കര്ത്താ മഹാക്രതൂനാം ച മത്തഃ പൂജ്യോ ഽസ്തി കോ ഽപരഃ
വലിയ യാഗങ്ങൾ നടത്തിയ ഞാൻ ഒഴികെ ആരാണ് ആദരിക്കപ്പെടാൻ യോഗ്യൻ?
വേദവേദാങ്ഗതത്ത്വജ്ഞോ നീതിശാസ്ത്ര വിശാരദഃ
വേദവും വേദാംഗങ്ങളും ആഴത്തിൽ അറിയുകയും, നയശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവനാണ് അവൻ.
അഹൄങ്കാരപരസ്യൈവം ജാതാസൂയാ പരേഷ്വപി
ഇങ്ങനെ അത്യധികം അഹങ്കാരമുള്ളവനോടു മറ്റുള്ളവർക്കും അസൂയ ഉണ്ടാകും.
ഏഷു സ്ഥിതേഷു തു നരോ വിനാഷം യത്യസംശയമ്
ഇവയൊക്കെ ഒരാളിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അവൻ സംശയമില്ലാതെ നാശത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ഏകൈകമപ്യനര്ഥായ കിമു യത്ര ചതുഷ്ടയമ്
ഇവയിൽ ഒന്ന് പോലും അനർത്ഥം വരുത്തും; നാലും ഒന്നിച്ച് ഉണ്ടെങ്കിൽ എങ്ങനെ?
സ്വദേഹനാശിനീ വിഗ്ര സര്വസംപദ്വിനാശിനീ
വിവാദം സ്വന്തം ശരീരത്തെയും എല്ലാ സമ്പത്തെയും നശിപ്പിക്കും.
തുഷാഗ്നിം വായുസംയോഗമിവ ജാനീഹി സുവ്രത
നല്ല വ്രതം പാലിക്കുന്നവനേ, അതിനെ കാറ്റ് ചേർന്ന തിന്മരച്ചുള്ളി പോലെ അറിയണം.
പരുഷോക്തിരതാനാം ച സുഖം നേഹ പരത്ര ച
കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറയുന്നവർക്ക് ഇവിടെയും പരലോകത്തും സന്തോഷം ഉണ്ടാകില്ല.
പ്രിയാവാ തനയാ വാപി ബാന്ധവാ അപ്യരാതയഃ
പ്രിയപ്പെട്ടവരും മക്കളും ബന്ധുക്കളും പോലും ശത്രുക്കളായി മാറാം.
സ സ്വസംപദ്വിനാശായ കുഠാരോ നാത്ര സംശയഃ
അവൻ സ്വന്തം സമ്പത്തിന്റെ നാശത്തിന് വെട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന കുരുവാളാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
സര്വേഷാം ശ്രേയസം ദൃഷ്ട്വാ സ കുര്യാന്മത്സൂരം കുധീഃ
എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമം കണ്ടാൽ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവൻ അസൂയപ്പെടും.
ഹാനിമിച്ഛന്നരഃ കുര്യാദസൂയാം സതതം ദ്വിജ
നാശം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും അസൂയയോടെ പ്രവർത്തിക്കും, ദ്വിജ.
ഹൈഹയാസ്താലലജങ്ഘാശ്ച ബലിനോ ഽരാതയോ ഽഭവന്
ഹൈഹയരും താലലജംഘരും മറ്റുള്ളവരും ശക്തിയുള്ള ശത്രുക്കളായി മാറി.
സ ഏവ വിമുഖോ യസ്യ സൌഭാഗ്യം തസ്യ ഹീയതേ
ആളൊരുത്തൻ ആരെയെങ്കിലും ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അവന്റെ ഭാഗ്യം കുറയും.
യാവദീക്ഷേത ലക്ഷ്മീശഃ കൃപാപാങ്ഗേന നാരദ
നാരദാ, ലക്ഷ്മിയുടെ നാഥൻ കരുണയോടെ നോക്കുന്നതുവരെ,
ശ്ലാധ്യാ ഭവന്തി വിപ്രേന്ദ്ര പ്രേക്ഷിതാ മാധവേന യേ
മാധവൻ ശ്രദ്ധിക്കുന്നവരെ പ്രശംസിക്കാൻ എല്ലാവർക്കും മനസ്സാകും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ.
ജായതേ നാത്ര സംദേഹോ ജന്തുദ്വേഷോ വിശേഷതഃ
ഈ കാര്യത്തിൽ സംശയം ഇല്ല, പ്രത്യേകിച്ച് ജീവികൾ തമ്മിലുള്ള വൈരാഗ്യത്തിൽ.
തസ്യ സര്വാണി നശ്യന്തി ശ്രേയാംസി മുനിസതമ്
മഹർഷിയേ, അത്തരവന്റെ എല്ലാ ശുഭഫലങ്ങളും നശിക്കും.
ധനം ധാന്യം മഹീ സംപനദ്വിശ്യതി തതോ ധ്രുവമ്
പിന്നീട്, അവന്റെ ധനം, ധാന്യം, ഭൂമി എന്നിവ ഉറപ്പായും വിട്ടുപോകും.
ആപദഃ സംഭവന്ത്യേവേത്യഹൄങ്കാരം ത്യജേത്തതഃ
ദുരിതങ്ങൾ തീർച്ചയായും വരും; അതിനാൽ അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിക്കണം.
അസൂയാവിസൃഷ്ടമനസസ്തസ്യ രാജ്ഞഃ പരൈഃ സഹ
അസൂയയാൽ നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ, ആ രാജാവും മറ്റുള്ളവരും
ഹൈഹയൈസ്താലജങ്ഘൈശ്ച രിപുഭിഃ സ പരാജിതഃ
ഹൈഹയന്മാരും താളജംഘന്മാരും മറ്റ് ശത്രുക്കളും ചേർന്ന് അവനെ തോൽപ്പിച്ചു.
അവാപ പരമാം തുഷ്ടിം തത്ര ദൃഷ്ട്വാ മഹത്സരഃ
അവിടെ ആ മഹാസരസ്സിനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ പരമസന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
സരോഗതവിഹങ്ഗാസ്തേ ലീനാശ്ചിത്രമിദം മഹത്
രോഗബാധിതരായ എല്ലാ പക്ഷികളും ഒളിച്ചുപോയി; ഇതൊരു വലിയ അത്ഭുതമാണ്.
വിശന്തസ്ത്വരയാ വാസമിത്യൂചുസ്തേ വിഹങ്ഗമാഃ
പക്ഷികൾ വേഗത്തിൽ അകത്തു കടന്ന്, 'നമുക്ക് ഇവിടെ താമസിക്കാം' എന്നു പറഞ്ഞു.
പീത്വാ ജലം ച സുഖദം വൃക്ഷമൂലമുപാശ്രിതഃ
സുഖം നൽകുന്ന വെള്ളം കുടിച്ച്, അവർ വൃക്ഷത്തിന്റെ അടിയിലേക്കു അഭയം തേടി.
ദുര്ഗുണാന്വിഗണയ്യാസ്യധിഗ്ധിഗിത്യബ്രുവന്പ്രജാഃ
ദോഷങ്ങൾ എണ്ണിക്കൊണ്ട്, ജനങ്ങൾ 'അയ്യോ, അയ്യോ' എന്നു പറഞ്ഞു വിട്ടുപോയി.
സര്വസംപത്സമായുക്തോ ഽപ്യഗുണീനിന്ദിതോ ജനൈഃ
എല്ലാ സമ്പത്തും ഉണ്ടെങ്കിലും, ദോഷങ്ങൾ കാരണം ആളുകൾ അപമാനിക്കും.
സംതുഷ്ടിം പരമാം യാതാ ദവഥൌ വിഗതേ യഥാ
ജ്വരം മാറിയപ്പോലെ, അവർ പരമസന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
നിഹത്യ കര്മ ച യശോ ലോകേ ദ്വജവരോത്തമ
കർമ്മവും ലോകത്തിലെ യശസ്സും നശിപ്പിച്ചശേഷം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ,