പ്രലംബാഷ്ടഭുജം വിഷ്ണുമഥ വാപി ചതുര്ഭുജമ്
എട്ടു നീളമുള്ള കൈകളോടുകൂടിയ വിഷ്ണുവായോ, അല്ലെങ്കിൽ നാലു കൈകളോടുകൂടിയവനായോ.
ചിന്തയേദ്ബൂഹ്യഭൂതം തം പീതനിര്മലവാസസമ്
അവനെ പ്രത്യക്ഷമായും സന്നിഹിതമായും, ശുദ്ധമായ മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവനായി ധ്യാനിക്കണം.
ശാര്ങ്ഗശങ്ഖഗദാഖഡ്ഗപ്രകാശവലയാഞ്ചിതമ്
പ്രഭയുള്ള വളകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടും, ശാരംഗം വില്ലും ശംഖും ഗദയും വാളും കൈവശമുള്ളവനായി.
താവദ്യാവദ് ദൃഢീഭൂതാ തത്രൈവ നൃപ ധാരണാ
മഹാരാജാവേ, ധാരണ അവിടെ ഉറപ്പോടെ നിലനിൽക്കുന്നവരെക്കുറിച്ച് മാത്രം നിലനിൽക്കും.
നാപയാതി യദാ ചിത്താത്സിദ്ധാം മന്യേത താം തദാ
മനസ്സിൽ നിന്ന് അത് വിട്ടുപോകാതിരിക്കുമ്പോൾ, അതിനെ പൂർണ്ണമായതായി കരുതണം.
ചിന്തയേ ദ്ഭഗവദ്രൂപം പ്രശാന്തം സാക്ഷസൂത്രകമ്
ഭഗവാന്റെ രൂപം, ശാന്തമായതും, നെഞ്ചിൽ യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ചവനുമായതും ധ്യാനിക്കണം.
കിരീടകേയൂരമുഖൈര്ഭൂഷണൈ രഹിതം സ്മരേത്
കിരീടം, കൈവള, മാല തുടങ്ങിയാഭരണങ്ങൾ ഇല്ലാത്തവനായി അവനെ ഓർക്കണം.
കുര്യാത്തതോ ഽവയവിനി പ്രാണിധാനപരോ ഭവേത്
അതിനുശേഷം, ഓരോ അവയവത്തിലും പ്രാണനെ ഉറപ്പിച്ച് നിലനിർത്തുന്നതിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കണം.
തദ്ധ്യാനം പ്രഥമൈരങ്ഗൈഃ ഷങ്ഭിര്നിഷ്പാദ്യതേ നൃപ
മഹാരാജാവേ, ആ ധ്യാനം ആദ്യത്തെ ആറു അംഗങ്ങൾകൊണ്ടാണ് പൂർത്തിയാക്കുന്നത്.
മനസാ ധ്യാനനിഷ്പാദ്യം സമാധിഃ സോ ഽഭിധീയതേ
മനസ്സിലൂടെ പൂർത്തിയാക്കുന്ന ധ്യാനമാണ് സമാധി എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
പ്രാപണീയസ്തഥൈവാത്മാ പ്രക്ഷീണാശേഷഭാവനഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, എല്ലാ ശേഷിച്ച വാസനകളും തീർന്നപ്പോൾ, ആത്മാവിനെ പ്രാപിക്കേണ്ടതാണു്.
നിഷ്പാദ്യ മുക്തികാര്യം വൈ കൃതകൃത്യോ നിവര്തതേ
മോക്ഷം നേടാനുള്ള കര്മ്മം പൂര്ത്തിയാക്കിയവന് എല്ലാം ചെയ്തു തീര്ത്തു് പിന്വാങ്ങുന്നു.
ഭവത്യഭേദീ ഭേദശ്ച തസ്യാജ്ഞാനകൃതോ ഭവേത്
ഏകതയും ഭേദവും ഉണ്ടാകുന്നു; പക്ഷേ, ഭേദം അവനു് അജ്ഞാനത്താല് മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ.
ആത്മനോ ബ്രഹ്മണാഭേദം സംമതം കഃ കരിഷ്യതി
ആത്മാവിനും ബ്രഹ്മാവിനും ഉള്ള ഏകത്വം ആരാണ് നിഷേധിക്കാനാവുക?
സംക്ഷേപവിസ്തരാഭ്യാം തു കിമന്യത്ക്രിയതാം തവ
സംക്ഷേപമായോ വിശദമായോ ഇനി നിനക്കു് ചെയ്യാന് എന്താണ് ശേഷിക്കുന്നത്?
തവോപദേശാത്സകലോ നഷ്ടശ്ചിത്തമലോ മമ
നിന്റെ ഉപദേശത്താല് എന്റെ മനസ്സിലെ എല്ലാ മലിനതയും നശിച്ചു.
നരേദ്രം ഗദിതും ശക്യമപി വിജ്ഞേയവേദഭിഃ
വേദം അറിയുന്നവർക്കും മനുഷ്യരാജാവിനെ വിശദമായി പറയാൻ കഴിയില്ല.
പരമാര്ഥസ്ത്വ സംലാപ്യോ വചസാം ഗോചരോ ന യഃ
പരമാര്ത്ഥം അനുഭവിക്കേണ്ടതാണു്, വാക്കുകള്കൊണ്ട് അതിലേയ്ക്ക് എത്താനാവില്ല.
യദ്വിമുക്തിപരോ യോഗഃ പ്രോക്തഃ കേശിദ്വജാവ്യയഃ
മോക്ഷത്തിലേക്കുള്ള യോഗം, അക്ഷയനായ കേശിദ്വജന്, നിനക്കു് പഠിപ്പിച്ചു.
ആജഗാമ പുരം ബ്രഹ്മംസ്തതഃ കേശിധ്വജോ നൃപഃ
അതിനുശേഷം കേശിദ്വജന് രാജാവ് ബ്രഹ്മപുരിയിലേയ്ക്ക് പോയി.
വിശാലാമഗമത്കൃഷ്ണേ സമാവേശിതമാനസഃ
കൃഷ്ണനിലെ മനസ്സു മുഴുവന് ലയിപ്പിച്ച്, വിശാലമായ നഗരത്തിലേയ്ക്ക് അവന് എത്തി.
വിഷ്ണ്വാഖ്യേ നിര്മലേ ബ്രഹ്മണ്യവാപ നൃപതിര്ലയമ്
വിഷ്ണുവെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്ന ശുദ്ധമായ ബ്രഹ്മാവില് രാജാവ് ലയിച്ചു.
ബുഭുജേ വിഷയാന്കര്മ ചക്രേ ചാനഭിസംധിതമ്
അവന് ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങള് അനുഭവിച്ചു, കര്മ്മങ്ങള് ആസക്തിയില്ലാതെ ചെയ്തു.
അവാപ സിദ്ധിമത്യന്തത്രിതാപക്ഷപണീം മുനേ
മഹർഷേ, എല്ലാ അസന്തോഷവും നീക്കം ചെയ്യുന്ന സിദ്ധി അവന് നേടി.
താപത്രയചികിത്സാര്ഥം കിമന്യത്കഥയാമി തേ
താപത്രയത്തെ മാറ്റാന് ഇനി എന്ത് പറയാനുണ്ട്?
തഥാപി മേ മനോ ഭ്രാന്തം ന സ്ഥിതിം ലഭതേംഽജസാ
എന്നിരുന്നാലും എന്റെ മനസ്സ് ഇനിയും അശാന്തമാണ്, എളുപ്പത്തില് സ്ഥിരതയില്ല.
സോഢും ശക്യേത മനുജൈസ്തന്മമാഖ്യാഹി മാനദ
മാനദ, മനുഷ്യന് ഇതെങ്ങനെ സഹിക്കാമെന്നു് ദയവായി എന്നോട് പറയൂ.
ഉവാച ഹര്ഷസംയുക്തഃ സ്മരന്ഭഘരതചേഷ്ടിതമ്
ഭാഗ്യശാലിയായ രാജാവിന്റെ കൃത്യങ്ങള് ഓര്ത്തു്, സന്തോഷത്തോടെ അവന് പറഞ്ഞു.
യം ശ്രുത്വാ ത്വന്മനോ ഭ്രാന്തമാസ്ഥാനം ലഭതേ ഭൂശമ്
ആയാളെക്കുറിച്ച് കേട്ടപ്പോൾ, ഭ്രമിച്ചിരിക്കുന്ന നിന്റെ മനസ്സ് ശരിയായ സ്ഥിതിയിൽ എത്തുന്നു.
ആര്ഷഭോ യസ്യ നാമ്നേദം ഭാരതം ഖണ്ഡമുച്യതേ
ആ മഹാനായ ഋഷഭന്റെ പേരിലാണ് ഭാരതം എന്ന ദേശം അറിയപ്പെടുന്നത്.