മരണപ്പെട്ടു.
ചിരം വിലപ്യ ബഹുധാ സഹഗന്തും മനോ ദധേ
അവൾ ദീർഘകാലം പലവിധത്തിൽ വിലപിച്ച്, അവനെ അനുഗമിക്കണമെന്ന് മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ചു.
സമാരോപ്യ തന്പൂരുഢം സ്വയം സമുപചക്രമേ
അവന്റെ ശരീരം ചിതയിൽ വെച്ച്, അവൾ തന്നെ ചടങ്ങുകൾ ആരംഭിച്ചു.
ഏതദ്വിജ്ഞാതവാന്സര്വം പരമേണ സമാധിനാ
പരമമായ ധ്യാനത്തിലൂടെ അവൻ ഇതെല്ലാം അറിഞ്ഞു.
ഗതാസൂയാ മഹാത്നാനഃ പശ്യന്തിജ്ഞാന ചക്ഷുഷാ
അസൂയയില്ലാത്ത മഹാത്മാക്കൾ ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയാൽ എല്ലാം കാണുന്നു.
സംപ്രാത്പസ്തത്ര സാധ്വീ ച യത്ര ബാഹുപ്രിയാ സ്ഥിതാ
അവളുടെ പ്രിയനായ ബാഹു എവിടെയുണ്ടോ, അവിടെ ആ സതീയും എത്തി.
പ്രോവാച ധര്മമൂലാനി വാക്യാനി മുനിസത്തമഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠൻ ധർമ്മത്തിൽ ആധാരമാക്കിയ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.