സഗരഃ കോ മുനിശ്രേഷ്ഠ തന്മ്രമാഖ്യാതുമര്ഹസി
മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, സഗരന്റെ കഥ ദയവായി പറയാമോ.
ഗതം വിഷ്ണുപദം വിപ്ര സര്വലോകോത്തമോത്തമമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ ഏറ്റവും ഉന്നതമായ പദം പ്രാപിച്ചു.
ബുഭുജേ പൃഥിവീം സര്വാം ധര്മതോ ധര്മതത്പരഃ
അവൻ ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനായി, ഭൂമിയെ മുഴുവനും നീതിപൂർവ്വം അനുഭവിച്ചു.
സ്ഥാപിതാഃ സ്വസ്വധര്മേഷു തേന ബാഹുര്വിശാംപതിഃ
ജനങ്ങളുടെ അധിപനായ അവൻ എല്ലാവരെയും അവരുടെ സ്വന്തം കർത്തവ്യങ്ങളിൽ സ്ഥാപിച്ചു.
അതര്പ്പയദ്ഭൂമിദേവാന് ഗോഭൂസ്വര്ണാശുകാദിഭിഃ
അവൻ ഭൂമിദേവന്മാരെ പശു, ഭൂമി, പൊന്നു, വസ്ത്രം മുതലായവ നൽകി സംതൃപ്തരാക്കി.
മേനേ കൃതാര്ഥമാത്മാനമന്യാതപനിവാരണമ്
മറ്റുള്ളവരുടെ ദു:ഖം മാറ്റിയതിലൂടെ, അവൻ സ്വയം തൃപ്തനായി കരുതി.
ഭൂഷിതാ ഭൂഷണൌര്ദിവ്യൈസ്തദ്രാഷ്ട്രേ സുഖിനോ മുനേ
അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു, മഹർഷേ.
അകൃഷ്ടപച്യാ പൃഥിവീ ഫലപുഷ്പസമന്വിതാ
അവിടുത്തെ ഭൂമി ഉഴുതില്ലെങ്കിലും ഫലങ്ങളും പുഷ്പങ്ങളും സമൃദ്ധിയായി ജനിച്ചു.
ആധര്മനിരതാപായേ പ്രജാ ധര്മേണ രക്ഷിതാഃ
അധർമ്മം ഇല്ലാതായപ്പോൾ ജനങ്ങൾ ധർമ്മം കൊണ്ടു രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു.
അഹൄങ്കാരോ മഹാഞ്ജജ്ഞേ സാസൂയോ ലോപഹേതുകഃ
അവിടെ വലിയ അഹങ്കാരം ഉദിച്ചു, അസൂയയും നഷ്ടം മൂലമുള്ള അസൂയയും കൂടെ ഉണ്ടായി.
കര്ത്താ മഹാക്രതൂനാം ച മത്തഃ പൂജ്യോ ഽസ്തി കോ ഽപരഃ
വലിയ യാഗങ്ങൾ നടത്തിയ ഞാൻ ഒഴികെ ആരാണ് ആദരിക്കപ്പെടാൻ യോഗ്യൻ?
വേദവേദാങ്ഗതത്ത്വജ്ഞോ നീതിശാസ്ത്ര വിശാരദഃ
വേദവും വേദാംഗങ്ങളും ആഴത്തിൽ അറിയുകയും, നയശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം ഉള്ളവനാണ് അവൻ.
അഹൄങ്കാരപരസ്യൈവം ജാതാസൂയാ പരേഷ്വപി
ഇങ്ങനെ അത്യധികം അഹങ്കാരമുള്ളവനോടു മറ്റുള്ളവർക്കും അസൂയ ഉണ്ടാകും.
ഏഷു സ്ഥിതേഷു തു നരോ വിനാഷം യത്യസംശയമ്
ഇവയൊക്കെ ഒരാളിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ അവൻ സംശയമില്ലാതെ നാശത്തിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.
ഏകൈകമപ്യനര്ഥായ കിമു യത്ര ചതുഷ്ടയമ്
ഇവയിൽ ഒന്ന് പോലും അനർത്ഥം വരുത്തും; നാലും ഒന്നിച്ച് ഉണ്ടെങ്കിൽ എങ്ങനെ?
സ്വദേഹനാശിനീ വിഗ്ര സര്വസംപദ്വിനാശിനീ
വിവാദം സ്വന്തം ശരീരത്തെയും എല്ലാ സമ്പത്തെയും നശിപ്പിക്കും.
തുഷാഗ്നിം വായുസംയോഗമിവ ജാനീഹി സുവ്രത
നല്ല വ്രതം പാലിക്കുന്നവനേ, അതിനെ കാറ്റ് ചേർന്ന തിന്മരച്ചുള്ളി പോലെ അറിയണം.
പരുഷോക്തിരതാനാം ച സുഖം നേഹ പരത്ര ച
കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറയുന്നവർക്ക് ഇവിടെയും പരലോകത്തും സന്തോഷം ഉണ്ടാകില്ല.
പ്രിയാവാ തനയാ വാപി ബാന്ധവാ അപ്യരാതയഃ
പ്രിയപ്പെട്ടവരും മക്കളും ബന്ധുക്കളും പോലും ശത്രുക്കളായി മാറാം.
സ സ്വസംപദ്വിനാശായ കുഠാരോ നാത്ര സംശയഃ
അവൻ സ്വന്തം സമ്പത്തിന്റെ നാശത്തിന് വെട്ടിക്കൊണ്ടുപോകുന്ന കുരുവാളാണ്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
സര്വേഷാം ശ്രേയസം ദൃഷ്ട്വാ സ കുര്യാന്മത്സൂരം കുധീഃ
എല്ലാവരുടെയും ക്ഷേമം കണ്ടാൽ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവൻ അസൂയപ്പെടും.
ഹാനിമിച്ഛന്നരഃ കുര്യാദസൂയാം സതതം ദ്വിജ
നാശം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ എപ്പോഴും അസൂയയോടെ പ്രവർത്തിക്കും, ദ്വിജ.
ഹൈഹയാസ്താലലജങ്ഘാശ്ച ബലിനോ ഽരാതയോ ഽഭവന്
ഹൈഹയരും താലലജംഘരും മറ്റുള്ളവരും ശക്തിയുള്ള ശത്രുക്കളായി മാറി.
സ ഏവ വിമുഖോ യസ്യ സൌഭാഗ്യം തസ്യ ഹീയതേ
ആളൊരുത്തൻ ആരെയെങ്കിലും ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അവന്റെ ഭാഗ്യം കുറയും.
യാവദീക്ഷേത ലക്ഷ്മീശഃ കൃപാപാങ്ഗേന നാരദ
നാരദാ, ലക്ഷ്മിയുടെ നാഥൻ കരുണയോടെ നോക്കുന്നതുവരെ,
ശ്ലാധ്യാ ഭവന്തി വിപ്രേന്ദ്ര പ്രേക്ഷിതാ മാധവേന യേ
മാധവൻ ശ്രദ്ധിക്കുന്നവരെ പ്രശംസിക്കാൻ എല്ലാവർക്കും മനസ്സാകും, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ.
ജായതേ നാത്ര സംദേഹോ ജന്തുദ്വേഷോ വിശേഷതഃ
ഈ കാര്യത്തിൽ സംശയം ഇല്ല, പ്രത്യേകിച്ച് ജീവികൾ തമ്മിലുള്ള വൈരാഗ്യത്തിൽ.
തസ്യ സര്വാണി നശ്യന്തി ശ്രേയാംസി മുനിസതമ്
മഹർഷിയേ, അത്തരവന്റെ എല്ലാ ശുഭഫലങ്ങളും നശിക്കും.
ധനം ധാന്യം മഹീ സംപനദ്വിശ്യതി തതോ ധ്രുവമ്
പിന്നീട്, അവന്റെ ധനം, ധാന്യം, ഭൂമി എന്നിവ ഉറപ്പായും വിട്ടുപോകും.
ആപദഃ സംഭവന്ത്യേവേത്യഹൄങ്കാരം ത്യജേത്തതഃ
ദുരിതങ്ങൾ തീർച്ചയായും വരും; അതിനാൽ അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിക്കണം.