ഏവമാദിഷു തീര്ഥേഷു ഗങ്ഗാ മുഖ്യതമാ സ്മൃതാ
ഇങ്ങനെ വിശുദ്ധമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഗംഗയാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
തഥേയം വ്യാപിനീ ഗങ്ഗാ സര്വപാപപ്രണാശിനീ
ഇങ്ങനെ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന ഗംഗ എല്ലാപാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.
പുനാതി പാവനീത്യേഷാ ന കഥം സേവ്യതേ നൃഭിഃ
അവൾ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു; അവൾ ശുദ്ധിയാകുന്നു—എങ്കിൽ മനുഷ്യർ അവളെ സേവിക്കാതിരിക്കാൻ എന്ത് കാരണം?
വാരാണസീതി വിഖ്യാതം സര്വദേവനിഷേവിതമ്
വാരാണസി പ്രസിദ്ധമാണ്, എല്ലാ ദേവതകളും അവിടെ ആരാധിക്കുന്നു.
ഇഹ ശ്രുതിമതാം പുംസാം കാശീ യാഭ്യാം ശ്രുതാസകൃത്
ഇവിടെ ശാസ്ത്രം കേട്ടവർക്കായി കാശി പലതവണ പ്രശംസിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
നിര്ധൂതസര്വപാപാസ്തേ ശിവലോകം വ്രജന്തി വൈ
എല്ലാ പാപങ്ങളും വിട്ടുവിട്ടവർ ശിവന്റെ ലോകം പ്രാപിക്കും.
ബഹുപാതകപൂര്ണോ ഽപി പദം ഗച്ഛത്യനാമയമ്
അനവധി പാപങ്ങൾ ചെയ്തവനും കഷ്ടതകളില്ലാത്ത സ്ഥിതിയിൽ എത്തും.
സോ ഽപി പാപവിനിര്മുക്തഃ ശൈവം പദമവാന്പുയാത്
അവനും പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായി ശൈവപദം പ്രാപിക്കും.
പൃഥിവ്യാമേകരാഡൂ ഭൂത്വാ കാശീം പ്രാപ്യ ച മുക്തിഭാക്
ഭൂമിയിൽ ഏകാധിപതിയായി, കാശിയിൽ എത്തുമ്പോൾ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
നാമാപി ഗൃഹ്ണാതാം കാശ്യാശ്ചതുര്വര്ഗോ ന ദൂരതഃ
കാശിയുടെ പേരെങ്കിലും ഉച്ചരിക്കുന്നവർക്കു ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവ ദൂരമല്ല.
യസ്യ ദര്ശനമാത്രേണ നരാ യാന്തി പരാം ഗതിമ്
അവനെ ഒരു നോക്കു കണ്ടാൽ പോലും മനുഷ്യർക്ക് പരമഗതി ലഭിക്കുന്നു.
പുനാതി സ്ത്രാനപാനാദ്യൈര്നയന്തീന്ദ്രപുരം ജഗത്
കുളിക്കൽ, കുടിവെള്ളം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങളിലൂടെ അവൻ ലോകത്തെ ശുദ്ധീകരിച്ച് ഇന്ദ്രന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
ലിങ്ഗരുപീം കഥം തസ്യാ മഹിമാ പരികീര്ത്യതേ
അവന്റെ ലിംഗരൂപത്തിന്റെ മഹത്വം എങ്ങനെ പൂർണ്ണമായി വിവരിക്കാനാകും?
ഈഷദപ്യന്തരം നാസ്തി ഭേദകൃച്ചാനയോഃ കുധീഃ
ഇവരിൽ ചെറിയൊരു വ്യത്യാസം പോലും ഇല്ല; തെറ്റായ മനസ്സുള്ളവരാണ് ഭേദം കാണിക്കുന്നത്.
അജ്ഞാനസാഗരേ മഗ്നാ ഭേദം കുര്വന്തി പാപിനഃ
അജ്ഞാനത്തിന്റെ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയ പാപികൾ മാത്രമാണ് ഭേദം കാണിക്കുന്നത്.
യുഗാന്തേ നിഗദന്ത്യേതദ്രുദ്രരുപധരോ ഹരിഃ
യുഗാന്തത്തിൽ ഹരിയെ രുദ്രരൂപത്തിൽ കാണുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
ബ്രഹ്മരുപേണ സൃജതി പ്രാന്തേഃ ഹയേതത്രയം ഹരഃ
ബ്രഹ്മാരൂപത്തിൽ സൃഷ്ടിക്കുകയും അവസാനം ഹരൻ ഈ മൂന്നു ലോകവും ലയിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഭേദം കരോതി സോ ഽഭ്യേതി നരകം ഭൃശദാരുണമ്
ഭേദം കാണുന്നവൻ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ നരകത്തിൽ എത്തും.
സ യാതി പരംമാനന്ദം ശാസ്ത്രാണാമേഷ വിഷ്വയഃ
അവൻ പരമാനന്ദം നേടുന്നു; ഇതാണ് ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ സാരം.
നിത്യം സംനിഹിതസ്തത്ര ലിങ്ഗരുപീ ജനാര്ദനഃ
അവിടെ ലിംഗരൂപത്തിൽ ജനാർദ്ദനൻ എപ്പോഴും സന്നിഹിതനാണ്.
തം ദൃഷ്ട്വാ പരമം ജ്യോതിരാപ്രോതി മനുജോത്തമഃ
അവനെ കണ്ടാൽ മികച്ച മനുഷ്യൻ പരമജ്യോതി നേടുന്നു.
സത്പദ്വീപാസാബ്ധിശൈലാ ഭൂഃ പരിക്രമിതാമുനാ
പുണ്യദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും ഉള്ള ഭൂമി അവൻ ചുറ്റി നടന്നു.
ശിവസ്യ വാച്യുതസ്യാപി താസു സംനിഹിതോ ഹരിഃ
അവിടങ്ങളിൽ ശിവനായി അല്ലെങ്കിൽ അച്യുതനായി ഹരിയാണ് സന്നിഹിതൻ.
പുരാണപഠനം യത്ര യത്ര സംനിഹിതോ ഹരിഃ
പുരാണം എവിടെയായാലും വായിക്കുമ്പോൾ അവിടെ ഹരിയാണ് സന്നിഹിതൻ.
തദ്ഭക്തിം കുര്വതാം നൄണാം ഗങ്ഗാസ്ത്രാനാം ദിനേ ദിനേ
അവനോടുള്ള ഭക്തി പുലർത്തുന്നവർക്കു ഗംഗാ ദിവസേന രക്ഷയാകുന്നു.
തദ്വക്തരി ച യാ ഭക്തിഃ സാ പ്രയാഗോപമാ സ്മൃതാ
അവയെ വായിക്കുന്നവനോടുള്ള ഭക്തി പ്രയാഗത്തിന് സമമാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
സംസാരസാഗരേ മഗ്നം സ ഹരിഃ പരികീര്തിതഃ
സംസാരസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങിയവരെ രക്ഷിക്കുന്നവനാണ് ഹരി എന്ന് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
നാസ്തി വിഷ്ണുസമം ദൈവം നാസ്തി തത്ത്വം ഗുരോഃ പരമ്
വിഷ്ണുവിനോട് തുല്യമായ ദൈവമില്ല; ഗുരുവിനേക്കാൾ വലിയ സത്യം ഇല്ല.
യഥാ പയോധിഃ സിന്ധൂനാം തഥാ ഗങ്ഗാ പരാ സ്മൃതാ
എങ്ങനെ സമുദ്രം നദികളിൽ ഏറ്റവും ഉന്നതമായതാണോ, അതുപോലെ ഗംഗയും നദികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
നാസ്തി മോക്ഷാത്പരോ ലാഭോ നാസ്തി ഗങ്ഗാസമാ നദീ
മോക്ഷത്തേക്കാൾ വലിയ പ്രാപ്തി ഒന്നുമില്ല; ഗംഗയെപ്പോലെയുള്ള മറ്റൊരു നദിയും ഇല്ല.