കൃഷ്ണാജിനത്വക്കവചഭാവേനാസ്മാന്ഹനിഷ്യസി
കൃഷ്ണാജിനം കാവചമാക്കി നീ ഞങ്ങളെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നു.
മൃഗാനാം വദ പൃഷ്ടേഷു മൂഢ കൃഷ്ണാജിനം ന കിമ്
മൂഢാ, പറയു: മൃഗങ്ങളിൽ കൃഷ്ണാജിനം അവരുടെതല്ലേ?
സ ത്വാമഹം ഹനിഷ്യാമി ന മേ ജീവന്വിമോക്ഷ്യസേ
ഞാൻ നിന്നെ കൊല്ലും; നിന്നെ ജീവൻകൊണ്ട് വിടില്ല.
ഖാണ്ഡിക്യ സംശയം പ്രഷ്ടും ഭവന്തമഹമാഗതഃ
ഖാണ്ഡിക്യ, ഒരു സംശയം ചോദിക്കാൻ ഞാൻ നിന്നോടാണ് വന്നത്.
തതഃ സ മന്ത്രിഭിഃ സാര്ദ്ധമേകാന്തേ സപുരോഹിതഃ
അതിനുശേഷം, മന്ത്രിമാരോടും പുരോഹിതനോടും കൂടെ അവൻ ഒറ്റയിടത്തേക്ക് പോയി.
തമൂര്മന്ത്രിണോ വധ്യോ രിപുരേഷ വശങ്ഗതഃ
മന്ത്രിമാർ പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോള് നിന്റെ അധികാരത്തില് ഉള്ള ഈ ശത്രുവിനെ കൊല്ലണം.'
ഖാണ്ഡിക്യശ്ചാഹ താന്സര്വാനേവ മേവ ന സംശയഃ
ഖാണ്ഡിക്യൻ അവരോടൊക്കെ പറഞ്ഞു: 'ഇതിൽ എനിക്ക് സംശയമില്ല.'
പരലോകജയസ്തസ്യ പൃഥിവീ സകലാ മമ
അവന് പരലോകത്തിൽ ജയിച്ചാൽ, ഭൂമി മുഴുവൻ എനിക്ക് ആയിരിക്കും.
പരലോകജയോ ഽനന്തഃ സ്വല്പകാലോ മഹീജയഃ
പരലോകജയം അനന്തം; ഭൂമിയിൽ ജയിക്കുന്നത് അല്പസമയം മാത്രം.
തതസ്തമഭ്യുപേത്യാഹ ഖാണ്ഡിക്യോ ജനകോ രിപുമ്
അതിനുശേഷം ഖാണ്ഡിക്യൻ തന്റെ ശത്രുവായ ജനകനെ സമീപിച്ചു സംസാരിച്ചു.
തതഃ പ്രാഹ യഥാവൃത്തം ഹോമധേനുവധം മുനേ
അതിനുശേഷം അവൻ മഹർഷിയോട് ഹോമധേനുവിനെ എങ്ങനെ കൊല്ലപ്പെട്ടു എന്ന് എല്ലാം പറഞ്ഞു.
സ ചാചഷ്ട യഥാന്യായം മുനേ കേശിധ്വജായ തത്
അവൻ മഹർഷേ, കെശിധ്വജനോടു എല്ലാം ശരിയായി വിശദീകരിച്ചു.
വിദിതാര്ഥഃ സ തേനൈവമനുജ്ഞാതോ മഹാത്മനാ
അവൻ ആ കാര്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കി, ആ മഹാത്മാവിന്റെ അനുമതിയോടെ പോയി.
ക്രമേണ വിധിവദ്യാഗം നീത്വാ സോ ഽവഭൃഥാപ്ലുതഃ
അവൻ ക്രമമായി വിധിപ്രകാരം യാഗം നടത്തി, അവസാനം സ്നാനം ചെയ്തു.
പൂജിതാ ഋത്വിജഃ സര്വേ സദസ്യാ മാനിതാ മയാ
എല്ലാ ഹോത്രികന്മാരെയും ഞാൻ ആദരിച്ചു, സഭയിലെ അംഗങ്ങളെയും മാന്യമായി സ്വീകരിച്ചു.
യഥാഹം മര്ത്യലോകസ്യ മയാ സര്വം വിചഷ്ടിതമ്
മനുഷ്യലോകത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ എല്ലാം വിശദമായി വിവരിച്ചു.
ഇത്ഥം തു ചിന്തയന്നേവ സംമാര സ മഹീപതിഃ
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ ആ രാജാവ് യാത്രയ്ക്ക് ഒരുക്കം തുടങ്ങി.
സ ജഗാമ തതോ ഭൂയോ രഥമാരുഹ്യ പാര്ഥിവഃ
അതിനുശേഷം രാജാവ് തന്റെ രഥത്തിൽ കയറി മുന്നോട്ട് യാത്ര തുടർന്നു.
ഖാണ്ഡിക്യോ ഽപി പുനര്ദ്ദഷ്ട്വാ തമായാന്തം ധൃതായുധഃ
ഖാണ്ഡിക്യൻ, അവനെ വീണ്ടും ആയുധം കൈയിൽ പിടിച്ച് വരുന്നത് കണ്ടു.
അഹം തു നാപകാരായ പ്രാപ്തഃ ഖാണ്ഡിക്യ മാ ക്രുധഃ
ഖാണ്ഡിക്യ, ഞാൻ നിന്നെ വഞ്ചിക്കാൻ അല്ല വന്നത്; ദയവായി കോപിക്കരുത്.
നിഷ്പാദിതോ മയാ യാഗഃ സമ്യക് ത്വദുപദേശതഃ
നിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ഞാൻ യാഗം ശരിയായി പൂർത്തിയാക്കി.
ഇത്യുക്തോ മന്ത്രയാമാസ സ ഭൂയോ മന്ത്രിഭിഃ സഹ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, അവൻ വീണ്ടും മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ആലോചിച്ചു.
തമൂചുര്മന്ത്രിണോ ഗജ്യമശേഷം യാച്യതാമയമ്
മന്ത്രിമാർ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ആനയെ മുഴുവനും അവനിൽ നിന്ന് ചോദിക്കൂ.'
പ്രാഹസ്യ താനാഹ നൃപഃ സ ഖാണ്ഡിക്യോ മഹാപതിഃ
ആ മഹാരാജാവ് ഖാണ്ഡിക്യൻ ചിരിച്ചു കൊണ്ട് അവരോട് പറഞ്ഞു,
ഏതമേതദ്ഭംവതോ ഽത്ര സ്വാര്ഥ സാധനമന്ത്രിണഃ
'ഇവിടെയുള്ളതെല്ലാം, മന്ത്രിമാരേ, നിങ്ങൾക്കു തന്നെ ഉപകാരപ്പെടുന്ന വഴിയാണ്.'
ഇത്യുക്ത്വാ സമുപേത്യൈംനം സ തു കേശിധ്വജം നൃപമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവൻ കെശിധ്വജ എന്ന രാജാവിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു.
ബാഢമിത്യേവ തേനോക്തഃ ഖാണ്ഡിക്യസ്തമഥാബ്രവീത്
'ശരി' എന്ന് അവൻ സമ്മതിച്ചപ്പോൾ, ഖാണ്ഡിക്യൻ അവനോട് പറഞ്ഞു:
യദി ചേദ്ദീയതേ മഹ്യം ഭവതാ ഗുരുനിഷ്ക്രയഃ
'നീ ഗുരുദക്ഷിണയായി എനിക്കു തരാമെങ്കിൽ,'
ന പ്രാര്ഥിതം ത്വയാ കസ്മാന്മമ രാജ്യമകണ്ടകമ്
'എന്റെ രാജ്യം തടസ്സമില്ലാതെ തരാൻ നീ ചോദിച്ചില്ലേ, അതെന്തുകൊണ്ടാണ്?'
കേശിധ്വജ നിബോധ ത്വം മയാ ന പ്രാര്ഥിതം യതഃ
'കെശിധ്വജ, ഞാൻ നിന്നോട് അതു ചോദിക്കാത്തതിന്റെ കാരണം നീ മനസ്സിലാക്കണം.'