അധര്മനിരതാ നൈവ നരകാര്ഹാ ഹരിസ്മൃതേഃ
അധർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവരും ഹരിയെ ഓർക്കുന്നുവെങ്കിൽ നരകയോഗ്യരല്ല.
മനഃ ശുദ്ധിവിഹീനാനാം ഹരിനാമ്നൈവ നിഷ്കൃതിഃ
മനസ്സിന്റെ ശുദ്ധിയില്ലാത്തവർക്കു ഹരിയുടെ നാമം മാത്രം പരിഹാരമാണ്.
യഥാപ്രേരിതമേതേന തഥൈവ കുരുതേം ദ്വിജ
ബ്രാഹ്മണാ, ഇതിൽ പ്രചോദനം ലഭിക്കുന്നതുപോലെ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കണം.
സമര്പയേന്മഹാവിഷ്ണൌ നാരായണപരായണഃ
നാരായണഭക്തൻ എല്ലാം മഹാവിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിക്കണം.
സംപൂര്ണതാം പ്രയാന്ത്യേവ ഹരിസ്മരണമാത്രതഃ
ഹരിയെ ഓർക്കുന്നതു മാത്രം കൊണ്ട് അവർ പൂര്ണതയിലേക്ക് എത്തുന്നു.
അതോ ഽതിദുര്ലഭാ ലോകേ ഹരിഭക്തിര്ദുരാത്മനാമ്
അതുകൊണ്ട്, ദുഷ്ടന്മാരിൽ ഹരിയുടെ ഭക്തി ലോകത്ത് അത്യന്തം അപൂർവമാണ്.
തേ സുഭാഗ്യാ മഹാത്മാനഃ സത്സംഗര ഹിതാ അപി
അവർ ഭാഗ്യശാലികളും മഹാത്മാക്കളും സത്സംഗത്തിനും ഉപകാരികളുമാണ്.
സത്യം സമസ്തകര്മാണി യാന്തി സംപൂര്ണതാം ദ്വിജ
സത്യം, ബ്രാഹ്മണാ, എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും പൂര്ണതയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്.
ത്രിദര്ശേരപി തേ പൂജ്യാഃ കിമന്യൈര്ബഹുഭാഷിതൈഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും കാണപ്പെടുന്നവർ പോലും നിന്റെ ആരാധനയ്ക്ക് അർഹരാണ്; മറ്റുള്ളവർ എന്ത് അധികം പറഞ്ഞാലും എന്ത് പ്രയോജനം?
ഹരിനാമപരാന്മര്ത്യാന്ന കലിര്ബാധര്തക്വചിത്
ഹരിയുടെ നാമത്തിൽ ഭക്തിയുള്ള മനുഷ്യരെ കലിയുഗം ഒരിക്കലും ബാധിക്കില്ല.
കലൌ നാസ്ത്യേവ നാസ്ത്യേവ ഗതിരന്യഥാ
കലിയുഗത്തിൽ, സത്യമായും സത്യമായും, വേറൊരു മാർഗ്ഗമില്ല.
പരാം നിര്വൃത്തിമാപന്നഃ പുനരേതദുവാച ഹ
പരമാനന്ദം പ്രാപിച്ചവൻ വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പ്രകാശിതം ജഗജ്ജ്യോതിഃ പരം ബ്രഹ്മ സനാതനമ്
ലോകത്തിന് പ്രകാശമായ പരമമായ ശാശ്വത ബ്രഹ്മം വെളിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
യഃ സ്മരേത്പുണ്ഡരീകാക്ഷം സര്വപാപവിനാശനമ്
കുമുദനയനനായവനെ ഓർക്കുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കും.
ത്വയോക്തം തത്പ്രതീയേ ഽഹം കഥം ദൃഷ്ടാന്തമന്തരാ
നീ പറഞ്ഞത് ഞാൻ അംഗീകരിക്കുന്നു; പക്ഷേ, ഉദാഹരണം ഇല്ലാതെ എങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കാം?
തദാഖ്യാഹി യഥാ ചിത്തം സീദത്സ്ഥിതിമവാപ്നുയാത്
അതിനാൽ, മുങ്ങുന്ന മനസ്സ് എങ്ങനെ സ്ഥിരത നേടാമെന്നു ദയവായി പറഞ്ഞുതരൂ.
സനകഃ പ്രത്യുവാചേദം സ്മരന്നാരായണം പരമ്
സനകൻ പരമനായ നാരായണനെ ഓർത്ത് ഇങ്ങനെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
വേദാന്തശാസ്ത്രേ കുശലസ്തവായം നിവര്തയേദ്വാ പരമാര്യവന്ദ്യഃ
വേദാന്തശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഇദ്ദേഹം നിന്നെ തിരിച്ചുവിടാനും കഴിയും; മഹാന്മാരിൽ ഏറ്റവും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനാണ്.
സനന്ദനം മോക്ഷധര്മാന്പ്രഷ്ടും സമുപചക്രമേ
സനന്ദനൻ മോക്ഷധർമ്മങ്ങളെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങി.
പ്രലയേ ച കമഭ്യേതി തന്മേ ബ്രൂഹി സനന്ദന
പ്രളയകാലത്ത് അത് എവിടേക്ക് പോകുന്നു? അതെനിക്ക് പറഞ്ഞുതരൂ, സനന്ദന.
സഭൂമിഃ സാഗ്നിപവനോ ലോകോ ഽയം കേന നിര്മിതഃ
ഭൂമി, അഗ്നി, വായു എന്നിവയോടൊപ്പം ഈ ലോകം ആരാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്?
ശൌചാശൌചം കഥം തേഷാം ധര്മാധര്മവിധിഃ കഥമ്
അവർക്കു ശുദ്ധിയും അശുദ്ധിയും എങ്ങനെ നിർണയിക്കപ്പെടുന്നു? ധർമ്മവും അധർമ്മവും എങ്ങനെ നിശ്ചയിക്കപ്പെടുന്നു?
അസ്മാല്ലോകാദമും ലോകം സര്വം ശംസതു മേ ഭവാന്
ഈ ലോകത്തിൽ നിന്ന് ആ ലോകം വരെയും, എല്ലാം നീ എനിക്ക് വിശദീകരിക്കണം.
ഭൃഗുണാഭിഹിതം ശാസ്ത്രം ഭരദ്വാജായ പൃച്ഛതേ
ഭൃഗു പറഞ്ഞ ശാസ്ത്രം ഭരദ്വാജൻ ചോദിച്ചു.
ഭൃഗുമഹര്ഷിമാസീനം ഭരദ്വാജോ ഽന്വപൃച്ഛത
ഭൃഗുമഹർഷി ഇരുന്നിരിക്കുമ്പോൾ ഭരദ്വാജൻ അവനോട് ചോദിച്ചു.
കഥം മുക്തിശ്ച സംസാരാജ്ജായതേ തസ്യ മാനദ
മാനദ, അവന് സംസാരത്തിൽ നിന്ന് മോക്ഷം എങ്ങനെ ലഭിക്കുന്നു?
സേവ്യസേവകഭാവേന വര്തേതേ ഇതി തൌ സദാ
അവരൊരിക്കലും യജമാനനും സേവകനുമെന്ന നിലയില് തന്നെ പെരുമാറുന്നു.
ലോകാനാം രമണഃ സോ ഽയം നിര്ഗുണശ്ച നിരഞ്ജനഃ
ലോകങ്ങളുടെ ആനന്ദമായ അവന് ഗുണങ്ങളില്ലാത്തവനും മലിനതയില്ലാത്തവനുമാണ്.
കഥമേനം പരാത്മാനം കാലശക്തിദുരന്വയമ്
കാലത്തിന്റെയും ശക്തിയുടെയും കാരണം മനസ്സിലാക്കാന് ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള പരമാത്മാവിനെ എങ്ങനെ അറിയാന് കഴിയും?
ജീവോ ജീവത്വമുല്ലങ്ഘ്യ കഥം ബ്രഹ്മ സമന്വയാത്
സ്വന്തം വ്യക്തിത്വം അതിക്രമിച്ച ജീവാത്മാവ് എങ്ങനെ ബ്രഹ്മവുമായി ഐക്യപ്പെടും?