ഭിത്ത്വാര്ണവതലം വായുഃ സമുത്പതതി ഘോഷവാന്
കാറ്റ് വെള്ളത്തിന്റെ ഉപരിതലം തകർത്തു ഉയർന്ന് വലിയ ശബ്ദത്തോടെ പുറത്ത് വന്നു.
ആകാശസ്ഥാനമാസാദ്യ പ്രശാന്തിം നാധിഗച്ഛതി
ആകാശത്തിലെത്തിയെങ്കിലും അതിന് ശാന്തി ലഭിച്ചില്ല.
പ്രാദുരാസീദൂര്ധ്വശിഖഃ കൃത്വാ നിസ്തിമിരം തമഃ
അവിടെ വെളിച്ചമില്ലാത്ത കനലായ ഇരുട്ട് മുകളിലേക്ക് ഉയർന്നു.
തദഗ്നിവായുസംപര്കാദ്ധനത്വമുപപദ്യതേ
അഗ്നിയും കാറ്റും തമ്മിലുള്ള സ്പർശത്തിൽ കട്ടിയുള്ളത് ഉണ്ടാകുന്നു.
സ സംഘാതത്വമാപന്നോ ഭൂമിത്വമനുഗച്ഛതി
അത് കൂട്ടമായപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ സ്വഭാവം സ്വീകരിക്കുന്നു.
ഭൂമിര്യോ നിരിയം ജ്ഞേയാ യസ്യാഃ സര്വം പ്രസൂയതേ
എല്ലാം ഉത്ഭവിക്കുന്നത് ഭൂമിയിൽ നിന്നാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
ആവൃതാ യൈരിമേ ലോകാ മഹാഭൂതാഭിസംജ്ഞിതൈഃ
ഈ ലോകങ്ങൾ മഹാഭൂതങ്ങൾ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഘടകങ്ങൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
പശ്ചാത്തേഷ്വേവ ഭൂതത്വം കഥം സമുപപദ്യതേ
പിന്നീട് അവയിൽ ഘടകസ്വഭാവം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു?
അതസ്തേഷാം മഹാഭൂതശബ്ദോ ഽയമുപപദ്യതേ
അതിനാൽ അവയ്ക്ക് 'മഹാഭൂതം' എന്ന പേര് ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.
പൃഥിവീ ചാത്ര സംഘാതഃ ശരീരം പാഞ്ചഭൌതികമ്
ഇവിടെ ഭൂമി കൂട്ടമായിരിക്കുന്നു; ശരീരം അഞ്ചു ഘടകങ്ങൾ ചേർന്ന് രൂപപ്പെട്ടതാണ്.
ശ്രോത്രേ ഘ്രാണോ രസഃ സ്പര്ശോ ദൃഷ്ടിശ്ചേന്ദ്രിയസംജ്ഞിതാഃ
കേള്വി, മണം, രുചി, സ്പര്ശം, കാഴ്ച — ഇവയെല്ലാം ഇന്ദ്രിയങ്ങള് എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
സ്ഥാവരാണാം ന ദൃശ്യന്തേ ശരീരേ പഞ്ച ധാതവഃ
സ്ഥാവരജന്തുക്കളുടെ ശരീരത്തില് അഞ്ചു ഘടകങ്ങളും കാണാറില്ല.
വൃക്ഷാണാം നോപലഭ്യന്തേ ശരീരേ പഞ്ച ധാതവഃ
മരങ്ങള്ക്കു ശരീരത്തില് അഞ്ചു ഘടകങ്ങളും ലഭ്യമല്ല.
ന ച സ്പര്ശം ഹി ജാനന്തി തേ കഥം പഞ്ച ധാതവഃ
അവര്ക്ക് സ്പര്ശം അറിയാനാവില്ല; അങ്ങനെ അഞ്ചു ഘടകങ്ങള് എങ്ങനെയുണ്ടാകാം?
ആകാശസ്യാപ്രമേയത്വാദൃക്ഷാണാം നാസ്തി ഭൌതികമ്
ആകാശം അളക്കാനാവാത്തതുകൊണ്ടു മരങ്ങള്ക്ക് ആകാശഘടകം ശരീരത്തില് ഇല്ല.
തേഷാം പുഷ്പപലവ്യക്തിര്നിത്യം സമുപപദ്യതേ
എന്നിരുന്നാലും അവയില് പുഷ്പവും പഴവും എപ്പോഴും കാണാം.
മ്ലായതേ ശീര്യതേ ചാപി സ്പര്ശസ്തേനാത്ര വിദ്യതേ
അവ മങ്ങുകയും ചോരുകയും ചെയ്യുന്നു; അതുകൊണ്ട് അവയില് സ്പര്ശം ഉണ്ടെന്നു വ്യക്തമാകുന്നു.
ശ്രോത്രേണ ഗൃഹ്യതേ ശബ്ദസ്തസ്മാച്ഛൃണ്വന്തി പാദപാഃ
ശബ്ദം കേള്വിയിലൂടെ ഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു; അതുകൊണ്ട് മരങ്ങള് കേള്ക്കുന്നു.
നഹ്യദൃഷ്ടശ്ച മാര്ഗോ ഽസ്തി തസ്മാത്പശ്യന്തി പാദപാഃ
അദൃശ്യമായ വഴി ഇല്ല; അതുകൊണ്ട് മരങ്ങള് കാണുന്നു.
അരോഗാഃ പുഷ്പിതാഃ സംതി തസ്മാജ്ജിഘ്രന്തി പാദപാഃ
അവ ആരോഗ്യവാന്മാരും പുഷ്പഭരിതരുമാണ്; അതുകൊണ്ട് മരങ്ങള് മണം അറിയുന്നു.
ജീവം പശ്യാമി വൃക്ഷാണാമചൈതന്യം ന വിദ്യതേ
ഞാന് മരങ്ങളില് ജീവന് കാണുന്നു; അവയില് ചൈതന്യത്തിന്റെ അഭാവമില്ല.
ആഹാരപരിണാമാഞ്ച സ്നഹോ വൃദ്ധിശ്ച ജായതേ
ആഹാരം മാറുന്നതിലൂടെ ഈര്പ്പവും വളര്ച്ചയും ഉണ്ടാകുന്നു.
പ്രത്യേകശഃ പ്രഭിദ്യന്തേ യൈഃ ശരീരം വിചേഷ്ടതേ
ഇവ ഓരോന്നായി വിഭജിക്കപ്പെടുന്നു, അതിനാല് ശരീരം പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു.
ഇത്യേതദിഹ സംഘാതം ശരീരേ പൃഥിവീമയേ
ഇങ്ങനെ, ഈ ശരീരത്തിലെ ഘടകങ്ങള് ഭൂമിയില്നിന്നാണ് രൂപപ്പെടുന്നത്.
അഗ്നിര്ജനയതേ യഞ്ച പഞ്ചാഗ്നേയാഃ ശരീരിണഃ
അഗ്നി ജനനത്തിന് കാരണമാകുന്നു; ശരീരികള് അഞ്ചു അഗ്നികളാല് രൂപപ്പെട്ടവരാണ്.
ആകാശാത്പ്രാണിനാമേതേ ശരീരേ പഞ്ച ധാതവഃ
ആകാശത്തില്നിന്ന് ജീവികളുടെയെല്ലാം ശരീരത്തില് അഞ്ചു ഘടകങ്ങളും ഉത്ഭവിക്കുന്നു.
ഇത്യാപഃ പഞ്ചധാ ദേഹേ ഭവന്തി പ്രാണിനാം സദാ
ഇങ്ങനെ, ജലത്തിന് അഞ്ചു രൂപങ്ങള് ജീവികളുടെ ശരീരത്തില് എപ്പോഴും നിലനില്ക്കുന്നു.
പ്രാണാത്പ്രീണയതേ പ്രാണീ വ്യാനാവ്ദ്യായച്ഛതേ തഥാ
പ്രാണവായുവിലൂടെ ജീവി പോഷിക്കപ്പെടുന്നു; അതുപോലെ വ്യാനവായുവും അവനെ നിലനിര്ത്തുന്നു.
ഇത്യേതേ വായവഃ പഞ്ച വേഷ്ടയന്തീഹദേഹിനമ്
ഇങ്ങനെ ഈ അഞ്ചു വായുക്കളാണ് ഇവിടെ ശരീരധാരിയെ ചുറ്റി പിടിക്കുന്നത്.
തസ്യ ഗന്ധസ്യ വക്ഷ്യാമി വിസ്തരാഭിഹിതാന്ഗുണാന്
അവയുടെ ഗന്ധത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഞാൻ വിശദമായി പറയാം.